Marka hakkının ihlali fiillerinin hukuki ve cezai boyutu
Civil and criminal aspects of trademark infringement acts
- Tez No: 1015071
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞABAN KAYIHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Marka hakkının korunması, Marka hukuku, Marka tecavüzü, Protection of trademark right, Trademark law, Trademark infringement
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri dairesinde marka hakkının korunması rejimini, ihlal teşkil eden haksız fiilleri ve bu fiillere bağlanan müeyyideleri doktriner görüşler ve güncel yargı kararları ışığında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Fikri mülkiyet haklarının küresel ticaretin temel taşı haline geldiği günümüzde, markaya yönelik tecavüzlerin kapsamı ve bu tecavüzlere karşı öngörülen koruma mekanizmalarının etkinliği çalışmanın temel sorunsalını teşkil etmektedir. Üç ana bölümden oluşan tezin birinci bölümünde; marka kavramı, markanın hukukî niteliği ve bir işaretin marka olarak tescil edilebilmesi için haiz olması gereken ayırt edicilik, sicilde gösterilebilirlik ile açıklık ve kesinlik unsurları tetkik edilmiştir. Bu bölümde ayrıca, kullanım amaçları ve tanınmışlık düzeyleri bakımından marka türleri tasnif edilerek teorik çerçeve belirlenmiştir. İkinci bölümde, tescilli marka hakkına tecavüz teşkil eden fiiller; markanın ayniyet veya benzerlik ilişkisi içerisinde izinsiz kullanımı, iltibas tehlikesi ve lisans haklarının ihlali özelinde değerlendirilmiştir. Bu kapsamda hak sahibinin ikame edebileceği tecavüzün tespiti, men'i, ref'i ve durdurulması davaları ile maddi, manevi ve itibar tazminatı talepleri maddi hukuk ilkeleri bakımından analiz edilmiştir. Yine bu bölümde, tescilsiz markaların haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunması ve bu yolla sağlanan himayenin sınırları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise marka hakkı ihlallerinin cezai boyutu tetkik olunmuştur. Özellikle iktibas veya iltibas suretiyle marka hakkına tecavüz suçu, marka işaretinin yetkisiz şekilde kaldırılması ve marka üzerinde usulsüz tasarrufta bulunulması suçları; unsurları, şikâyet usulü ve yaptırım türleri bakımından irdelenmiştir. Bu bölümde ayrıca marka suçlarına özgü müsadere ve el koyma gibi güvenlik tedbirleri ile haksız rekabet suçunun cezai sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışma, fikri hakların korunmasında hukuki tazmin yolları ile cezai yaptırımların koordineli uygulanmasının piyasa dürüstlüğü açısından taşıdığı ehemmiyet vurgulanarak tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze the protection regime of trademark rights, acts constituting infringement, and the legal and criminal sanctions attached thereto within the framework of the Industrial Property Code No. 6769 (IPC) and the Turkish Commercial Code (TCC), in light of doctrinal opinions and contemporary judicial precedents. In an era where intellectual property rights have become the cornerstone of global trade, the scope of trademark infringements and the effectiveness of the protection mechanisms provided against such infringements constitute the core problematic of this study. In the first chapter of the thesis, which consists of three main chapters, the concept of trademark, its legal nature, and the elements of distinctiveness, registrability, and clarity and precision required for a sign to be registered as a trademark are examined. Furthermore, the theoretical framework is established by classifying trademark types based on their intended use and levels of recognition. In the second chapter, acts constituting infringement of registered trademark rights are evaluated, specifically focusing on the unauthorized use of trademarks within the context of identity or similarity, the likelihood of confusion, and the breach of licensing rights. Within this scope, the lawsuits for the determination, prevention, cessation, and elimination of infringement, as well as claims for material, moral, and reputational damages, are scrutinized. This chapter also addresses the protection of unregistered trademarks under unfair competition provisions and the limits of the protection provided therein. The third chapter examines the criminal dimension of trademark right infringements. In particular, the crimes of infringement by way of appropriation or confusion, the unauthorized removal of trademark signs, and unlawful disposition of trademark rights are analyzed regarding their elements and types of sanctions. This chapter further explores security measures specific to trademark crimes, such as confiscation and seizure, alongside criminal sanctions for unfair competition. The study concludes by emphasizing the significance of the coordinated application of legal remedies and criminal sanctions in protecting intellectual property rights for the sake of market integrity.
Benzer Tezler
- Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkına tecavüz halinde hukuki ve cezai sorumluluk
Legal and criminal liability in case of infringement of trademark rights within the scope of Industrial and Property Law
AYHAN ŞAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukGaziantep ÜniversitesiEkonomi Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ERDOĞAN
- Marka hakkına tecavüz halinde cezai sorumluluk
Penal liability in the breach of brand rights
FUNDA ERGİŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HukukGazi ÜniversitesiÖzel Hukuk (ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HAYRETTİN ÇAĞLAR
- (556 Sayılı KHK. Hükümlerine göre) marka hakkına tecavüz halleri ve marka hakkının hukuki yoldan korunması
(According to the decree in the force of law on the protection of trademarks, no 556) abusement acts of trademark rights and protection of trademark rights by the law
ECEVİT KEREM SÖYLER
- Marka hakkına karşı işlenen suçlar ve yaptırımları
Crimes against trademark right and their sanctions
İLKNUR İŞLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HukukGaziantep ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET BOZDAĞ
- Marka hakkına tecavüz suçları
Criminal trademark infringements
ASLIHAN KART
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukHacettepe ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER KETİZMEN