Kaçırma Korkusu (FoMo)'nun plansız satın almaya etkisi: Demografik değişkenlerin düzenleyici rolü
The impact of Fear of Missing out (FoMo) on impulsive buying: The moderating role of demographic variables
- Tez No: 1015170
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan dijitalleşmeyle birlikte, sosyal medyanın insanların günlük yaşamlarını, sosyal ilişkilerini ve tüketici davranışlarını temelden değiştirdiği görülmüştür. Bu dönüşüm sürecinde, başkalarının deneyimlerini, fırsatlarını veya sosyal etkinliklerini kaçırma kaygısı olarak tanımlanan“Kaçırma Korkusu”(FoMO) kavramı, son yıllarda psikoloji, iletişim çalışmaları ve pazarlama alanlarında önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. FoMO, online alışveriş ve sosyal medya aracılığıyla başkalarının yaşamlarına sürekli maruz kalmaktan kaynaklanan ve plansız satın alma davranışını doğrudan etkileyebilen bir kaygı bozukluğudur. Kaçırma korkusu sosyal medya etkeni ile plansız satın alma durumunu aktiviteye dönüştüren en önemli nedenlerden olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde kaçırma korkusu'nun plansız satın almaya olan ilişkisi ve bu ilişkinin cinsiyet ve yaş değişkenlerinin düzenleyicisi etkisini ele almaktır. Bu araştırmayı açıklığa kavuşturabilmek için yüz yüze gerçekleştirilen anketler vasıtasıyla çalışma verisi elde edilmiştir. Anket formunda ilk olarak kişisel bilgiler, sosyal medya ve ve tutumları ile ilgili ifadelerden oluşan sorular yer almaktadır. Araştırmada Kaçırma korkusu ve Plansız satın alma ölçekleri yer almaktadır. Araştırmada tanımlayıcı istatistikler, ölçekler için güvenirlilik ve geçerlilik analizleri, standart Yapısal eşitlik modeli (YEM) ve çoklu grup YEM analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları; kaçırma korkusunun plansız satın alma üzerindeki etkisi,0,59 katsayı değeri ile anlamlı bulunmuş iken, cinsiyet gruplarının (1,9571,96) düzenleyici bir etkisi olmadığı bildirilmiştir. Ayrıca yaş değişkenin ilgili ilişkide düzenleyici değişken konumunda olmadığı (-1,343>-1,96) tespit edilmiştir. Gelecek araştırmalarda algılanan kıtlık ile kaçırma korkusunun plansız satın alma üzerindeki doğrusal ve doğrusal olmayan ilişkisi modele dahil edilerek nedensellik mekanizması iyileştirilebilir.
Özet (Çeviri)
With increasing digitalization, social media has fundamentally changed people's daily lives, social relationships, and consumer behavior. In this transformation process, the concept of“Fear of Missing Out”(FoMO), defined as the anxiety of missing out on others' experiences, opportunities, or social events, has become a significant research topic in psychology, communication studies, and marketing in recent years. FoMO is an anxiety disorder stemming from constant exposure to the lives of others through online shopping and social media, and it can directly influence impulsive purchasing behavior. It has been observed that the fear of missing out is one of the most important factors that transforms impulsive purchasing into action through the influence of social media. The aim of this research is to examine the relationship between fear of missing out and impulsive purchasing among university students, and the moderating effect of gender and age variables on this relationship. To clarify this research, data was obtained through face-toface surveys. The survey form initially included questions about personal information, social media, and attitudes. The research included scales for fear of missing out and impulsive purchasing. Descriptive statistics, reliability and validity analyses for scales, standard structural equation modeling (SEM), and multiple group SEM analyses were used in the study. The findings showed that the effect of fear of missing out on impulsive buying was statistically significant with a coefficient of 0.59, while gender groups (1.957 < 1.96) had no moderating effect. Furthermore, age was found not to be a moderating variable in this relationship (-1.343 > -1.96). In future research, the causality mechanism could be improved by including the linear and nonlinear relationships between perceived scarcity and fear of missing out on impulsive buying in the model.
Benzer Tezler
- Tüketicilerde foMO'nun mobil uygulamalarda plansız satın alma davranışına etkisi: Ankara ili örneği
The effect of foMO on consumers' impulse buying behavior in mobile applications: The case of Ankara province
NEMAME MİNE NAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeUfuk Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA GÖDEKMERDAN ÖNDER
- Online alışverişte fomo (kaçırma korkusu)'nun plansız satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı üzerindeki etkileri
The effects of fomo on unplanned buying and post-purchase regret behavior in online shopping
AYÇE YILMAZ
- Farklı kıtlık mesajlarının plansız satın alma niyeti üzerindeki etkisi ve FOMO (fırsatları kaçırma korkusu)'nun aracı rolü
Effect of different scarcity messages on impulse buying tendency and mediating role of FOMO (fear of missing out)
MEHMET ŞENEL
- Fırsatları kaçırma korkusu (FOMO) ve kişilik özelliklerinin içgüdüsel satın alma davranışına etkisi
The effect of fear of missing out (FOMO) and personality traits on impulse buying behavior
FERDA ÖZBAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP ÜNAL
- Online yeniden satın alma niyetinde FoMO, algılanan kıtlık ve online anlık satın alma davranışının etkisi ve bilişsel uyumsuzluğun düzenleyici rolü
The effect of FoMO, perceived scarcity and online impulse buying behavior on online repurchase intention and the moderating role of cognitive dissonance
NİLAY SAYAN