Tüketicilerde foMO'nun mobil uygulamalarda plansız satın alma davranışına etkisi: Ankara ili örneği
The effect of foMO on consumers' impulse buying behavior in mobile applications: The case of Ankara province
- Tez No: 1021810
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA GÖDEKMERDAN ÖNDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ufuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Ankara ilinde yaşayan ve mobil alışveriş uygulaması kullanan tüketicilerin fırsatları kaçırma korkusu (FoMO) düzeylerinin plansız satın alma davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Mobil alışveriş uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte tüketiciler; anlık bildirimler, sınırlı süreli kampanyalar ve kıtlık temelli uyaranlarla giderek daha sık karşılaşmakta ve bu durum plansız satın alma eğilimini güçlendirmektedir. Bu çerçevede araştırma, FoMO ile plansız satın alma davranışı arasındaki ilişkiyi mobil uygulama bağlamında ele almayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak ilişkisel tarama modeliyle tasarlanan araştırmanın verileri, çevrimiçi anket aracılığıyla mobil alışveriş uygulaması kullanan 427 tüketiciden toplanmıştır. Cevaplayıcıların FoMO düzeyleri ve plansız satın alma davranışları, alanyazında geçerliliği ve güvenilirliği kabul görmüş ölçekler kullanılarak belirlenmiştir. Veriler; tanımlayıcı istatistikler, açıklayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda FoMO düzeyinin plansız satın alma davranışını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı; FoMO düzeyinin, plansız satın alma davranışı puanlarındaki varyansın yaklaşık %34,9'unu açıkladığı belirlenmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin bulgular, FoMO ve plansız satın alma düzeylerinin bazı gruplar açısından farklılaşabildiğini göstermiştir. Özellikle yaş grupları açısından genç cevaplayıcılarda daha yüksek ortalamalar gözlenirken, meslek gruplarında plansız satın alma düzeyinin öğrencilerde görece daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, FoMO'nun mobil uygulamalarda plansız satın almayı güçlendiren önemli bir mekanizma olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the effect of the fear of missing out (FoMO) levels of consumers living in the province of Ankara and using mobile shopping applications on their impulse buying behavior. With the increasing prevalence of mobile shopping applications, consumers are exposed ever more frequently to instant notifications, limited-time campaigns, and scarcity-based stimuli, and this situation strengthens the tendency toward impulse buying. Within this framework, the study aims to address the relationship between FoMO and impulse buying behavior in the context of mobile applications. Designed in accordance with the relational survey model based on the quantitative research method, the data of the study were collected through an online questionnaire from 427 consumers who use mobile shopping applications. Respondents' FoMO levels and impulse buying behaviors were determined using scales whose validity and reliability are well established in the literature. The data were analyzed by means of descriptive statistics, exploratory factor analysis, reliability analysis, Pearson correlation analysis, simple linear regression analysis, the independent samples t-test, and one-way analysis of variance. The results of the study revealed that the level of FoMO significantly and positively predicts impulse buying behavior and that FoMO accounts for approximately 34.9% of the variance in impulse buying scores. The findings regarding demographic variables showed that FoMO and impulse buying levels may differ across certain groups. In particular, higher mean scores were observed among younger participants with respect to age groups, while in terms of occupational groups the level of impulse buying was found to be relatively higher among students. Overall, the findings demonstrate that FoMO is an important mechanism that reinforces impulse buying in mobile applications.
Benzer Tezler
- Mobil oyunlarda tüketicilerin harcama yapma motivasyonları
Consumer spending motivations in mobile games
BURAK KIRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YİĞİT YURDER
- Kıtlık algısı ve FOMO'nun dürtüsel satın alma üzerindeki etkisi
The effect of perceived scarcity and fear of missing out on impulsive buying behavior
MELİS GÜVENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerİstanbul Bilgi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESER LEVİ
- FoMO ve kıtlık mesajlarının satın alma niyeti üzerindeki etkisi: indirimli ürünler üzerinde bir araştırma
The effect of FoMO and scarcity messages on purchase intetion: A research on discounted products
DAMLA YÜKSEL
- FoMO ve materyalizmin satın alma sonrası pişmanlık üzerine etkisi: Dürtüsel satın alma davranışının aracılık rolü
The effect of FoMO and materialism on post-purchase regret: The mediating role of impulsive buying behavior
RABİA DİLARA CAN GÖKOSMANOĞULLARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeÇağ ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAADET SAĞTAŞ TUTKUNCA
- Online yeniden satın alma niyetinde FoMO, algılanan kıtlık ve online anlık satın alma davranışının etkisi ve bilişsel uyumsuzluğun düzenleyici rolü
The effect of FoMO, perceived scarcity and online impulse buying behavior on online repurchase intention and the moderating role of cognitive dissonance
NİLAY SAYAN