Beslenme eğitiminin çocuklardaki besin reddi ve beslenme davranışlarına etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of nutrition education on food refusal and nutritional behaviors in children: A randomized controlled tria
- Tez No: 1015242
- Danışmanlar: PROF. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, besin reddi, animasyon, video temelli eğitim, oyun temelli eğitim, Çocuk beslenme bozuklukları, Nutrition, food rejection, animation, video-based education, game-based education, Child nutrition disorders
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beslenme Eğitiminin Çocuklardaki Besin Reddi ve Beslenme Davranışlarına Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma“, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Edirne, 2026. Giriş ve Amaç: Beslenme, çocuk ve ebeveyn arasındaki en önemli etkileşimlerdendir. Çocukluk dönemi, yeme alışkanlıklarının oluşmaya başladığı dönem olması nedeniyle sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasında büyük bir öneme sahiptir. Sağlıklı yeme davranışının kazandırılmasında, bilgi düzeyinin arttırılması, sağlıklı beslenme davranışının gelişmesi ve alışkanlık haline gelmesinde klasik yöntemlerin aksine, çocuğun aktif katılımının sağlandığı eğitimler gereklidir. Bu çalışma çocuklara video destekli eğitim ve oyun temelli eğitim yöntemleriyle verilen beslenme eğitiminin çocukların besin reddi ve sağlıklı beslenme davranışlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışma ön test-son test randomize deneysel müdahale çalışmasıdır. Araştırma 6 Nisan 2025 ve 15 Haziran 2025 tarihleri arasında Edirne İli Merkez ilçesine bağlı bir anaokulunda eğitim görmekte olan 84 çocuk, ebeveynleri ve öğretmenleri ile yürütüldü (n=84). Araştırmada video grubu (n=32), oyun grubu (n=27) ve video + oyun grubu (n=25) olmak üzere 3 grup vardı. Video grubundaki çocuklara araştırmacı tarafından hazırlanan küçük kaşif besinleri öğreniyor isimli animasyon videosu izletildi. Oyun grubundaki çocuklara araştırmacı tarafından hazırlanan besinleri öğreniyorum oyunu eğitimi verildi. Video + oyun grubundaki çocuklara besinleri öğreniyorum oyunu ve küçük kaşif besinleri öğreniyor animasyon videosu birlikte uygulandı. Verilerin toplanmasında ”Kişisel Bilgi Formu“, ”Beslenme Davranış Ölçeği“, ”Çocuk Besin Reddi Ölçeği“ ve ”Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Çocuk Besin Reddi Ölçeği" kullanıldı. Bulgular: Tüm gruplar karşılaştırıldığında; video gruplarındaki ve oyun gruplarındaki çocukların Beslenme Davranış Ölçeği son test puan ortalamaları ön test puan ortalamalarına göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,03). Oyun grubundaki çocukların Besin Reddi Ölçeği seçicilik alt boyutu son test puan ortalamaları ön test puan ortalamalarına göre anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Tüm gruplarda grup içi karşılaştırmalarda, video + oyun grubundaki çocukların neofobi alt boyutu son test puan ortalamaları ön test puan ortalamalarına göre anlamlı daha düşük bulundu (p<0,05). Video grubunda ve oyun grubunda Okul Öncesi Öğretmenlere Yönelik Çocuk Besin Reddi Ölçeği seçicilik alt boyutu ön test puan ortalamaları son test puan ortalamalarına göre anlamlı daha yüksek bulundu (p<0,05). Video grubunda ve oyun grubunda neofobi son test puan ortalamaları ön teste göre anlamlı daha düşük bulundu (p<0,05). Tüm gruplardaki çocukların Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Çocuk Besin Reddi Ölçeği son test puan ortalamaları ön teste göre anlamlı daha düşük bulundu (p<0,05). Sonuç: Çalışma sonucunda video, oyun, video + oyun uygulamalarının okul öncesi dönemdeki çocuklarda besin reddi davranışlarını azalttığı ve sağlıklı beslenme davranışlarını arttırdığı bulundu.
Özet (Çeviri)
The Effect of Nutrition Education on Food Refusal and Nutritional Behaviors in Children: A Randomized Controlled Trial," Doctoral Dissertation, Department of Nursing, Institute of Health Sciences, Trakya University, Edirne, 2026. Introduction and Aim: Nutrition is one of the most important interactions between children and parents. Childhood is a critical period for establishing healthy eating habits, as dietary behaviors begin to develop during this stage of life. In promoting healthy eating behaviors, educational approaches that actively engage children are needed to increase knowledge levels, support the development of healthy nutritional behaviors, and facilitate the adoption of these behaviors as lifelong habits, rather than relying solely on traditional teaching methods. This study was conducted to determine the effects of nutrition education delivered through videoassisted and game-based educational methods on children's food refusal and healthy eating behaviors. Materials and Methods: This study was designed as a randomized experimental intervention study with a pre-test/post-test design. The research was conducted between April 6, 2025, and June 15, 2025, with 84 preschool children, their parents, and teachers attending a kindergarten located in the central district of Edirne Province (n = 84). The study consisted of three groups: the video group (n = 32), the game group (n = 27), and the video + game group (n = 25).Children in the video group watched an animated educational video entitled Little Explorers Learn About Foods, which was developed by the researcher. Children in the game group received training through the I Am Learning About Foods game, also developed by the researcher. Children in the video + game group participated in both the I Am Learning About Foods game and the Little Explorers Learn About Foods animated video intervention. Data were collected using the 'Personal Information Form,' the 'Nutritional Behavior Scale,' the 'Child Food Rejection Scale,' and the 'Child Food Rejection Scale for Preschool Teachers. Results: When all groups were compared, the post-test mean scores of the Nutritional Behavior Scale in the video and game groups were found to be significantly higher than their pre-test mean scores (p = 0.03). In the game group, the post-test mean scores of the selectivity subdimension of the Food Rejection Scale were significantly lower than the pre-test mean scores (p < 0.05). In the within-group comparisons across all groups, the post-test mean scores of the neophobia subdimension in the video + game group were found to be significantly lower than the pre-test mean scores (p < 0.05). In both the video and game groups, the pre-test mean scores of the selectivity subdimension of the Child Food Rejection Scale for Preschool Teachers were significantly higher than the post-test mean scores (p < 0.05). Similarly, in the video and game groups, the post-test mean neophobia scores were significantly lower than the pre-test scores (p < 0.05). Furthermore, the post-test mean scores of the Child Food Rejection Scale for Preschool Teachers in all groups were found to be significantly lower than the pre-test mean scores (p < 0.05). Conclusion: The findings of the study demonstrated that video, game, and combined video + game-based interventions reduced food rejection behaviors and improved healthy eating behaviors among preschool children.
Benzer Tezler
- Seçici yeme eğitiminin ebeveynlerin seçici yeme isteği ve çocuklardaki besin reddi üzerine etkisi
The impact of selective eating education on parental selective feedi̇ng practi̇ces and chi̇ldren's food refusal behavi̇ors
MELİKE KURBAN
- Somali Mogadişu'daki SOS hastanesinde 5 yaş altı çocuklarda malnütrisyon sıklığı ve malnütrisyon gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Assessment of the prevalence of malnutition and its associated risk factors among children under 5 years of age at SOS hosiptal Mogadishu, Somalia
HANI ABDULLAHI ABDI
- İlköğretim 1. kademe öğrencilerinden obezite prevalansının belirlenmesi ve beslenme alışkanlıklarının incelenmesi
Determining the prevalance of obesity in primary school students and examination of eating habits
PELİN ÖZİLBEY
- Aile içi etkileşim ve masallar ile desteklenmiş beslenme eğitiminin 5-6 yaş çocukların beslenme biçimlerine etkisinin incelenmesi
An analysis of the effects of interfamilial interaction and fairy tales supported nutrition education on the nutrition styles of 5-6 year old children
KAMİLE ÖZER AYTEKİN
- Piaget'in bilişsel gelişim kuramına dayalı beslenme eğitiminin okul öncesi çocuklarda besin tüketimi, beslenme ve yeme davranışına etkisi: mix metod çalışma
The effect of nutrition education based on piaget's theory of cognitive development on food consumption, nutrition and eating behaviour in preschool children: A mixed method study
PERİHAN SOLMAZ
