İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programlarının çoğulculuk açısından değerlendirilmesi (1982-2024)
Evaluation of primary school religious culture and moral knowledge course curriculums in terms of pluralism (1982-2024)
- Tez No: 1015395
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN TAŞTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Din, Education and Training, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin ve toplumların diğer kültür ve medeniyetlerin manzarasına açılan penceresi olan çoğulculuk; etnik yapı, dil, din, eğitim, toplumsal sınıf ve diğer kültürel farklılıklar konusunda bir duyarlılık oluşturulması üzerinde durmaktadır. Çoğulcu eğitim ise bütün kesimlerin söz konusu farklılıklarına rağmen okullarda eşit pedagojik fırsatlara sahip olmalarını savunmaktadır. Bu nedenle program oluşturma sürecinde görev alan tüm paydaşların daha kapsayıcı ve farklılıklara duyarlı bir perspektif edinmesi gerekmektedir. Çünkü farklı kültürel değerleri, inançları ve hayat tarzlarını temsil eden programların farklı etnik ve dini gruplar arasında adalet duygusunun gelişmesine zemin hazırlaması mümkündür. Böyle bir düşüncenin ürünü olan bu çalışma, 1982 yılından günümüze kadar uygulamaya konulan din öğretimi programlarının çoğulculuk açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın veri setini 1982, 1992, 2000, 2006, 2010, 2018 ve 2024 İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (İDKAB) dersine ait öğretim programları oluşturmaktadır. Bu çalışma nitel yaklaşımla tasarlanmış ve veriler içerik analizi yoluyla tahlil edilmiştir. Bu kapsamda çalışmada söz konusu öğretim programlarının sahip olduğu teorik ve ideolojik altyapıya, dini çoğulculuğa bakış açısına, çoğulcu değerlere yaklaşımına, birey ile bireysel ve sosyal farklılıklara duyarlılığına ve üst düzey düşünme becerilerine yönelik bulgular ortaya konulmuştur. Böylece ulaşılan bulgular yoluyla gerek öğretim programlarının etkinliği noktasında öneriler sunulması gerekse program geliştirmeyle ilgilenen uzmanların ve eğitimcilerin çoğulculuğa yönelik perspektiflerine katkı sunarak derinlik kazandırılması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Pluralism, which serves as a window for individuals and societies to view other cultures and civilizations, emphasizes the development of sensitivity regarding ethnicity, language, religion, education, social class, and other cultural differences. Pluralistic education advocates for all segments of society to have equal pedagogical opportunities in schools despite these differences. Therefore, all stakeholders involved in the curriculum development process need to adopt a more inclusive and diversity-sensitive perspective. Because programs representing different cultural values, beliefs, and lifestyles can lay the groundwork for the development of a sense of justice among different ethnic and religious groups. This study, initiated with this idea in mind, aims to evaluate the religious education programs implemented from 1982 to the present from a pluralistic perspective. The dataset of the research consists of the 1982, 1992, 2000, 2006, 2010, 2018, and 2024 Primary School Religious Culture and Moral Education (İDKAB) curricula. This study was designed with a qualitative approach, and the data were analyzed through content analysis. In this context, findings have been presented regarding the theoretical and ideological foundations of these curricula, their perspective on religious pluralism, their approach to pluralistic values, their sensitivity to the individual and individual and social differences, and their higher-order thinking skills. Indeed, the aim is to offer suggestions regarding the effectiveness of the curricula through these findings, and to deepen the perspectives on pluralism for experts and educators involved in curriculum development.
Benzer Tezler
- İlköğretim din dersi kitaplarında diğer dinlerin öğretimi (zorunlu din öğretimi öncesi ve sonrası dönemlere ait ders kitapları üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma)
Die darstellung der anderen religionen in den religionsbüchern in grundschulen (eine vergleichende untersuchung über die unterrichtsbücher, die zur vor und nach der verpflichtenden religionslehre gehören)
HATİCE GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL TOSUN
- Din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri bağlamında lise öğrencilerinin İslam düşüncesindeki yorum farklılıklarına ve eğitimine bakışları
Views of high school students on the diversities of Islamic thought and their teaching in the context of religions culture and ethics knowledge courses
YELİZ ALTUNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ZENGİN
- Din öğretiminde yeni yaklaşımlar çerçevesinde ilköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programlarının incelenmesi
A study of primary education religious culture and ethics course curriculum in the context of new approaches in religious education
FATMA ÇAPCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinAnkara Üniversitesiİlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bil. Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL TOSUN
- İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin 2010 yılı ve 2018 yılı öğretim programlarının din eğitimi açısından karşılaştırılması -Merhamet değeri örneği-
Comparison of 2010 year and 2018 teaching programs of religious religious religion culture and moral knowledge in terms of religious education -Mercy value example
İLHAN COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA USTA
- İlköğretim okullarındaki din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programlarının karşılaştırmalı bir değerlendirmesi
The Evaluation of basic education schools religions culture and ethic knowledge curriculuns
RECEP ALMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP KAYMAKCAN