Türkiye'nin narenciye (Citrus L.) zenginlikleri: Anti-aging potansiyeli, biyoaktif içerikler ve anatomik salgı yapılarının incelenmesi
Türkiye's citrus (Citrus L.) richness: Investigation of anti-aging potential, bioactive constituents and anatomical secretory structures
- Tez No: 1015420
- Danışmanlar: PROF. DR. SONGÜL KARAKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Botanik, Botany
- Anahtar Kelimeler: Anatomi, Anti-aging, Citrus, elastaz, fenolik bileşikler, kollajenaz, kozmesötik, LC-MS/MS, narenciye, salgı cepleri, uçucu yağ, Anatomy, anti-aging, Citrus, elastase, phenolic compounds, collagenase, cosmeceutical, LC-MS/MS, Citrus fruits, secretory cavities, essential oil
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'de yetiştirilen ekonomik öneme sahip Citrus türlerinin fitokimyasal içerikleri, biyolojik aktiviteleri ve anatomik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda türlerin biyoaktif bileşikleri belirlenmiş, antioksidan, anti-aging, antidiyabetik ve nöroprotektif potansiyelleri değerlendirilmiş, meyve kabuklarının anatomik yapıları incelenmiştir. Materyal ve Metot: Çalışmada Türkiye'de yetiştirilen 13 farklı Citrus taksonuna ait meyve kabukları kullanılmıştır. Ekstrelerin ve uçucu yağların kimyasal içerikleri belirlenmiş; toplam fenolik, flavonoit ve tanen içerikleri ile antioksidan aktiviteleri değerlendirilmiştir. Ayrıca anti-aging, antidiyabetik, nöroprotektif, antimikrobiyal ve genotoksik aktiviteler araştırılmış, meyve kabuklarının anatomik özellikleri incelenmiştir. Bulgular: Analizler sonucunda Citrus türlerinin fenolik bileşikler, uçucu yağ bileşenleri ve diğer sekonder metabolitler bakımından belirgin farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Türler arasında antioksidan kapasite ve enzim inhibisyon aktiviteleri açısından önemli farklılıklar saptanmış; biyolojik aktivitelerin fitokimyasal içerikle yakından ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Anatomik incelemelerde salgı ceplerinin yerleşimi, yoğunluğu, morfolojisi ve sekretuar yapı organizasyonunun türlere özgü karakterler taşıdığı belirlenmiştir. Ayrıca elde edilen veriler, farklı ekstraksiyon yöntemlerinin kimyasal kompozisyon ve biyolojik aktivite üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye'de yetiştirilen Citrus türlerinin anatomik özelliklerini, fitokimyasal içeriklerini ve biyolojik aktivitelerini kapsamlı olarak değerlendirmiştir. Elde edilen bulgular, Citrus türlerinin doğal anti-aging ürünler ile kozmesötik, nutrasötik ve fonksiyonel gıda uygulamaları için önemli bir biyoaktif bileşik kaynağı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to determine the phytochemical composition, biological activities, and anatomical characteristics of economically important Citrus species cultivated in Türkiye. In this context, the bioactive compound profiles of different Citrus species were characterized, their antioxidant, anti-aging, antidiabetic, and neuroprotective potentials were evaluated, and the anatomical structures of the fruit peels were examined. Materials and Methods: Fruit peels of 13 Citrus taxa cultivated in Türkiye were used in this study. The chemical composition of the extracts and essential oils was determined, while total phenolic, flavonoid, and tannin contents, as well as antioxidant activities, were evaluated. In addition, anti-aging, antidiabetic, neuroprotective, antimicrobial, and genotoxic activities were investigated, and the anatomical characteristics of the fruit peels were examined. Results: The results revealed considerable differences among Citrus species in terms of phenolic compounds, essential oil constituents, and other secondary metabolites. Significant variations were also observed in antioxidant capacity and enzyme inhibitory activities, which were closely associated with their phytochemical composition. Anatomical analyses demonstrated species-specific differences in the distribution, density, morphology, and organization of secretory structures. Furthermore, the findings indicated that different extraction methods significantly affected both the chemical composition and biological activities of the samples. Conclusion: This study provides a comprehensive evaluation of the anatomical characteristics, phytochemical composition, and biological activities of Citrus species cultivated in Türkiye. The findings demonstrate that Citrus species represent valuable sources of bioactive compounds with potential applications in natural anti-aging products, as well as in the cosmeceutical, nutraceutical, and functional food industries.
Benzer Tezler
- Türkiye' de üretilen balların bazı fizikokimyasal özellikleri
The some physicochemical properties of honey produced in Turkey
KADİR BAYRAMBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Gıda MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET DERVİŞOĞLU
PROF. DR. ALİ BATU
- Ege bölgesi ballarının kimyasal özellikleri
Chemical properties of aegean region honeys
HATİCE BETÜL KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Gıda MühendisliğiPamukkale ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHATTİN NAS
- Extraction, characterization and usage of pectin from sugar beet pulp waste
Şeker pancarı posa atığından pektinin kstraksiyonu,karakterizasyonu ve kullanımı
ELİF KARTAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL KILIÇ AKYILMAZ
- Türkiye'de narenciye ihracatının geliştirilmesi
Developing citrus exports in Turkey
SELİM BARAN SAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ekonomiİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDENUR ÇETİN