Litik kemik metastazlarında radyoterapinin kemik mineralizasyonuna etkisinin prospektif değerlendirilmesi
Prospective evaluation of bone remineralization following radiotherapy in lytic bone metastases
- Tez No: 1015443
- Danışmanlar: PROF. DR. YILMAZ TEZCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Onkoloji, Radiation Oncology, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Kemik rejenerasyonu, Neoplazm metastazları, Radyoterapi, Stereotaksik teknikler, Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı, Bone regeneration, Neoplasm metastasis, Radiotherapy, Stereotaxic techniques, Tomography-x ray-computed
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın ana amacı radyoterapinin litik kemik metastazlarında mineralizasyon değişimine olan etkisini değerlendirmektir Konvansiyonel RT ve SBRT'nin, HU ve remineralizasyon üzerine etkilerini karşılaştırmak; primer tümör tipi, lezyon yerleşimi, VKİ ve KDA kullanımının HU değişimine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli prospektif gözlemsel bir kohort çalışmasıdır. Çalışmaya 73 hastada RT ile tedavi edilen, 127 litik ve mikst tipte kemik metastazı dahil edildi. HU değerleri bazal, RT sonu, yaklaşık 2. ay ve 4. ay kontrol BT görüntülerinde ölçüldü. HU % değişimi her kontrol noktasında hesaplandı. Tedavi şemaları, primer tümör tipi, lezyon yerleşimi, VKİ ve KDA kullanımı ile HU değişimi incelendi. Bulgular: Medyan 3 aylık takipte tüm grupta HU değerleri RT sonunda medyan %7 azaldı; 2. ve 4. ay kontrollerinde sırasıyla %16 ve %38 oranında anlamlı biçimde arttı (p<0,001). Bu bifazik patern konvansiyonel RT ve SBRT gruplarında benzer seyir gösterdi; ancak SBRT grubunda sayısal olarak daha yüksek HU artışı gözlemlendi. Meme ve akciğer kanseri primer tanılı lezyonlarda remineralizasyon anlamlı iken prostat kanserinde anlamlılık korunamadı. Vertebral lezyonlarda pelvik lezyonlara kıyasla anlamlı daha fazla HU artışı oldu. KDA ve RT kombinasyonu, yalnızca RT ile karşılaştırıldığında KMY'yi anlamlı olarak daha fazla artırdı (p=0,019). 2. ay HU % değişimi ile 4. ay HU % değişimi arasında güçlü pozitif korelasyon saptandı (r=0,734, p<0,001). SBRT grubunda tam ağrı yanıtı anlamlı biçimde daha yüksekti (%26,5 ve %5,4; p=0,003); iki grup arasında VAS değişimi ve genel ağrı yanıtı açısından anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: RT, litik ve mikst kemik metastazlarında HU değerini bifazik bir paternle ve anlamlı biçimde artırarak kemik mineralizasyonunu desteklemektedir. Primer tümör tipi, lezyon yerleşimi ve KDA kullanımı bu süreci etkileyen başlıca faktörlerdir. RT sonundaki erken HU düşüşü uzun dönem remineralizasyonu öngörmezken, 2. ay HU yanıtının 4. ay remineralizasyonunun güçlü bir prediktörü olduğu saptanmış; bu bulgu RT sonrası takip protokollerinde 2. ay kontrol BT'nin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The primary aim of this study was to evaluate the effect of radiotherapy on mineralization changes in lytic bone metastases. Secondary objectives included comparing the effects of conventional RT and SBRT on HU values and remineralization, and examining the influence of primary tumor type, lesion site, body mass index, and bone-modifying agent use on HU changes. Materials and Methods: This single-center prospective observational cohort study included 127 lytic and mixed-type bone metastases treated with radiotherapy in 73 patients. HU values were measured on baseline, end-of-radiotherapy, 2-month, and 4-month follow-up computed tomography images. Percentage HU change was calculated at each time point. Results: HU values decreased by a median of 7% at end-of-radiotherapy, followed by significant increases of 16% and 38% at 2- and 4-month follow-ups, respectively (p<0.001). This biphasic pattern was observed in both groups, with numerically higher increases in the SBRT group. Remineralization was significant in breast and lung cancer lesions but not in prostate cancer. Spinal lesions showed significantly greater HU increases than pelvic lesions. Bone-modifying agents combined with RT significantly improved bone mineral density compared to radiotherapy alone (p=0.019). A strong positive correlation was found between 2-month and 4-month HU changes (r=0.734, p<0.001). Complete pain response was significantly higher in the SABR group (26.5% vs. 5.4%; p=0.003), with no significant difference in visual analogue scale change or overall pain response between groups. Conclusion: RT significantly enhances bone mineralization in lytic and mixed-type bone metastases through a biphasic pattern. Primary tumor type, lesion site, and bone-modifying agent use are the main influencing factors. The 2-month HU response was a strong predictor of 4-month remineralization, underscoring the importance of 2-month follow-up computed tomography in post-radiotherapy surveillance.
Benzer Tezler
- Akciğer kanserinde yumuşak doku komponenti olan kemik metastazı: Sağkalım, yaşam kalitesi ve radyoterapi cevabının karşılaştırmalı değerlendirmesi
Bone Metastasis a Soft Tissue Component in Lung Cancer: A Comparative Assessment of Survival, Quality of Life and Radiotherapy Response
MERVE NUR YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Radyasyon OnkolojisiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN YÜCEL
- Kemik metastazlarının palyatif tedavisinde radyoterapi ve zoledronik asit tedavisi ile tek başına radyoterapi tedavisinin karşılaştırıldığı prospektif randomize çalışma
Başlık çevirisi yok
ATİLLA ASLANKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Onkolojiİstanbul ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EMİN DARENDELİLER
- Metastetik kemik lezyonlarının saptanmasında 18F--FDG-PET/BT ile kemik sintigrafisinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
DERYA KAŞIKÇIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
PROF.DR. KERİM SÖNMEZOĞLU
- Takipte meme kanserli hastalarda kemik metastazlarının tespitinde FDG PET/BT ile Tc-99M MDP tüm vücut kemik sintigrafisinin karşılaştırılması
Comparison of FDG PET/CT and Tc-99M MDP whole body bone scintigraphy in detection of bone metastases in patients with breast cancer during follow-up
FATMA SELİN SOYLUOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık BakanlığıNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
UZMAN FÜSUN ÜZÜM YENİCİ
- Metoksi izobütil izonitrilin (MIBI) multipl miyelom ve lösemi dışı çocukluk çağı kanserlerinde kemik iliği tutulumunun belirlenmesindeki yeri
Başlık çevirisi yok
KEZBAN BERBEROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEHER NİLGÜN ÜNAL