Öğretmenlerin mesleki gelişiminde sivil toplum kuruluşlarının rolü üzerine bir durum çalışması: Öğretmen Akademisi Vakfı
A case study on the role of non-governmental organizations in teachers' professional development: Teacher Academy Foundation
- Tez No: 1015453
- Danışmanlar: PROF. DR. BURHANETTİN DÖNMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, öğretmenlerin mesleki gelişiminde sivil toplum kuruluşlarının rolünü, Öğretmen Akademisi Vakfı (ÖRAV) örneği üzerinden derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, ÖRAV'ın sivil bir aktör olarak nasıl konumlandığı, öğretmen mesleki gelişimini nasıl desteklediği, bu süreçlerin vakıf bünyesindeki aktörlerce nasıl deneyimlendiği ve öğretmenlerin mesleki gelişimi alanındaki tamamlayıcı rolünün bu aktörlerce nasıl anlamlandırıldığı ele alınmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Veriler, ÖRAV'ın üç temel aktör grubuyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve kuruma ait dokümanların analizi yoluyla toplanmıştır. Toplam 19 saatlik görüşme ses kaydı sözcüğüne sadık kalınarak deşifre edilmiş; veri temizliği, etik gizlilik ilkeleri ve içerik bütünlüğü gözetilerek gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde MAXQDA yazılımı kullanılmış; tümevarımcı tematik analiz yöntemiyle elde edilen verilerden Kurum Kültürü, Eğitimler, Eğitimciler ile Öneriler ve Geri Bildirimler olmak üzere dört ana tema oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, ÖRAV'ın öğretmen mesleki gelişimine yönelik yaklaşımının değer temelli bir kurum kültürü ve öğretmen öznelliğini önceleyen pedagojik bir anlayış üzerine kurulu olduğunu göstermektedir. Katılımcı anlatıları, ÖRAV eğitimlerinin öğretmenlerin iletişim becerileri ve sınıf içi etkileşimlerinin yanı sıra kendi öğretme pratiklerini, öğrenciye yaklaşımlarını ve öğrenme ortamlarını daha bilinçli biçimde değerlendirmelerini ifade eden pedagojik farkındalık alanında katkı sunduğunu göstermektedir. Kısmi Zamanlı Eğitimci modeli, meslektaştan meslektaşa öğrenmeyi ve öğretmenler arası dayanışmayı güçlendiren özgün bir yapı olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte kurum kültürü bağlamında iş yükü, ekip içi iletişim, görev dağılımı, şeffaflık; eğitimler bağlamında süre, zamanlama, tematik bütünlük ve eğitim sonrası izleme değerlendirme süreçleri açısından geliştirilmesi gereken alanlar tespit edilmiştir. Ayrıca, Kısmi Zamanlı Eğitimci modelinin öğretmen mesleki gelişimine katkısı yüksek bulunmakla birlikte kültür aktarımı, birlikte çalışma, iş yükü ve sürdürülebilirlik bakımından belirli sınırlılıkları olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, ÖRAV'ın Türkiye'de öğretmen mesleki gelişimine yönelik tamamlayıcı ve mentorluk, kamp, konferans gibi eğitim sonrası uygulamalarıyla öncü bir rol üstlendiğini göstermektedir. Ancak bu rolün MEB protokollerine ve değişen idari koşullara bağlı olması rolün kırılganlığını da açığa çıkarmaktadır. Kurumsal iş birlikleriyle geliştirilen eğitim içeriklerinin öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarıyla ne ölçüde örtüştüğünün ve iş birliği yapılan kurumların sosyal yatırım önceliklerinin eğitim içeriği, hedef kitle seçimi ve uygulama biçimi üzerinde belirleyici olup olmadığının sistematik ihtiyaç analizi ve katılımcı geri bildirimleriyle sürekli olarak sınanması gerekmektedir. Bu gereklilik ÖRAV'ın öğretmen mesleki gelişim misyonunun, destekçi kurumların sosyal yatırım hedeflerinin yalnızca uygulayıcı aracına dönüşmeden sürdürülebilmesi bakımından önem taşımaktadır. Bununla birlikte modelin kalıcı ve etkili olabilmesi için kurum kültürü, örgütsel yapı ve işleyiş, iş yükü, sürdürülebilirlik, eğitim sonrası izleme değerlendirme süreçleri, finansman ilişkileri ve okul temelli mesleki gelişim koşullarının birlikte güçlendirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine in depth the role of civil society organizations in teachers' professional development through the case of the Teacher Academy Foundation (ÖRAV). The study explores how ÖRAV is positioned as a civil actor, how it supports teachers' professional development, how these processes are experienced by actors within the foundation, and how these actors construe ÖRAV's complementary role in teacher professional development. The case study method was used in the study. Data were collected through semi-structured interviews conducted with three main groups of actors within ÖRAV and through document analysis of institutional documents. A total of 19 hours of interview audio recordings were transcribed verbatim; data cleaning was carried out with attention to ethical confidentiality principles and content integrity. MAXQDA software was used for the analysis, and four main themes were developed from the data through inductive thematic analysis: Institutional Culture, Training Programs, Educators, and Recommendations and Feedback. The findings of the study indicate that ÖRAV's approach to teacher professional development is grounded in a value-based institutional culture and a pedagogical understanding that prioritizes teacher agency. Participants' narratives show that ÖRAV's training programs contribute not only to teachers' communication skills and classroom interactions but also to pedagogical awareness, meaning teachers' more conscious evaluation of their own teaching practices, approaches to students, and learning environments. The Part-Time Educator model stands out as a distinctive structure that strengthens peer-to-peer learning and solidarity among teachers. However, areas requiring improvement were also identified in relation to workload, intra-team communication, task distribution, and transparency within the context of institutional culture; and in relation to duration, timing, thematic coherence, and post-training monitoring and evaluation processes within the context of training programs. In addition, although the PartTime Educator model was found to make a substantial contribution to teacher professional development, it was also noted to have certain limitations regarding cultural transmission, collaboration, workload, and sustainability. In conclusion, this study shows that ÖRAV assumes a complementary and pioneering role in teacher professional development in Türkiye through its post-training practices such as mentoring, camps, and conferences. However, the dependence of this role on protocols with the Ministry of National Education and on changing administrative conditions also reveals its fragility. It is necessary to continuously examine, through systematic needs analyses and participant feedback, the extent to which training content developed through institutional collaborations aligns with teachers' professional development needs, and whether the social investment priorities of partner institutions have a determining effect on training content, target group selection, and modes of implementation. This requirement is important for sustaining ÖRAV's mission of teacher professional development without reducing it to merely an instrument for implementing supporting institutions' social investment goals. At the same time, for the model to be lasting and effective, institutional culture, organizational structure and functioning, workload, sustainability, post-training monitoring and evaluation processes, financing relationships, and school-based professional development conditions need to be strengthened together.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Eğitim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının öğretmenlerin mesleki gelişimine katkıları
Contributions of civil society organisations active in the field of education to professional development of teachers
FATİH DEMİRCİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
- İlköğretimde anasınıfı ile ilgili uygulamalar ve sorunlar
Başlık çevirisi yok
RECEP AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
- Örgütsel ustalığa ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri
Opinions of school administrators on organizational ambidexterity
MUHİTTİN ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET FARUK LEVENT
- Öğretmen profesyonelizmine yönelik OECD uzmanları ile Türk uzmanların görüşleri ve Türkiye için öneriler
Opinions of OECD experts and Turkish experts on teacher professionalism and recommendations for Türkiye
BİNNUR UZUN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERUDUN SEZGİN