Tüketicilerin tarımsal ürün ve gıda tercihinde menşein marka bağımlılığına etkisi üzerine bir araştırma: Ankara ili örneği
A research on the effect of orgin on brand loyalty in consumers' preferences of agricultural pruducts and foods: The case of Ankara province
- Tez No: 1015495
- Danışmanlar: PROF. DR. MEVHİBE ALBAYRAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Ankara İlinde yaşayan tüketicilerin tarım ürünleri ve gıda tercihinde marka bağımlılığı ve bağımlılığın alt konuları ile menşein farkındalığı ve aynı zamanda menşei farkındalığının marka bağımlılığına etkisi incelenmiştir. Basit Tesadüfi Örnekleme Yöntemi ile belirlenen 384 kişi ile yüz yüze anket uygulanmış; veriler, SPSS paket programında Likert ölçeği, Ki-kare testi, Faktör Analizi, Çoklu Regresyon Analizi, geçerlilik ve güvenilirlik testleri yapılarak analiz edilmiştir. Genellikle markalı ve ambalajlı ürün tercih etme eğilimi görülmekte; tüketici tercihini etkileyen en önemli ürün özelliklerinin kalite, tazelik, menşei, fiyat ve gıda güvenliği olduğu ortaya çıkmaktadır. Marka bağımlılığı et ve süt ürünlerinde, ambalajlı meyve-sebzede, unlu mamullerde toplanmıştır. Kararsızlık anında markanın belirleyici bir güç olduğu tespit edilmiştir. Hammaddenin niteliği, üretim biçimine duyarlılık, ürün tercihinde menşei duyarlılığı ve yerli-yabancı ayrımı ve hammadde güvenilirliği ekseninde şekillenen satın alma ya da alternatif ürün tercih etme eğilimi tespit edilmiştir. Tüketicinin menşei algısı et ürünleri ve zeytinyağda oldukça yüksektir. Markanın etkisinde 1 birimlik artış marka bağımlılığında 0,16 birimlik; menşei duyarlılığındaki 1 birimlik artış ise 0,31 birimlik artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Marka bağımlılığı, medeni durum göre değişmekte evliler olanlar, bekarlara kıyasla ortalama 0,14 puan artırmaktadır. Gençlerin, ev hanımlarının menşei duyarlılığı; aylık gıda harcaması ortanın altındakilerin marka bağımlılığı ve menşei duyarlılığı daha yüksektir. Gelir, taze meyve ve sebze alışveriş sıklığı, günlük gıda alışverişinin yapıldığı yer ve memnuniyetsizlik durumunda gösterilen davranışlar marka bağımlılığı üzerinde anlamlı değildir. Marka bağımlılığının ekonomik düzeyden ve tüketicilerin gıda alışverişindeki davranış biçimlerinden çok, ürünün menşei/hammaddesi duyarlılığı ve markaya atfedilen işlevsel ve duygusal değer (marka etkisi) gibi daha bilişsel/tutumsal boyutlarla ilişkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this research, brand loyalty and the sub-topics of loyalty, origin awareness, and also the effect of origin awareness on brand loyalty in the agricultural products and food preferences of consumers living in Ankara were examined. A face-to-face survey was conducted with 384 people determined by the Simple Random Sampling Method; the data were analyzed by performing Likert scale, Chi-square test, Factor Analysis, Multiple Regression Analysis, validity and reliability tests in the SPSS package program. There is generally a tendency to prefer branded and packaged products; It turns out that the most important product features affecting consumer preference are quality, freshness, origin, price and food safety. Brand loyalty is concentrated in meat and dairy products, packaged fruits and vegetables, and baked foods such as bread and pasta. It has been determined that the brand is a decisive force in times of uncertainty. The tendency to purchase or prefer alternative products, which is shaped around the nature of the raw material, sensitivity to the production method, sensitivity to the origin of product preference, domestic-foreign distinction and raw material reliability, has been determined. Consumer perception of origin is quite high in meat products and olive oil. A 1-unit increase in the brand's impact results in a 0.16-unit increase in brand loyalty; It was determined that a 1 unit increase in origin sensitivity caused a 0.31unit increase. Brand loyalty varies according to marital status; married people increase it by an average of 0.14 points compared to single people. Young people and housewives have higher origin sensitivity; those whose monthly food expenditure is below the middle level have higher brand addiction and origin sensitivity. Income, frequency of fresh fruit and vegetable shopping, place of daily food shopping and behaviors shown in case of dissatisfaction are not significant on brand loyalty. This structure shows that brand loyalty is related to more cognitive/attitudinal dimensions, such as sensitivity to the origin/raw material of the product and the functional and emotional value attributed to the brand (brand effect), rather than the economic level and consumers' behavior patterns in food shopping.
Benzer Tezler
- Contributions of web and mobile applications to rural development on the basis of product management: A case from GAP region
Ürün yönetimi temellerinde geliştirilen web ve mobil uygulamaların kırsal kalkınmaya katkıları: GAP bölgesinden bir örnek
GİZEM ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BURAK BÜYÜKCİVELEK
- COVID-19 pandemi sürecinde tarımsal ürün ve gıdada tüketici davranışlarının incelenmesi: Ankara ili araştırması
Başlık çevirisi yok
ESRA DOĞANSES
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatAnkara ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEVHİBE ALBAYRAK
- Tarımsal gıda sistemlerinde agroekolojinin yeri ve öneminin incelenmesi: Ankara-Güdül örneği
Examination of the place and importance of agroecology in agro-food systems: The case of Ankara-Güdül
BUSE ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAnadolu ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN AKARÇAY
- Tüketicilerin kooperatif markalı gıda ürünlerine yönelik satınalma kararlarının planlı davranış teorisine göre analizi: Antalya ili örneği
Application of the theory of planned behavior to the purchasing decisions of consumers for cooperative branded food products: Antalya province case
GÜLÇİN KOÇ
- Tüketicilerin gıda ürünlerine yönelik tutumlarında sürdürülebilir tüketim bilincinin rolü üzerine bir araştırma
A study on the role of sustainable consumption awareness in consumers' attitudes towards food product
EMRE CEYLAN GÜNEL
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA YILDIRIM