Taraftar psikolojisi: spor takımına duygusal bağlılığın saldırganlık eğilimi üzerindeki etkisi
Fan psychology: The effect of emotional attachment to a sports team on aggression tendency
- Tez No: 1015642
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER ÇANKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, spor takımına duyulan duygusal bağlılığın taraftarların saldırganlık eğilimleri üzerindeki etkisinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemleri kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, 2025-2026 futbol sezonunda yer alan Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş, Samsunspor, Trabzonspor takımlarını destekleyen futbol taraftarları oluşturmakta olup, örneklem grubunun 652 taraftar grubu kapsamındadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Erdoğan ve Şirin (2021) tarafından geliştirilen Spor Takımına Duygusal Bağlılık Ölçeği ve Buss ve Perry (1992) tarafından geliştirilen Kuzucu ve Sarıot Ertürk (2020) uyarlanan Saldırganlık Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde normallik varsayımı Kolmogorov–Smirnov ve Shapiro–Wilk testleriyle doğrulanmış; bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey çoklu karşılaştırma testi, Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, erkek, bekâr, 18-25 yaş aralığında, düşük gelir düzeyine sahip futbol taraftarlarının saldırganlık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca takımını bir sporcu nedeniyle destekleyen taraftarların duygusal bağlılıklarının en yüksek; maçları stadyumdan takip eden ve Trabzonspor taraftarı olan bireylerin ise saldırganlık düzeylerinin diğer gruplara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak çalışmada futbol taraftarlarının spor takımına yönelik duygusal bağlılık düzeyleri arttıkça saldırganlık düzeylerinin de düşük düzeyde arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu bilgiler ışığında futbol taraftarlarında saldırganlık eğilimlerini azaltmaya yönelik fair-play odaklı eğitim programları ve tribün kültürünü olumlu yönde geliştirecek uygulamaların yürütülmesi gerekmektedir. Aynı zamanda taraftarların takımlarına yönelik duygusal bağlılıklarının sağlıklı biçimde yönlendirilmesi amacıyla kulüpler, medya ve spor organizasyonları tarafından sosyal sorumluluk ve farkındalık çalışmalarının desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effect of emotional attachment to sports teams on the aggression tendencies of football fans. The research was conducted using the relational survey model within the scope of quantitative research methods. The population of the study consisted of football fans supporting Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş, Samsunspor, and Trabzonspor during the 2025–2026 football season, and the sample group included 652 fans. As data collection tools, the Emotional Attachment to Sports Team Scale developed by Erdoğan and Şirin (2021) and the Aggression Scale Short Form developed by Buss and Perry (1992) and adapted by Kuzucu and Sarıot Ertürk (2020) were used. In the data analysis, normality assumptions were confirmed with Kolmogorov–Smirnov and Shapiro–Wilk tests. Independent samples t-test, one-way analysis of variance, Tukey multiple comparison test, Pearson correlation coefficient, and multiple linear regression analyses were applied.The results showed that male, single, low-income, and 18–25-year-old football fans had higher aggression levels. In addition, fans who supported a team because of a player had the highest emotional attachment levels, while fans who watched matches in the stadium and Trabzonspor supporters had higher aggression levels than other groups. Overall, the findings indicated that as football fans' emotional attachment to their teams increased, their aggression levels also increased at a low level. In line with these findings, it is recommended to implement fair-play-oriented educational programs and practices that improve positive supporter culture in order to reduce aggression tendencies among football fans. Furthermore, clubs, media organizations, and sports institutions should support social responsibility and awareness projects to guide fans' emotional attachment to their teams in a healthy way.
Benzer Tezler
- Spor taraftarlarının akılcı ve akıldışı taraftar inançları ile psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between rational and irrational fan beliefs and psychological distress in sport fans
OSMAN URFA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ÖZDEMİR BİŞKİN
- Bursa'daki futbol taraftarlarının, Bursaspor ve üç İstanbul (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray) kulübünü destekleme motivasyonları: Özdeşleşme ve psikolojik bağlılık düzeylerinin davranışsal sadakate etkisi
The motivations of the football fans in Bursa supporting the club of Bursaspor and three Istanbul clubs (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray): The effect of identification and psychological commitment levels on behavioural loyalty
YUSUF BAHADIR DOĞRU
Doktora
Türkçe
2019
SporKocaeli ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDİL SAYIMER
- Futbol fanatizminin bazı benlik değişkenleri yönünden incelenmesi
Examination of soccer fanatism in terms of certain self concept variables
DEMET ERKAN
- Performans sporlarında başarı ve başarısızlığı etkileyen psikolojik faktörler
Physiological factors effects of success and failure on sports of performance
ERSAN YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
SporKaradeniz Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ENGİN ERŞEN
- Futbolculara uygulanan core antrenmanların statik denge ve sıçrama performansına etkisi
The effect of training which applied to football players on static balance and jumping performance
SUAT KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER TUNGA PEKER