Yaşlılara uygulanan yürüyüş programının düşme korkusu, denge, zindelik ve uyku kalitesine etkisi
The effect of walking program applied to elderly on fear of falling, balance, fitness and sleep quality
- Tez No: 1015699
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN GÜMÜŞ ŞEKERCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Kademeli Açık Alan Yürüyüş Programı, Düşme Korkusu, Denge, Öznel Zindelik, Uyku Kalitesi, Aging, Balance, Fear of Falling, Progressive Outdoor Walking Program, Sleep Quality, Subjective Vitality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlı bireylerde düşme korkusu, denge bozukluğu, azalmış öznel zindelik ve kötü uyku kalitesi; bağımsız yaşamı sınırlayan ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen önemli geriatrik sorunlar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, yaşlı bireylere uygulanan Kademeli Açık Alan Yürüyüş Programı (KAAYP)'nın düşme korkusu, denge, öznel zindelik ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel düzende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de bulunan Aksaray A. Kadir Üçyıldız Huzurevi'nde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturmuştur. Katılımcılar tabakalı blok randomizasyon yöntemi ile müdahale ve kontrol gruplarına atanmıştır. Çalışmanın örneklemini müdahale grubunda 27 ve kontrol grubunda 27 olmak üzere toplam 54 yaşlı birey oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Modifiye Düşme Etkinlik Ölçeği, Berg Denge Ölçeği, Öznel Zindelik Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubuna 5 hafta boyunca haftada iki gün, 45 dakikalık KAAYP uygulanmıştır. Program; egzersiz şiddeti ve adım sayısı bakımından kademeli olarak planlanmış ve uygulama sürecinde pulse oksimetre kullanılarak katılımcıların güvenliği izlenmiştir. Kontrol grubu programa alınmamış, rutin günlük yaşam aktivitelerine devam etmiştir. Program süresince yürüyüşe bağlı olumsuz olay gözlenmemiş ve programı tamamlama oranı %98.2 olarak bulunmuştur. Program başlamadan bir hafta önce her iki gruba ön test, program tamamlandıktan bir hafta sonra ise son test uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 27 paket programında analiz edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Bağımsız örneklem t-testi, grup içi karşılaştırmalarda bağımlı örneklem t-testi kullanılmıştır. Etki büyüklükleri Cohen's d katsayısı ile değerlendirilmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Müdahale grubunda Modifiye Düşme Etkinlik Ölçeği, Berg Denge Ölçeği ve Öznel Zindelik Ölçeği puanlarında anlamlı artış, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puanında ise istatistiksel olarak anlamlı azalma (uyku kalitesinde iyileşme) görülmüştür (p<0,001). Kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı değişim saptanmamıştır (p>0,05). Cohen's d etki büyüklüğü analizlerinde düşme korkusu (d=1,774), denge (d=1,139), öznel zindelik (d=2,143) ve uyku kalitesi (d=2,063) için büyük ve çok büyük düzeyde etki büyüklükleri elde edilmiştir. Sonuç olarak KAAYP'nin yaşlı bireylerde düşme korkusunu azaltan; denge, öznel zindelik ve uyku kalitesini geliştiren güvenli, düşük maliyetli ve uygulanabilir bir girişim olduğu belirlenmiştir. KAAYP, yaşlı bireylerde çok boyutlu geriatrik sonuçları aynı anda iyileştirebilen bir hemşirelik girişimi olarak değerlendirilebilir. KAAYP'nin huzurevi ve toplum temelli yaşlı bakım programlarına entegre edilebilecek uygulanabilir bir egzersiz modeli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In older adults, fear of falling, balance disorders, reduced subjective vitality, and poor sleep quality are among the major geriatric problems that limit independent living and negatively affect quality of life. This study was conducted as a randomized controlled pretest–posttest parallel experimental design to determine the effect of the Progressive Outdoor Walking Program Graded (POWP) on fear of falling, balance, subjective vitality, and sleep quality in older adults. The study population consisted of individuals aged 65 years and older residing at the Aksaray A. Kadir Üçyıldız Nursing Home in Türkiye. Participants were assigned to the intervention and control groups using stratified block randomization. The study sample consisted of a total of 54 older adults, including 27 participants in the intervention group and 27 participants in the control group. Data were collected using the Demographic Information Form, the Modified Fall Efficacy Scale, the Berg Balance Scale, the Subjective Vitality Scale, and the Pittsburgh Sleep Quality Index. The POWP was administered to the intervention group for 5 weeks, twice a week, with each session lasting 45 minutes. The program was planned with gradual progression in exercise intensity and step count, and participants' safety was monitored using a pulse oximeter during the intervention process. The control group did not participate in the program and continued their routine daily activities. No walking-related adverse events were observed during the program, and the program completion rate was found to be 98.2%. A pretest was administered to both groups one week before the program began, and a posttest was conducted one week after completion of the program. The research data were analyzed using the SPSS 27 software package. Independent samples t-tests were used for between-group comparisons, while paired samples t-tests were used for within-group comparisons. Effect sizes were evaluated using Cohen's d coefficient, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. In the intervention group, significant increases were observed in the Modified Fall Efficacy Scale, Berg Balance Scale, and Subjective Vitality Scale scores, whereas a statistically significant decrease was observed in the Pittsburgh Sleep Quality Index score (indicating an improvement in sleep quality) (p<0.001). No statistically significant changes were detected in the control group (p>0.05). Cohen's d effect size analyses demonstrated large and very large effect sizes for fear of falling (d=1.774), balance (d=1.139), subjective vitality (d=2.143), and sleep quality (d= 2.063). In conclusion, POWP was determined to be a safe, low-cost, and feasible intervention that reduces fear of falling and improves balance, subjective vitality, and sleep quality in older adults. GOSWP may be considered a nursing intervention capable of simultaneously improving multidimensional geriatric outcomes in older adults. It is believed that POWP is a feasible exercise model that can be integrated into nursing home and community-based elderly care programs.
Benzer Tezler
- Huzurevinde yaşayan yaşlıların düşme korkusunun azaltılmasında güvenli hareket ve yürüme programının etkisi
The effects of safe-movement and walking program on reducing the fear of falling in elderly individuals living in a nursing home
GÜLCAN KAR
Doktora
Türkçe
2013
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAİME EROL
- Kinetik beyin egzersizlerinin yaşlılarda denge ve çift görev aktivitelerine etkisi
The effect of kinetic brain exercises on balance and dual-task activities in the elderly
ELİF DİLARA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBiruni ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU RAZAK ÖZDİNÇLER
- Düşme hikayesi olan yaşlı bireylerde farklı tip egzersiz eğitimlerinin fonksiyonellik üzerine etkisi
Effects of different type exercise trainings on functionality in older fallers
AYŞE ABİT KOCAMAN
Doktora
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiTemel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY KIRDI
PROF. DR. SONGÜL AKSOY
- Huzurevinde yaşayan 55-74 yaş arası bireylere uygulanan planlanmış davranış teorisi temelli fiziksel aktivite programının etkinliği
The effectiveness of theory of planned behavior based physical activity program applied to 55-74 years old people living in nursing home
SELMA BAZ
Doktora
Türkçe
2021
Halk Sağlığıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELDA SEÇGİNLİ