Almanya'da Din-Devlet İlişkileri Bağlaminda Sözleşme Politikasi Ve Müslüman Topluluklarla İmzalanan Sözleşmeler
CONTRACT POLICY IN THE CONTEXT OF STATE-RELIGION RELATIONS IN GERMANY AND AGREEMENTS SIGNED WITH MUSLIM COMMUNITIES
- Tez No: 1015700
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF GAZİOĞLU TERZİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Almanya'da tarihsel olarak Katolik ve Protestan kiliseleriyle şekillenen din-devlet ilişkileri modelinin, göç sonrasında kalıcı toplumsal aktörler hâline gelen Müslüman dinî cemaatler ve Alevi topluluğunu bünyesine dâhil etme sürecindeki dönüşümünü incelemektedir. Çalışmanın amacı, Hamburg, Bremen ve Rheinland-Pfalz eyaletlerinde imzalanan sözleşmeleri yalnızca hukuki içerikleri bakımından değil; kurumsal tanınma, temsil, muhataplık ve dinî çoğulculuğun yönetimi açısından siyaset bilimi perspektifiyle değerlendirmektir. Araştırmada söz konusu eyaletlerde Müslüman dinî cemaatler ve Alevi topluluğu ile yapılan sözleşmeler içerik analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Sözleşmeler; taraf yapısı, anayasal dayanaklar, hukuki nitelik, din eğitimi, dinî bayramlar, manevi rehberlik, ibadet mekânları, defin uygulamaları, medya temsili ve kurumsal iş birliği bakımından değerlendirilmiştir. Bulgular, Almanya'da din-devlet ilişkileri kapsamında sözleşme politikasının dinî çoğulculuğa uyum sağlayacak biçimde geliştiğini göstermektedir. Hamburg öncü model niteliği taşırken, Bremen bu modeli büyük ölçüde takip etmekte, Rheinland-Pfalz ise farklı cemaatlerle ayrı sözleşmeler yapmasıyla ayrışmaktadır. Bu durum, federal yapının eyaletlere göre farklı muhataplık modelleri oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak sözleşmeler, yalnızca dinî hakları düzenleyen hukuki metinler değil; devletin muhatap kabul ettiği dinî kuruluşları belirleyen ve Müslüman dinî cemaatler ile Alevi topluluğuna kurumsal tanınma sağlayan araçlardır. Ancak bu tanınma, temsil kapasitesi, eyaletlerin siyasi tercihleri ve hukuki koşullara bağlı olarak şekillenen, müzakereye dayalı ve eşit olmayan bir süreçtir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the transformation of Germany's model of state–religion relations, historically shaped through cooperation with the Catholic and Protestant churches, in response to the incorporation of Muslim religious communities and the Alevi community as permanent social actors following immigration. The study evaluates the agreements concluded in the federal states of Hamburg, Bremen, and Rhineland-Palatinate from a political science perspective, focusing on institutional recognition, representation, official interlocutorship, and the governance of religious pluralism. The research employs content analysis and comparative analysis to examine the agreements with regard to their parties, constitutional foundations, legal nature, religious education, recognition of religious holidays, spiritual care services, places of worship, burial practices, media representation, and institutional cooperation. The findings indicate that Germany's agreement policy has expanded to accommodate religious pluralism. While the Hamburg Agreement serves as the pioneering model, Bremen has largely followed this approach, whereas Rhineland-Palatinate differs by concluding separate agreements with different religious communities. This reflects the influence of Germany's federal structure on state–religion relations. The study concludes that these agreements are not merely legal instruments regulating religious rights but also mechanisms of institutional recognition that identify the religious organizations accepted by the state as official interlocutors. However, recognition is not uniform; rather, it is a negotiated process shaped by representative capacity, political preferences, and legal requirements.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Din devlet ilişkileri bağlamında Almanya'da İslam ilahiyat fakülteleri
Islamic theology faculties in the context of state religion relations in Germany
MESUT ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFİZE ŞULE ALBAYRAK
- Almanya'da din ve sekülerlik – 1990 sonrası
Secularity and religion in Germany – after 1990
GÖNÜL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TEKİN
- Almanya'da İslam din dersleri ve Almanca din dersi kitaplarının içerik analizi
Islamic religious courses in Germany and content analysis of religious education textbooks written in German
SEMRA ÇİNEMRE
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEVLÜT KAYA
- Sosyo-politik etkileri bakımından İslam Toplumu Milli Görüş Teşkilatı: Almanya örneği
Islamic Community Milli Görüş Organization in terms of itssocio-political effects: Germany sample
BEKİR GÜNDOĞMUŞ
Doktora
Türkçe
2017
Sosyolojiİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR BAHARÇİÇEK