İleri yaş hemodiyaliz hastalarında kognitif fonksiyonların, depresif semptomların ve uyku bozukluklarının serum klotho ve FGF-23 düzeyleri ile ilişkilerinin belirlenmesi
Determination of the relationship between serum klotho and FGF-23 levels and cognitive functions, depressive symptoms, and sleep disorders in elderly hemodialysis patients
- Tez No: 1015712
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FİRÜZAN FIRAT ÖZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Geriatri, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: FGF-23, klotho, hemodiyaliz, kognitif fonksiyonlar, depresyon, uyku bozuklukları, huzursuz bacaklar sendromu, FGF-23, klotho, hemodialysis, cognitive functions, depression, sleep disorders, restless legs syndrome
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: İleri yaş hemodiyaliz hastalarında kognitif fonksiyonların, depresif semptomların, huzursuz bacaklar sendromu ve insomnia şiddetinin FGF-23 ve klotho düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel ve analitik bir klinik araştırma olarak planlanmıştır. Çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Hastanesi'nde 01.02.2024-31.05.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya en az 3 aydır hemodiyaliz tedavisi alan ve 60 yaş üzeri toplam 89 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların kognitif fonksiyonları Mini Mental Durum Testi (MMSE), depresif semptomları Geriatrik Depresyon Skalası (GDS) ve uykusuzluk düzeyleri Uykusuzluk Şiddet İndeksi (UŞİ) kullanılarak değerlendirilmiştir. Huzursuz bacaklar sendromu (HBS) tanısı uluslararası tanı kriterlerine göre belirlenmiştir. Serum FGF-23 ve klotho düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Verilerin istatistiksel analizi SPSS programı kullanılarak yapılmış ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 71,3±6,7 yıl olup, katılımcılardan erkeklerin oranı %41,6, kadınların oranı ise %58,4'dür. Kognitif fonksiyon bozukluğu olanlarda FGF-23 düzeyi anlamlı yüksek çıkmıştır (p=0,002). Eğitim durumu, gelir durumu ve transferrin satürasyonu ile düzeltme yaptıktan sonra da anlamlı ilişki devam etmiştir (p=0,028 OR= 1,017 %95 : 1.002-1.032). Klotho düzeyleri ile MMSE skoru arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (r=0,265; p=0,017). Depresif semptomlar ile FGF-23 ve klotho düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. HBS bulunan hastalarda serum FGF-23 düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0,026). Bu farkın yaş ve P düzeylerine göre yapılan düzeltme sonrasında da istatistiksel anlamlılığını sürdürdüğü görülmüştür (p=0,008). UŞİ skorları ile FGF-23 ve klotho düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: İleri yaş hemodiyaliz hastalarında FGF-23 ve klotho düzeylerinin kognitif fonksiyonlar ile ilişkili olabileceği görülmektedir. Artmış FGF-23 düzeylerinin vasküler ve metabolik mekanizmalar aracılığı ile serebral mikrodolaşımı etkileyerek kognitif fonksiyon bozukluğuna katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Depresif semptomlar ve uyku bozuklukları ile olan ilişkinin ise daha karmaşık biyolojik ve klinik mekanizmalar aracılığı ile ortaya çıkabileceği ve bu konuda daha geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: To investigate the relationship between cognitive functions, depressive symptoms, restless legs syndrome, and insomnia severity with FGF-23 and klotho levels in elderly hemodialysis patients. Materials and Methods: This study was designed as a cross-sectional and analytical clinical research. It was conducted at Health Sciences University Kayseri City Hospital between February 1, 2024, and May 31, 2024. A total of 89 patients aged over 60 years, who had been receiving hemodialysis treatment for at least 3 months, were included in the study. Cognitive functions of the participants were evaluated using the Mini-Mental State Examination (MMSE), depressive symptoms were assessed using the Geriatric Depression Scale (GDS), and insomnia severity was evaluated using the Insomnia Severity Index (ISI). The diagnosis of restless legs syndrome (RLS) was determined according to international diagnostic criteria. Serum FGF-23 and klotho levels were measured using the ELISA method. Statistical analysis of the data was performed using the SPSS software, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the patients included in the study was 71.3 ± 6.7 years; 41.6% were male and 58.4% were female. Serum FGF-23 levels were significantly higher in patients with cognitive impairment (p=0.002). This association remained statistically significant after adjustment for educational status, income level, and transferrin saturation (p=0.028; OR=1.017; 95% CI: 1.002–1.032). A positive correlation was found between Klotho levels and MMSE scores (r=0.265; p=0.017). No significant association was observed between depressive symptoms and either FGF-23 or Klotho levels. Patients with restless legs syndrome (RLS) had higher serum FGF-23 levels (p=0.026), and this difference remained statistically significant after adjustment for age and phosphorus levels (p=0.008). No significant relationship was found between Insomnia Severity Index (ISI) scores and FGF-23 or Klotho levels. Conclusion: FGF-23 and klotho levels may be associated with cognitive functions in elderly hemodialysis patients. Increased FGF-23 levels may contribute to cognitive dysfunction by affecting cerebral microcirculation through vascular and metabolic mechanisms. The relationship with depressive symptoms and sleep disorders may emerge through more complex biological and clinical mechanisms, and further studies with larger sample sizes are needed in this area.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz tedavisi gören kronik böbrek yetmezliği hastalarında nötrofil lenfosit oranı ve platelet lenfosit oranının kognitif fonksiyonlarla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between the ratio of neutrophil lymphocytes and platelet lymphocytes and cognitive functions in chronic renal failure receiving hemodialysis treatment
EMRE ÇAPAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN KORAY ULUDAĞ
- Hemodiyaliz hastalarında abdominal aort anevrizması sıklığı ve risk faktörleri
Insidans and risk factors of abdominal aort aneurysm in hemodialysis patients
ALTAY KANDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
NefrolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÖKHAN NERGİZOĞLU
- Hemodiyaliz hastalarında renin-anjiotensinaldosteron sistem inhibitörlerinin kullanımı
Use of renin-angiotensinaldosterone system inhibitors in hemodialisis patients
OĞUZHAN ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ŞENGÜL
- Hatay ilindeki hemodiyaliz hastalarında baş ağrısı sıklığı ve tiplerinin araştırılması
Investigation of the frequency and types of headache in hemodialysis patients in Hatay province
ÜNAL BALIKEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NörolojiMustafa Kemal ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET MURAT MELEK
- Hemodiyaliz hastalarında resirkülasyon sorunu ve diyaliz yeterliliği ile ilişkisi
Recirculation problem in haemodialysis patients and its correlation with dialysis adequacy
ERDOĞAN ERDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUROL ARIK