Acil servise akut dispne şikâyetiyle başvuran hastalarda el tipi kapnometre ile ölçülen nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) düzeyinin ve kapnografik dalga formunun ayırıcı tanıdaki yeri: prospektif kesitsel çalışma
The diagnostic role of handheld capnometer-derived nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) levels and capnographic waveform morphology in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea: A prospective cross-sectional study
- Tez No: 1015721
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, Dispne, End-tidal karbondioksit-dalga formu, Kalp yetmezliği, KOAH, COPD, Dyspnea, Emergency department, End-tidal carbon dioxide-waveform, Heart failure
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Acil servise akut dispne şikâyetiyle gelen hastalarda Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)/astım alevlenmesi ile akut dekompanse kalp yetmezliği (ADKY) ayrımında nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) ve kapnografik dalga formunun tanısal değerini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Antalya Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde Ocak 2026 – Nisan 2026 tarihleri arasında yürütülen prospektif kesitsel çalışmaya 304 hasta dahil edildi (Etik Onay: 20/184). El tipi sidestream (yan akım) kapnometre ile nazal EtCO₂ ölçüldü ve kapnografik dalga formu analiz edildi; klinisyen gestalt değerlendirmesi ve serum NT-proBNP eş zamanlı ölçüldü. Hastalar KOAH/astım, ADKY, Miks tip ve Diğer olarak gruplandı. Bulgular: EtCO₂ ortalama değerleri KOAH/astım grubunda ADKY grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek bulundu (35,3 ± 6,6 mmHg vs 29,1 ± 6,1 mmHg; p<0,001). EtCO₂ için cut-off değeri ≥30,9 mmHg olarak belirlendi (sensitivite %75,5; spesifite %65,2; AUC=0,757). Ayırıcı tanıda en önemli ayırt edici değişken kapnografik dalga formu morfolojisi oldu: Tip A (normal) patern ADKY grubunda %99,3, Tip B (obstrüktif) patern KOAH/astım grubunda %98,1 oranında baskındı (p<0,001). EtCO₂ ≥30,9 mmHg ile Tip B dalga formunun birlikteliği KOAH/astım tanısında %100 spesifite sağladı. EtCO₂, dalga formu ve NT-proBNP birlikte değerlendirildiğinde KOAH/astım–ADKY ayrımında tanısal performans AUC=0,993'e ulaştı; bu değer tek başına EtCO₂'den (AUC=0,757) belirgin biçimde yüksekti. EtCO₂'nin cut-off değerine (≥30,9 mmHg) göre kategorik tanısal doğruluğu (%70,4) klinisyen gestaltından (%56,1) anlamlı biçimde üstündü (p=0,0006). Sonuç: Acil servise dispne şikâyeti ile gelen hastalarda KOAH/astım alevlenmesi ile ADKY ayrımı, klinik bulguların benzerliği ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle güç olabilmekte, klinisyenin tek başına öngörüsü yetersiz kalabilmektedir. Hızlı ve non-invaziv biçimde ölçülen nazal EtCO₂ düzeyi ve sidestream kapnografik dalga formu morfolojisi, ayırıcı tanıya özellikle yüksek spesifite ile katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: We aimed to investigate the diagnostic value of nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) and capnographic waveform in differentiating Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)/asthma exacerbation from acute decompensated heart failure (ADHF) in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea. Materials and Methods: A total of 304 patients were enrolled in this prospective cross-sectional study conducted at the Emergency Medicine Clinic of Antalya City Hospital between January 2026 and April 2026 (Ethics Approval: 20/184). Nasal EtCO₂ was measured and the capnographic waveform was analyzed using a handheld sidestream capnometer; clinician gestalt assessment and serum NT proBNP were obtained concurrently. Patients were grouped as COPD/asthma, ADHF, Mixed group, and Other. Results: Mean EtCO₂ values were significantly higher in the COPD/asthma group than in the ADHF group (35.3 ± 6.6 mmHg vs 29.1 ± 6.1 mmHg; p<0.001). The cutoff value for EtCO₂ was determined as ≥30.9 mmHg (sensitivity 75.5%; specificity 65.2%; AUC=0.757). The most discriminative variable was capnographic waveform morphology: the Type A (normal) pattern predominated in the ADHF group (99.3%), whereas the Type B (obstructive) pattern predominated in the COPD/asthma group (98.1%) (p<0.001). The combination of EtCO₂ ≥30.9 mmHg with a Type B waveform provided 100% specificity for the diagnosis of COPD/asthma. Combining EtCO₂, waveform morphology, and NT-proBNP, the diagnostic performance for COPD/asthma–ADHF differentiation reached AUC=0.993, markedly higher than EtCO₂ alone (AUC=0.757). The categorical diagnostic accuracy of EtCO₂ based on its cut-off value (≥30.9 mmHg) (70.4%) was significantly superior to clinician gestalt (56.1%) (p=0.0006). Conclusion: In dyspneic patients, differentiating COPD/asthma exacerbation from ADHF may be difficult owing to resemblance of clinical findings and comorbidities, and clinician prediction alone may be insufficient. Rapidly and non invasively measured nasal EtCO₂ level and sidestream capnographic waveform morphology contribute to the differential diagnosis, particularly with high specificity.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- 1985 yılında acil yardım ve trafik hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Kaza sonucu meydana gelen akut zehirlenmeler ve ilaç zehirlenmeleri
Başlık çevirisi yok
SELMA YURTDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Çeltikte farklı tuz konsantrasyonlarında bazı agronomik karakterlerin varyasyonu
Başlık çevirisi yok
GÜLNAZ AGAR