Acil servise akut dispne şikâyetiyle başvuran hastalarda el tipi kapnometre ile ölçülen nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) düzeyinin ve kapnografik dalga formunun ayırıcı tanıdaki yeri: prospektif kesitsel çalışma
The diagnostic role of handheld capnometer-derived nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) levels and capnographic waveform morphology in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea: A prospective cross-sectional study
- Tez No: 1015721
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, Dispne, End-tidal karbondioksit-dalga formu, Kalp yetmezliği, KOAH, COPD, Dyspnea, Emergency department, End-tidal carbon dioxide-waveform, Heart failure
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Acil servise akut dispne şikâyetiyle gelen hastalarda Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)/astım alevlenmesi ile akut dekompanse kalp yetmezliği (ADKY) ayrımında nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) ve kapnografik dalga formunun tanısal değerini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Antalya Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde Ocak 2026 – Nisan 2026 tarihleri arasında yürütülen prospektif kesitsel çalışmaya 304 hasta dahil edildi (Etik Onay: 20/184). El tipi sidestream (yan akım) kapnometre ile nazal EtCO₂ ölçüldü ve kapnografik dalga formu analiz edildi; klinisyen gestalt değerlendirmesi ve serum NT-proBNP eş zamanlı ölçüldü. Hastalar KOAH/astım, ADKY, Miks tip ve Diğer olarak gruplandı. Bulgular: EtCO₂ ortalama değerleri KOAH/astım grubunda ADKY grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek bulundu (35,3 ± 6,6 mmHg vs 29,1 ± 6,1 mmHg; p<0,001). EtCO₂ için cut-off değeri ≥30,9 mmHg olarak belirlendi (sensitivite %75,5; spesifite %65,2; AUC=0,757). Ayırıcı tanıda en önemli ayırt edici değişken kapnografik dalga formu morfolojisi oldu: Tip A (normal) patern ADKY grubunda %99,3, Tip B (obstrüktif) patern KOAH/astım grubunda %98,1 oranında baskındı (p<0,001). EtCO₂ ≥30,9 mmHg ile Tip B dalga formunun birlikteliği KOAH/astım tanısında %100 spesifite sağladı. EtCO₂, dalga formu ve NT-proBNP birlikte değerlendirildiğinde KOAH/astım–ADKY ayrımında tanısal performans AUC=0,993'e ulaştı; bu değer tek başına EtCO₂'den (AUC=0,757) belirgin biçimde yüksekti. EtCO₂'nin cut-off değerine (≥30,9 mmHg) göre kategorik tanısal doğruluğu (%70,4) klinisyen gestaltından (%56,1) anlamlı biçimde üstündü (p=0,0006). Sonuç: Acil servise dispne şikâyeti ile gelen hastalarda KOAH/astım alevlenmesi ile ADKY ayrımı, klinik bulguların benzerliği ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle güç olabilmekte, klinisyenin tek başına öngörüsü yetersiz kalabilmektedir. Hızlı ve non-invaziv biçimde ölçülen nazal EtCO₂ düzeyi ve sidestream kapnografik dalga formu morfolojisi, ayırıcı tanıya özellikle yüksek spesifite ile katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: We aimed to investigate the diagnostic value of nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) and capnographic waveform in differentiating Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)/asthma exacerbation from acute decompensated heart failure (ADHF) in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea. Materials and Methods: A total of 304 patients were enrolled in this prospective cross-sectional study conducted at the Emergency Medicine Clinic of Antalya City Hospital between January 2026 and April 2026 (Ethics Approval: 20/184). Nasal EtCO₂ was measured and the capnographic waveform was analyzed using a handheld sidestream capnometer; clinician gestalt assessment and serum NT proBNP were obtained concurrently. Patients were grouped as COPD/asthma, ADHF, Mixed group, and Other. Results: Mean EtCO₂ values were significantly higher in the COPD/asthma group than in the ADHF group (35.3 ± 6.6 mmHg vs 29.1 ± 6.1 mmHg; p<0.001). The cutoff value for EtCO₂ was determined as ≥30.9 mmHg (sensitivity 75.5%; specificity 65.2%; AUC=0.757). The most discriminative variable was capnographic waveform morphology: the Type A (normal) pattern predominated in the ADHF group (99.3%), whereas the Type B (obstructive) pattern predominated in the COPD/asthma group (98.1%) (p<0.001). The combination of EtCO₂ ≥30.9 mmHg with a Type B waveform provided 100% specificity for the diagnosis of COPD/asthma. Combining EtCO₂, waveform morphology, and NT-proBNP, the diagnostic performance for COPD/asthma–ADHF differentiation reached AUC=0.993, markedly higher than EtCO₂ alone (AUC=0.757). The categorical diagnostic accuracy of EtCO₂ based on its cut-off value (≥30.9 mmHg) (70.4%) was significantly superior to clinician gestalt (56.1%) (p=0.0006). Conclusion: In dyspneic patients, differentiating COPD/asthma exacerbation from ADHF may be difficult owing to resemblance of clinical findings and comorbidities, and clinician prediction alone may be insufficient. Rapidly and non invasively measured nasal EtCO₂ level and sidestream capnographic waveform morphology contribute to the differential diagnosis, particularly with high specificity.
Benzer Tezler
- Acil serviste solunum sıkıntılı hastalarda kardiyak ve akciğer ultrasonu ile klinik skorlamaların birlikte değerlendirilmesi
Combined evaluation of cardiac and lung ultrasound with clinical scoring systems in patients with respiratory distress in the emergency department
ÖZGE MERT ARABACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN DOĞAN
DR. SALİH FETTAHOĞLU
- Acil servise göğüs ağrısı ile başvuran hastalarda ağrının tipine göre T-MACS, HEART, TIMI, GRACE ve EDACAS skorlarının kardiyak olayları öngörmedeki etkinliklerinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of T-MACS, HEART, TIMI, GRACE ve EDACAS score in predicting cardiac events according to the type of pain in patients admitting to the emergency department with chest pain
GÜLŞEN ŞAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN AKDUR
- Acil serviste akut dispnenin değerlendirilmesinde pocus (point-care-of-ultrasound) kullanımı
Başlık çevirisi yok
BERKAY AKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR DİKME
- Solunum sıkıntısıyla acil servise başvuran hastaların tanısında vena kava inferior çapının tanıya katkısı
The contribution of vena cava inferior diameter in the diagnosis of patients applied to the emergency department with respiratory distres
ADNAN YAMANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
İlk ve Acil YardımSağlık BakanlığıAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMET PARLAK
- Acil serviste hiperglisemi saptanan hastaların yönetimi ve 30 günlük prognozu etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Management of hyperglycemic patients in emergency medicine department and determining the factors that affects emergency department visits of hyperglycemic patients in 30 days
NURCİHAN ÜLKÜ AYTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN CAHİT HALHALLI