Enerji diplomasisinin yeni unsuru olarak Küçük Modüler Reaktörler (SMRs): ABD ve Rusya örnekleri
Small Modular Reactors (SMRs) as a new element of energy diplomacy: The examples of the USA and Russia
- Tez No: 1015792
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİME TELLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Enerji, Uluslararası İlişkiler, Energy, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Enerji Diplomasisi, Küçük Modüler Reaktörler (SMR), Enerji Geçişi, ABD, Rusya, Energy Diplomacy, Small Modular Reactors (SMR), Energy Transition, USA, Russia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, uluslararası ilişkiler disiplininde enerji diplomasisinin geçirdiği yapısal dönüşümü ve küresel enerji geçişi sürecinde Küçük Modüler Reaktörlerin (SMR) yeni bir jeopolitik rekabet aracı olarak ortaya çıkışını incelemektedir. Fosil yakıtların rezerv kısıtları ve iklim değişikliği ile mücadele hedefleri, enerji sistemlerini sıfır karbonlu ve kesintisiz baz yük sağlayan yeni nesil nükleer teknolojilere yönlendirmektedir. Bu bağlamda SMR'lar, düşük başlangıç maliyetleri ile modüler ve esnek yapıları sayesinde nükleer enerjiyi“yeni katılımcı”ülkelere açarak stratejik bir dış politika unsuruna dönüşmüştür. Çalışmada, nükleer teknoloji ihracatı pazarındaki iki hegemon güç olan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Rusya'nın SMR diplomasileri karşılaştırmalı vaka analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonuçları, ABD'nin nükleer ihracat pazarındaki liderliğini geri kazanmak amacıyla“Team USA”yaklaşımıyla kapasite inşası ve güvenlik normlarının ihracı üzerinden bir yumuşak güç stratejisi yürüttüğünü ortaya koymaktadır. Buna karşılık Rusya, devlet destekli“Yap-Sahip Ol-İşlet”(BOO) modeli ve sahada kanıtlanmış teknolojisiyle alıcı ülkeler üzerinde uzun vadeli ve asimetrik bir bağımlılık kurmayı hedeflemektedir. Sonuç olarak tez, SMR ihracatının basit bir ticari faaliyet olmadığını, satın alan ve satan ülke arasında 80-100 yıl sürecek derin bir jeopolitik kilitlenme (lock-in) etkisi yarattığını vurgulayarak, kaynak çeşitlendirmesi arayışındaki ülkeler için stratejik bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the structural transformation of energy diplomacy within the discipline of International Relations and the emergence of Small Modular Reactors (SMRs) as a new instrument of geopolitical competition during the global energy transition process. The reserve constraints of fossil fuels and climate change mitigation targets are steering energy systems toward next-generation nuclear technologies that provide zero-carbon and uninterrupted baseload power. In this context, SMRs have evolved into a strategic foreign policy element by opening nuclear energy to“newcomer”countries through their low initial costs, modularity, and flexible designs. The study conducts a comparative case analysis of the SMR diplomacies of the United States and Russia, the two hegemonic powers in the nuclear technology export market. The analytical findings reveal that the US, aiming to regain its leadership in the nuclear export market, pursues a soft power strategy through the“Team USA”approach, focusing on capacity building and the export of security norms. Conversely, Russia aims to establish long-term, asymmetric dependence over recipient countries through its state-backed“Build-Own-Operate”(BOO) model and field-proven technology. Ultimately, the thesis emphasizes that SMR exportation is not merely a commercial activity but creates a deep geopolitical lock-in effect lasting 80-100 years between the buyer and supplier nations, thereby providing a strategic framework for countries seeking energy resource diversification.
Benzer Tezler
- 2000 sonrası dönemde ABD ve RF'nin Gürcistan'a yönelik enerji politikalarının ekonomi-politik kuram çerçevesinde analizi
Economy-political analysis of the energy policies of US and RF towards Georgia after 2000
MEHMET DOĞAN ÜÇOK
Doktora
Türkçe
2012
EnerjiHarp Akademileri KomutanlığıStrateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
DR. RAGIP KUTAY KARACA
PROF. DR. HASAN KÖNİ
- Türk-Rus enerji jeopolitiğinde boru hatları ve lojistiğin önemi
The importance of pipelines and logistics in Turkish-Russian energy geopolitics
RIDVAN İNÖNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerDumlupınar ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BARIŞ ADIBELLİ
- Tanzanya'da enerji diplomasisi ve yabancı yatırım promosyonu: Enerji sektör analizi
Tanzania energy diplomacy and foreign investment promotion: An analysis of energy sector
OLGA ARTHUR MAPUTA
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İMRAN DEMİR
- Rusya Federasyonu-Almanya ekonomik ilişkilerinde enerji faktörü: 1991-2018
Energy factor in economic relations between Russian Federation and Germany: 1991-2018
ASYA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerAkdeniz ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZTÜRK
- Türkiye'nin doğal gaz ve petrole bağımlılığının Türk dış politikasına Hazar havzası bağlamında etkileri
The effects of Turkey's dependence on natural gas and petroleum to Turkish foreign policy in context of caspian basin
ERÇİN TAHMİNCİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıUluslararası İlişkiler Bölümü
YRD. DOÇ. M. DENİZ TANSİ