Diş hekimliğinde diagnostik amaçlarla kullanılan düşük doz iyonize radyasyonun zebra balığı embriyolarında pentilentetrazol ile indüklenen epilepsi modeli üzerine etkilerinin incelenmesi
Evaluation of the effects of low-dose ionizing radiation used for diagnostic purposes in dentistry on a pentylenetetrazole-induced epilepsy model in zebrafish embryos
- Tez No: 1015848
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEBNEM ERÇALIK YALÇINKAYA, PROF. DR. EBRU IŞIK EMEKLİ
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Düşük doz iyonize radyasyon, zebra balığı, epilepsi, pentilentetrazol, Radyasyon, Low-dose ionizing radiation, zebrafish, epilepsy, pentylenetetrazole, Radiation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu tez çalışmasında diş hekimliğinde tanı amaçlı kullanılan dental röntgen cihazından kaynaklanan düşük doz iyonize radyasyon maruziyetinin (DDİR), zebra balığı embriyolarında pentilentetrazol (PTZ) ile oluşturulan epilepsi modeline etkilerinin, epileptogenezin moleküler mekanizmaları üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Zebra balığı embriyoları fertilizasyondan sonra, Kontrol, DDİR, PTZ, DDİR+PTZ olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Radyasyon maruziyeti DDİR ve DDİR+PTZ gruplarında fertilizasyondan sonraki 2. Saatte (2 hpf) 0,08 sn boyunca, dental röntgen cihazı (60 kVp, 7 mA) ile gerçekleştirilmiştir. PTZ ve DDİR+PTZ gruplarının PTZ maruziyeti ise 72 hpf'de gerçekleştirilmiştir. Maruziyetleri takiben tüm gruplar lokomotor aktivite testi için video kaydına alınmıştır. Biyokimyasal analiz ve RT-PCR gerçekleştirilmiştir. Bulgular: 0,08 sn DDİR maruziyetinde absorbe edilen doz 0,08 mGy olarak ölçülmüştür. DDİR grubunda lokomotor aktivite parametrelerinde azalma izlenirken DDİR+PTZ grubunda lokomotor aktivite en yüksek düzeyde izlenmiştir. SOD ve AChE tüm maruziyet gruplarında azalırken, LPO ve NO düzeylerinde artış izlenmiştir. GST, DDİR grubunda artış; PTZ ve DDİR+PTZ gruplarında azalma göstermiştir. c-fos mRNA ekspresyon düzeyi PTZ ve DDİR+PTZ gruplarında, creb ekspresyonu tüm maruziyet gruplarında artmıştır. bdnf ve scn1a ekspresyonu DDİR ile DDİR+PTZ gruplarında azalmış, PTZ grubunda artmıştır. gabra1 ekspresyonu DDİR ve DDİR+PTZ gruplarında artmış, PTZ grubunda azalmıştır. Sonuç: DDİR maruziyetinin tek başına nöbet benzeri davranış oluşturmadığı, ancak PTZ maruziyeti öncesinde uygulandığında prokonvülzan ajanın neden olduğu davranışsal, biyokimyasal ve moleküler değişiklikleri daha belirgin hale getirdiği saptanmış olup erken gelişimsel dönemde düşük doz iyonize radyasyon maruziyetinin zebra balığı embriyolarında ölçülebilir biyolojik değişikliklere neden olduğu ve epileptogenez ile ilişkili moleküler mekanizmaları modüle edebildiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: Aim of this thesis is to evaluate the effects of low-dose ionizing radiation derived from a dental x-ray device through pentylenetetrazole-induced epilepsy model on zebrafish embryos by means of molecular mechanisms of epileptogenesis. Material and methods: After fertilization, zebrafish embryos were divided into 4 groups, Control, LDIR, PTZ and LDIR+PTZ. Radiation exposure was applied for 0.08 s with a dental x-ray device (60 kVp, 7 mA) at 2 hours post-fertilization (2 hpf) to the LDIR and LDIR+PTZ groups. Pentylenetetrazole was applied at 72 hpf to the PTZ and LDIR+PTZ groups. After exposures, zebrafish embryos were video-recorded for locomotor activity analysis. Biochemical analyses and RT-PCR were performed. Results: 0.08 mGy absorbed dose was measured for 0,08 s radiation exposure. Locomotor activity was decreased in the LDIR group, whereas the highest activity was detected in the LDIR+PTZ group. SOD and AChE were decreased in all exposed groups while LPO and NO were increased. GST levels were increased in the LDIR group, whereas they were decreased in the PTZ and LDIR+PTZ groups. c-fos mRNA expression levels were increased in the PTZ and LDIR+PTZ groups, whereas creb expression levels were increased in all exposed groups. bdnf and scn1a expressions were lower in the LDIR and LDIR+PTZ groups, however they were higher in the PTZ group. gabra1 expression levels in the LDIR and LDIR+PTZ groups were increased whereas they were decreased in the PTZ group. Conclusion: LDIR exposure alone did not induce seizure-like behavior, however, when applied prior to PTZ exposure, it enhanced the behavioral, biochemical, and molecular changes induced by the proconvulsant agent. It was concluded that low-dose ionizing radiation exposure during early developmental stages can induce measurable biological changes in zebrafish embryos and modulate molecular mechanisms associated with epileptogenesis.
Benzer Tezler
- Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kaynaklı radyasyonun kardiyogenez üzerindeki etkilerinin zebra balığı embriyolarında incelenmesi
Evaluation of the effects of radiation from cone beam computed tomography on cardiogenesis in zebrafish embryos
CELAL BAYAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM ERÇALIK YALÇINKAYA
PROF. DR. EBRU IŞIK EMEKLİ
- Konuşma, solunum ve yutkunma fonksiyonlarının prostodontik açıdan değerlendirilmeleri
The evaluations of the functions of phonetic, respiration and swallowing in prosthodontic aspect
LEVENT MEHMET KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUZAFFER ATEŞ
- Radyografik kemik kaybı bulgularına sahip dental implant alanlarının radyolojik açıdan incelenmesi ve periimplantitis hastalarında tedaviye ilişkin klinik yaklaşım farklılıklarının değerlendirilmesi
Radiological examination of dental implant sites with radiographic bone loss findings and evaluation of clinical approach differences in treatment in patients with periimplantitis
EGE NADİR AYTAC
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN YAMALIK
- Tilburg kırılganlık ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
The Turkish adaptation of tilburg frailty indicator: A validity and reliability study
MEHMET ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Geriatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESRA MELTEM KOÇ
- Periodontal defektlerin hacimsel olarak tanımlanmasında konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile mikrobilgisayarlı tomografinin in-vitro karşılaştırılması
In vitro comparison of cone beam computed tomography and microcomputed tomography i̇n the volumetric definition of periodontal defects.
MAHMURE AYŞE TAYMAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL GÜNHAN