Yapay zekâ ile dramatik yazarlık uygulamaları
Dramatic writing applications with artificial intelligence
- Tez No: 1015861
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OĞUZ ARICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Bilim ve Teknoloji, Sahne ve Görüntü Sanatları, Philosophy, Science and Technology, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Sahne sanatları, Sanatsal yaratıcılık, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Stage arts, Artistic creativity, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin dramatik yazarlık alanındaki uygulamalarını tarihsel, teknik ve kuramsal boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel ve betimsel bir yöntemle, birincil ve ikincil kaynak taraması, örnek çözümlemesi ve kuramsal tartışma tekniklerini birlikte kullanarak yürütülmüştür. Çalışmada öncelikle yapay zekânın 1950'lerden günümüze tarihsel gelişimi ele alınmış, ardından dramatik yapının yapay zekâ tarafından üretilme yöntemleri ve bu alanda geliştirilen uygulamalar incelenmiştir. Yapay zekâ ile yazılmış ve uygulanmış somut örnekler üzerinden insan ve yapay zekâ ortak yazarlığının farklı biçimleri ortaya konmuştur. Son bölümde yaratıcılık felsefesi, estetik değer, yazarlık yetkisi ve etik meseleler tartışılmıştır. Çalışma sonucunda yapay zekânın dramatik yazarlık alanında araç, ortak ve üretim öznesi olarak farklı biçimlerde konumlanabildiği görülmüştür. Bu biçimlerin her birinde ana konu olarak tartışılan yaratıcılığın yalnızca insana özgü bir yeti olarak kabul edilmesine karşı çıkan kuramsal yaklaşımlar tartışılmış, yaratıcılığın belirli bir bilişsel örgütlenme düzeyine ulaşmış sistemlerde de ortaya çıkabileceği yönündeki tezin kuramsal zeminleri bulunduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte bu biçimde bir yaratıcı yazarlık sürecinde telif hakkı, yazarlık yetkisi ve özgünlük gibi meseleler henüz çözüme kavuşturulamamış temel sorunlar olarak meselenin merkezinde kalmaya devam etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the applications of artificial intelligence technologies in the field of playwriting from historical, technical and theoretical perspectives. The research was conducted using a qualitative and descriptive methodology, employing a combination of primary and secondary source reviews, case studies and theoretical discussion techniques. The study first examines the historical development of artificial intelligence from the 1950s to the present day, followed by an analysis of the methods by which dramatic structures are generated by artificial intelligence and the applications developed in this field. Through concrete examples written and implemented using artificial intelligence, different forms of co-authorship between humans and artificial intelligence were highlighted. In the final section, the philosophy of creativity, aesthetic value, authorship authority and ethical issues were discussed. The study concluded that artificial intelligence can be positioned in various ways within the field of dramatic authorship, as a tool, a co-author and a subject of production. The study discusses theoretical approaches that challenge the notion of creativity as a capacity exclusive to humans and explores the theoretical grounds on which creativity may also be attributed to systems that have reached a certain level of cognitive organisation. However, issues such as copyright, authorship and originality remain at the heart of the matter as fundamental problems that have yet to be resolved in such a creative writing process.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir hava kalitesi için yapay zeka yöntemleri ile partiküler madde tahmininin modellenmesi
Modeling particulate matter estimation with artificial intelligence methods for sustainable air quality
SALİHA ÇELİKCAN BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN TOROS
- Üretici yapay zeka ile medikal veri çoğaltma: Farklı gan mimarilerinin derin öğrenme tabanlı osteoporoz teşhisindeki başarılarının kıyaslanması
Generator artificial intelligence for medical data replica: Comparison of the success of different ganarchitectures in deep learning-based osteoporosis diagnosis
SEFA KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiÇankırı Karatekin ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER CİVELEK
- DE NOVO FRATAXİN PROTEİNİ TASARIMI: KATLANMA MOTİFLERİ, METAL İYON BAĞLANMA BÖLGELERİ, MOLEKÜLER DOCKİNG VE MOLEKÜLER DİNAMİK SİMÜLASYONLAR İLE OPTİMAL STABİLİTE İÇİN YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ YAKLAŞIMLAR
DE NOVO FRATAXIN PROTEIN DESIGN: AI-ASSISTED APPROACHES FOR OPTIMAL STABILITY THROUGH FOLDING MOTIFS, METAL ION BINDING SITES, MOLECULAR DOCKING AND MOLECULAR DYNAMICS SIMULATIONS
KEVSER KÜBRA KIRBOĞA
Doktora
Türkçe
2026
BiyomühendislikSüleyman Demirel ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ECİR UĞUR KÜÇÜKSİLLE
- A case study on the use of AI-generated music in video game development
Video geliştirme sürecinde yapay zeka ile üretilen müziklerin kullanımına ilişkin bir vaka çalışması
ÜLKÜ NUR NAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN SARIER
- Otoimmün hepatitte antinükleer antikor durumunun öngörülmesi için çok-modlu makine öğrenimi: Laboratuvar değerleri ile patoloji raporlarının doğal dil işleme entegrasyonu
Multi-modal machine learning for predicting antinuclear antibody status in autoimmune hepatitis: Integrating natural language processing of laboratory values and pathology reports
YUSUF ÜSAME DURMUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYYİBE SALER
DOÇ. DR. CEM ŞİMŞEK