Taraxacum officinale (karahindiba) bitkisinin antikanser, antimikrobiyal ve antibiyofilm etkinliğinin araştırılması
Investigation of anticancer, antimicrobial and antibiofilm activity of Taraxacum officinale (dandelion) plant
- Tez No: 1015993
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP SÜMER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mikrobiyoloji, Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Antibiyofilm, Antikanser, Antimikrobiyal aktivite, Bitki özütü, Karahindiba, Taraxacum officinale, Antibiofilm, Anticancer, Antimicrobial activity, Plant extract, Dandelion, Taraxacum officinale
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mikroorganizmaların antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesi, küresel sağlık açısından büyük bir endişe kaynağıdır. Özellikle biyofilm oluşturan bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlar, tedaviyi zorlaştıran başlıca sorunlardan biridir. Bitki ekstreleri, antimikrobiyal ve antibiyofilm ajanlar bu soruna karşı umut verici alternatifler sunmaktadır. Bu çalışmada, Taraxacum officinale (karahindiba) bitkisinin farklı kısımlarından (sarı çiçek, yaprak, gövde, kök, tam çiçek ve toprak üstü kısımlar) elde edilen etanol ve su ekstrelerinin, Staphylococcus aureus ATCC 29213, Bacillus cereus ATCC 11778, Escherichia coli ATCC 25922, Klebsiella pneumoniae ATCC 13883, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 ve Candida albicans ATCC 10231 üzerindeki antimikrobiyal ve antibiyofilm etkileri ile C6-glioma kanser hücre hattındaki antikanser ve HT-22 fare hipokampal hücre hattındaki sitotoksik aktiviteleri araştırılmıştır. Taraxacum officinale F.H.Wigg. (karahindiba), Mayıs 2024'te Sivas İli (39° 46' 47“ K, 37° 00' 11”D, 1285 m) Paşabahçe Mesire Alanı' ndan toplanmıştır. Bitki ekstrelerinin kimyasal bileşenleri GC-MS analizi ile belirlenmiştir. Ekstrakların ve antimikrobiyal ajanların minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerleri, mikrodilüsyon broth yöntemi ile belirlenmiştir. Biyofilm oluşumu ve antibiyofilm etkinlikleri mikrotitre plak temelli spektrofotometrik yöntemle değerlendirilmiştir. C6-glioma hücre hattında antikanser aktivite ve HT-22 hücre hattında sitotoksisite, XTT testi ile analiz edilmiştir. T. officinale bitkisinden elde edilen 12 ekstrenin MİK değerleri 10 mg/mL ile >20 mg/mL arasında tespit edilmiştir. En düşük MİK değeri S. aureus ve B. cereus için sarı çiçeğin etanol ekstresi ve B. cereus için kökün etanol ekstresinde 10 mg/mL olarak belirlenirken, diğer ekstreler genellikle 20 mg/mL veya üzerindeki konsantrasyonlarda etkili olmuştur. Biyofilm inhibisyonu, MİK/2 dozunda %4,71-%50,81 aralığında değişmiş; en düşük inhibisyon etki P. aeruginosa üzerinde tam çiçeğin su ekstresinde, en yüksek etki ise K. pneumoniae üzerinde gövdenin su ekstresinde gözlenmiştir. Biyofilm eradikasyonu, MİK dozunda %9,05-%58,45, 2×MİK dozunda ise %12,35-%36,6 aralığında bulunmuştur. En yüksek eradikasyon etkisi her iki dozda da P. aeruginosa üzerinde sarı çiçeğin su ekstresi ile elde edilmiştir. T. officinale ekstrelerinin C6-glioma hücre hattı üzerindeki etkileri, ekstrakt türü ve konsantrasyona bağlı olarak değişkenlik göstermiştir. Özellikle yaprak, gövde, kök ve tam çiçeğin etanol ekstreleri, 800 µg/mL konsantrasyonda 48 saat inkübasyon sonunda hücre canlılığını belirgin şekilde azaltmış ve temozolomid (TMZ) ile karşılaştırılabilir aktivite sergilemiştir. IC50 değerleri 690-3756 µg/mL arasında değişmiş olup en düşük değer tam çiçeğin etanol ekstresinde elde edilmiştir. HT-22 hücre hattında ise canlılık oranları %71,49-%118,3 arasında bulunmuş; hücre canlılığının hiçbir konsantrasyonda %70' in altına düşmemesi ve IC50 değerlerinin >500 µg/mL olması ekstrelerin sağlıklı hücreler üzerinde belirgin bir sitotoksik etki göstermediğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, T. officinale ekstrelerinin antimikrobiyal, antibiyofilm ve seçici antikanser aktivite gösterebildiğini ortaya koymuştur. Özellikle belirli ekstrelerin biyofilm inhibisyonu ve eradikasyonundaki etkinliği ile C6-glioma hücre hattındaki sitotoksik etkileri dikkat çekicidir. Buna karşın HT-22 hücre hattında belirgin bir sitotoksisite gözlenmemesi, ekstrelerin seçici etki potansiyeline işaret etmektedir. Bu sonuçlar, T. officinale' nin farmakolojik açıdan umut verici doğal bir kaynak olduğunu ve ileri çalışmalar için aday olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The development of antibiotic resistance by microorganisms is a major global health concern. In particular, infections caused by biofilm-forming bacteria represent one of the primary challenges complicating treatment. Plant extracts with antimicrobial and antibiofilm properties offer promising alternatives for overcoming this problem. In this study, the antimicrobial and antibiofilm effects of ethanol and water extracts obtained from different parts of the Taraxacum officinale (dandelion) (yellow flower, leaf, stem, root, whole flower, and aerial parts) were investigated against Staphylococcus aureus ATCC 29213, Bacillus cereus ATCC 11778, Escherichia coli ATCC 25922, Klebsiella pneumoniae ATCC 13883, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, and Candida albicans ATCC 10231. In addition, the anticancer activity of the extracts was evaluated in the C6-glioma cell line, while their cytotoxic effects were assessed in the HT-22 mouse hippocampal cell line. Taraxacum officinale F.H.Wigg. (dandelion) was collected in May 2024 from the Paşabahçe Recreation Area in Sivas Province (39° 46' 47'N, 37° 00' 11' E, 1285 m). The chemical constituents of the plant extracts were determined by GC-MS analysis. The minimum inhibitory concentration (MIC) values of the extracts and antimicrobial agents were determined using the broth microdilution method. Biofilm formation and antibiofilm activities were evaluated using a microtiter plate-based spectrophotometric method. The anticancer activity of the extracts in the C6-glioma cell line and their cytotoxicity effects in the HT-22 cell line were analyzed using the XTT assay. The MIC values of the 12 extracts obtained from the T. officinale range from 10 mg/mL to >20 mg/mL. The lowest MIC value (10 mg/mL) was observed for the ethanol extract of the yellow flower against S. aureus and B. cereus, as well as for the ethanol extract of the root against B. cereus, whereas the other extracts were generally effective at concentrations of 20 mg/mL or higher. Biofilm inhibition rates at the MIC/2 concentration ranged from 4.71% to 50.81%. The lowest inhibitory effect was observed with the aqueous extract of the whole flower against P. aeruginosa, while the highest inhibition was observed with the aqueous stem extract against K. pneumoniae. Biofilm eradication rates ranged from 9.05% to 58.45% at the MIC concentration and from 12.35% to 36.6% at the 2×MIC concentration. The highest biofilm eradication effect was achieved with the aqueous extract of the yellow flower against P. aeruginosa. The effects of T. officinale extracts on the C6-glioma cell line varied depending on the type of extract and its concentration. In particular, the ethanol extracts of the leaves, stem, root, and whole flower significantly reduced cell viability after 48 hours of incubation at a concentration of 800 µg/mL and exhibited activity comparable to that of Temozolomide (TMZ). IC50 values ranged from 690 to 3756 µg/mL, with the lowest IC50 value obtained from the ethanol extract of the whole flower. In the HT-22 cell line, cell viability rates ranged from 71.49% to 118.3%. Since cell viability did not decrease below 70% at any tested concentration and that IC50 values were >500 µg/mL, the extracts were considered to exhibit no significant cytotoxic effect on healthy cells. The findings revealed that T. officinale extracts exhibit antimicrobial, antibiofilm, and selective anticancer activities. In particular, the effectiveness of certain extracts inhibiting and eradicating biofilms, as well as their cytotoxic effects on the C6-glioma cell line, is noteworthy. In contrast, the absence of significant cytotoxicity in the HT-22 cell line suggests that the extracts possess selective activity. These findings indicate that T. officinale represents a promising natural source from a pharmacological perspective and may serve as a candidate for further investigation.
Benzer Tezler
- Taraxacum officinale bitkisinin fitoterapi yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of taraxacum officinale plant for phytotherapy
SÜMEYRA SEVİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN GÜRBÜZ
- Karahindiba (Taraxacum officinale) bitkisinden süperoksit dismutaz ve peroksidaz enzimlerinin karakterizasyonu
Characterization of peroxidase superoxide dismutase from dandelion (Taraxacum officinale) plant
BELKIS DÜZCAN
- Piyasada 'karahindiba' (Taraxacum officinale F.H.Wigg.) olarak satılan bazı bitki materyallerinin Avrupa farmakopesi standartları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of some plant materials sold as 'dandelion' (Taraxacum officinale F.H.Wigg.) in the market in terms of European pharmacopeia standards
RAZİYE ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASYA NAZLI GÖK
- Farklı püskürtme ağız tiplerinin alevli mücadele tekniği ile yabancı ot kontrolüne etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of different spraying ventage types on weed control by flame weeding technique
N. SEBLA ÖZVARDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiTarım Makineleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLKER H. ÇELEN
- Bal arısı (Apis mellifera L.)'nın ilkbahar döneminde polen toplama aktivitesi ile tercih edilen bitki türlerine ait polenlerin bazı morfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of pollen collection activity of honey bee (Apis mellifera L.) during spring period and some morphological and quality features of preferred pollens
ŞEREF CINBIRTOĞLU