Üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık (mindfulness) temelli stres azaltma programının akıllı telefon bağımlılığı, stres ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of a mindfulness-based stress reduction program on smartphone addiction, stress, and quality of life in university students: A randomized controlled study
- Tez No: 1016001
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZER AVCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma Programı'nın (BFSAP) akıllı telefon bağımlılığı, algılanan stres ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ve bu etkilerin sürdürülebilirliğini incelemektir. Araştırma, randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, Muş Alparslan Üniversitesi'nde öğrenim gören ve araştırmanın dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 70 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcılar küme randomizasyon yöntemiyle müdahale grubu (n=35) ve kontrol grubu (n=35) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Müdahale grubuna 8 hafta süresince, haftada bir oturumdan oluşan bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programı uygulanmış; kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Veriler, müdahale öncesi (ön test), müdahale sonrası (son test) ve müdahalenin tamamlanmasından 12 hafta sonra yapılan izlem testi olmak üzere üç aşamada toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Müdahale sonrası ve izlem testi değerlendirmelerinde, bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programına katılan öğrencilerin akıllı telefon bağımlılığı ve algılanan stres düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı; yaşam kalitesi puanlarının ise anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubunda ön test, son test ve izlem testi ölçümleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Bulgular, programın etkilerinin zaman içinde korunduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, bilinçli farkındalık temelli programların üniversitelerde ruh sağlığını destekleyici ve sağlıklı baş etme becerilerini güçlendirici müdahaleler kapsamında yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the effects of a Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) program on smartphone addiction, perceived stress, and quality of life among university students, as well as the sustainability of these effects. The study was conducted using a randomized controlled experimental design. The sample consisted of a total of 70 university students studying at Muş Alparslan University who met the inclusion criteria of the research. Participants were randomly assigned to either the intervention group (n=35) or the control group (n=35) using a cluster randomized method. The intervention group participated in a Mindfulness-Based Stress Reduction program consisting of one session per week for eight weeks, while no intervention was applied to the control group. Data were collected at three time points: before the intervention (pre-test), immediately after the intervention (post-test), and at a 12-week follow-up assessment after the completion of the intervention. Data collection instruments included the Smartphone Addiction Scale, the Mindfulness Scale, the Perceived Stress Scale, and the SF-12 Quality of Life Scale. Post-intervention and follow-up assessments indicated that students who participated in the MBSR program showed statistically significant reductions in smartphone addiction and perceived stress levels compared to the control group, while their quality of life scores increased significantly (p<0.05). No statistically significant differences were found between the pre-test, post-test, and follow-up test measurements in the control group. The results demonstrate that the effects of the program were maintained over time. Accordingly, it is recommended that mindfulness-based programs be promoted in universities as part of interventions that support mental health and strengthen healthy coping skills.
Benzer Tezler
- Mindfulness Temelli Stres Azaltma (MBSR) Programı'nın bilişsel ve duygusal süreçlere etkisi: Bilinçli farkındalık, duygulanım ve algılanan stres değişimi
Effects of Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) program on cognitive and emotional process: Changes in mindfulness, affect and percieved stress
BENGÜ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiUfuk ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ANAFARTA ŞENDAĞ
- A study on the integration of mindfulness-enhanced language teaching (MELT) practices into English as a foreign language (EFL) instruction and its potential effects on EFL learners' anxiety and self-efficacy levels
Bilinçli farkındalık temelli dil öğretimi (MELT) uygulamalarının yabancı dil olarak İngilizce öğretiminde kullanımı ve bu uygulamaların öğrencilerin kaygı ve öz yeterlik düzeyleri üzerindeki olası etkileri üzerine bir araştırma
AYŞENUR AVCI ÜZÜM
Doktora
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET YAYLI
- Müzik öğretmeni adaylarının müzik performans kaygısı, algılanan stres, sürekli kaygı ve bilinçli farkındalık düzeylerine ilişkin düzenli yoga pratiklerinin etkisi
The effect of regular yoga practices on music performance anxiety, perceived stress, trait anxiety and mindfulness levels of music teacher candidates
ECE ÜNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN JELEN
- S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ndeki uzmanlık öğrencilerinin bilinçli farkındalık ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between conscious awareness and perceived stress levels of resident physicians at S.B.U. İzmir Tepecik Training and research hospital
DUYGU DALDAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. YUSUF ADNAN GÜÇLÜ
- A brief mindfulness education program for social work students
Sosyal hizmet öğrencileri için kısa süreli bilinçli farkındalık eğitim programı
NAVIDREZA HOSSEINZADEH ASL
Doktora
İngilizce
2020
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNAY İL