Turizm kaynaklı hareketliliğin Göreme üzerindeki mekansal etkisinin analizi: Yerinden edilme üzerine bir araştırma (1980- 2024)
The spatial effects of tourism development in Göreme: A study on displacement (1980–2024)
- Tez No: 1016042
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET KURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Göreme Vadisi, Mekansal adalet, Mekansal dönüşüm, Soylulaştırma, Yerinden edilmiş kişiler, Göreme Valley, Spatial justice, Spatial conversion, Gentrification, Displaced persons
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kent, Çevre ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kent, Çevre ve Yerel Yönetim Politikaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1980–2024 yılları arasında Göreme'de turizm kaynaklı hareketliliğin mekânsal yapı, toplumsal ilişkiler ve yerel yaşam pratikleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, turizmin Göreme'ye sağladığı ekonomik katkılar kabul edilmekle birlikte, bu sürecin mekânsal dönüşüm, sosyal yapı ve kültürel aidiyet üzerindeki sonuçlarını yerinden edilme olgusu üzerinden analiz etmektir. Çalışma, yerinden edilmeyi yalnızca fiziksel bir yer değiştirme olarak değil; mekânla kurulan ilişkinin zayıflaması, aidiyet duygusunun aşınması ve gündelik yaşam pratiklerinin dönüşmesi bağlamında ele almaktadır. Araştırmanın yöntemsel çerçevesi, literatür taraması ile birlikte yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel verilerin analizine dayanmaktadır. Bu kapsamda, konutların turistik işletmelere dönüşmesi, konut erişiminin zorlaşması, yerel nüfusun merkezden çevreye itilmesi, topluluk bağlarının zayıflaması ve kültürel temsiliyetin dönüşmesi gibi süreçler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, turizm faaliyetlerinin planlama politikaları ve karar alma süreçlerine yerel katılımın sınırlı olduğu durumlarda, mekânsal ve toplumsal çözülmeyi derinleştirdiğini göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, Göreme'de turizm kaynaklı dönüşümün yalnızca ekonomik bir büyüme süreci olarak ele alınmasının, yerel kimlik, toplumsal sürdürülebilirlik ve mekânsal adalet açısından önemli riskler barındırdığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırma, turizm destinasyonlarında yerel halkın katılımını önceleyen, kültürel ve mekânsal değerleri koruyan bütüncül ve sürdürülebilir planlama yaklaşımlarının gerekliliğine dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study looks at how tourism has changed Göreme between 1980 and 2024. It focuses on how tourism affects space, daily life, and social relations in the town. While tourism brings economic benefits, this research aims to understand its effects on local people, their homes, and their sense of belonging. Displacement is discussed not only as people physically leaving their homes, but also as a gradual loss of connection to place, culture, and everyday life. The study is based on a literature review and qualitative data collected through semi-structured interviews with local residents and actors. It examines issues such as houses being turned into tourist businesses, rising housing problems, locals moving away from the town center, weaker community ties, and changes in local culture. The findings show that when tourism grows without local participation in planning and decision-making, it can increase social and spatial problems. The results suggest that seeing tourism only as an economic opportunity creates serious risks for local identity, social balance, and fairness in space. The study highlights the importance of tourism planning that includes local people and protects cultural and spatial values for a more sustainable future.
Benzer Tezler
- Konumsal analiz yöntemleri ve makine öğrenmesi entegrasyonu ile kitle kaynaklı verilere dayanarak rekreasyonel hareketliliğin haritalanması: Eskişehir örneği
Mapping recreational mobility based on crowdsourced data with the integratıon of spatial analysis methods and machine learning: The case of Eskişehir
AHMET USLU
Doktora
Türkçe
2022
TurizmEskişehir Teknik ÜniversitesiUzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN UYGUÇGİL
- Antalya'daki denizaltı turlarının özel ilgi turizmi kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of submarine tours in Antalya within the scope of special interest tourism
BARIŞ YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Turizmİstanbul ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA FÜSUN İSTANBULLU DİNÇER
- Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı gürültü analizi ve modellenmesi Kaleiçi/Antalya örneği
Noise analysis and modelling based on geographical information systems Kaleici/Antalya sample
OKAN AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çevre MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiUzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR SELİM
- Turizm coğrafyası yaklaşımıyla kültürel miras değerlerinin mevcut durumu ve sürdürülebilirliği: Odunpazarı evleri örneği
The current station and sustainability of cultural heritage values with the approach of tourism geography: The case of Odunpazarı houses
AYŞENUR ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAPLUHAN
- Farklı aile yaşam döngülerindeki tüketicilerin KOVİD-19 fobisi etkisinde turizm tutum ve tercihlerinin değişimi
Consumers in different family life cycles under the influence of COVID-19 phobia changes in tourism attitudes and preferences
ECE KIRLI ÖZEN
Doktora
Türkçe
2024
TurizmMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA BAYRAKDAROĞLU