Kâğıt Yüzeyinden İs ve Mum Lekelerinin Temizliği: Bir Süryani El Yazması Çalışması
Cleaning Soot and Wax Stains from Paper Surfaces: A Case Study of a Syriac Manuscript
- Tez No: 1016106
- Danışmanlar: DOÇ. MURAT CURA, PROF. CEMİLE KAPTAN BAZYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Agar-agar, FTIR, Hidrojeller, Kağıt, Mikroemülsiyon, Organo-jeller, Polimer jel, Spektrum analizi-raman, Su emülsiyonları, Taramalı elektron mikroskobu, FTIR, Hydrogels, Paper, Microemulsion, rgano-gels, Polymer gel, Spectrum analysis-raman, Water emulsions, Scanning electron microscope
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kâğıt yüzeyindeki, özellikle Süryani el yazmalarında sıklıkla karşılaşılan mum ve is lekelerinin temizlenmesine yönelik farklı müdahale yöntemlerinin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, kuru ve ıslak temizlik yöntemleri 1550 tarihli bir Süryani el yazmasından seçilen on sayfa üzerinde test edilmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca, keten-kenevir nişasta aharlı üretilen simülasyon kâğıtları üzerinde yapay olarak oluşturulan is ve mum lekeleri yaşlandırılarak incelenmiş; böylece bu kirleticilerin kâğıtla etkileşimi, yaşlanma davranışı ve temizlik süreçlerindeki değişimleri değerlendirilmiştir. Simülasyon çalışmaları sonucunda elde edilen veriler, lekelerin temizlenme mekanizmalarının anlaşılmasına katkı sağlamış ve el yazması eser üzerindeki uygulamaların yorumlanmasına destek olmuştur. Kuru temizlik uygulamalarında blok, kalem, hamur silgiler ve süngerler; ıslak temizlik sistemlerinde ise agar, gellan sakızı, PVA-boraks, PVA-Texapon N70 mikroemülsiyonu ve Nanorestore jel kullanılmıştır. Yöntemler; temizlik etkinliği, yüzeyde bırakılan kalıntı, lif yapısına etki ve kontrol edilebilirlik kriterleri açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, temizlik sistemlerinin kir tipine ve kâğıt özelliklerine bağlı olarak değişken performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Kuru temizlik yöntemlerinin hem is hem de mum lekelerinin uzaklaştırılmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Buna karşın jel sistemlerin, is ve yüzeydeki kirlerin temizliğinde sınırlı bir etkinlik gösterdiği, ancak bazı mum lekelerinin giderilmesinde oldukça başarılı olduğu gözlemlenmiştir. Bazı derinlemesine nüfuz etmiş mum tabakaları ise tamamen uzaklaştırılamamıştır. Çalışma, kâğıt konservasyonunda yöntem seçiminin materyal özellikleri ve kirin davranışına bağlı olarak çok katmanlı değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate the effectiveness of different treatment methods for removing wax and soot stains from paper surfaces, particularly those frequently encountered in Syriac manuscripts. To this end, dry and wet cleaning methods were tested on ten pages selected from a Syriac manuscript dated 1550. As part of the study, artificially created soot and wax stains on starch sized flax and hemp-based mock-up papers were aged and examined; this allowed for an evaluation of the interaction of these contaminants with the paper, their aging behavior, and changes during the cleaning processes. The data obtained from the simulation studies contributed to the understanding of the mechanisms by which stains are removed and supported the interpretation of cleaning applications on the manuscript. In dry cleaning applications, block erasers, eraser pencils, kneaded erasers, and sponges were used; in wet cleaning systems, agar, gellan gum, PVA-borax, PVA-Texapon N70 microemulsion, and Nanorestore gel were employed. The methods were evaluated in terms of cleaning effectiveness, residue left on the surface, impact on fiber structure, and controllability. The findings revealed that the performance of the cleaning systems varied depending on the type of soiling and the properties of the paper. It was determined that dry cleaning methods were effective in removing both soot and wax stains. In contrast, it was observed that gel systems showed limited effectiveness in cleaning soot and surface dirt but were quite successful in removing certain wax stains. However, some deeply penetrated wax deposits could not be completely removed. The study demonstrates that the selection of methods in paper conservation requires a multifaceted evaluation based on material properties and the behavior of the contaminants.
Benzer Tezler
- Yenilenebilir ve atık bitkisel maddelerle çevre dostu mürekkep üretimi ve basılabilirlik analizleri
Environmentally friendly ink production with renewable and waste vegetable materials and printability analysis
PELİN HAYTA
Doktora
Türkçe
2021
MatbaacılıkMarmara ÜniversitesiBasım Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OKTAV
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ATEŞ DURU
- Kağıt tabanlı mikro akışkan çiplerin geliştirilmesi; kan matriksinde glikoz ve kanser biyobelirteç tayini
The development of paper based microfluidic chips; determination of glucose and cancer biomarker in blood matrix
HİLAL TORUL
- Kızılçam (Pinus brutta ten) ve orta yoğunluklu lif levhalarda (MDF) yüzey pürüzlülüğünün tayini üzerine araştırmalar
Studies on surface roughness of pinus brutia and medium density fiberboart (MDF)
ÜNAL DERELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Ağaç İşleriHacettepe ÜniversitesiAğaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ASLAN
- Kağıt üretiminde katyonik poliakrilamid/bentonit esaslı mikropartikül kümelendirme sisteminin dolgu maddesi tutunumu ve süzülme prosesindeki etkinliği
The efficiency of cationic polyacrylamide/bentonite flocculation system on filler retention and dewatering process in papermaking
ORÇUN ÇAĞLAR KURTULUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiLif ve Kağıt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDAT ONDARAL
- Sigara içen gingivitis hastalarının klinik ölçümlerinin ve diş eti oluğu sıvısındaki nötrofil enzimi seviyelerinin sigara içmeyen gingivitis hastalarıyla karşılaştırılarak incelenmesi
Comparative evaluation of effects of tobacco smoking on clinical measurements and neutrophil enzyme levels in gcf in gingivitis
RÜMEYSA CİHANGİR
Doktora
Türkçe
2021
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA YALÇIN