Geri Dön

Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda afektif nörobilim kuramı ile tespit edilen duyguların, çocukluk çağı travması ile ilişkisinin değerlendirilmesi

An evaluation of the relationship between emotions identified through the affective neuroscience theory and childhood trauma in patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1016256
  2. Yazar: MELİKE ÖZCAN DEMİR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DURMAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Afektif nörobilim, temel emosyonel sistemler, çocukluk çağı travmaları, obsesif kompulsif bozukluk, Affective neuroscience, basic emotional systems, childhood traumas, obsessive-compulsive disorder
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bakanlığı
  10. Enstitü: Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Kuramsal modeller ve klinik gözlemler, obsesif kompulsif bozukluğun yalnızca bilişsel ve davranışsal belirtilerle sınırlı olmadığını, duygusal süreçlerin de hastalığın klinik görünümünde önemli rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, Afektif Nörobilim Kuramı çerçevesinde OKB' de temel emosyonel sistemler ile çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, obsesif-kompulsif bozukluk tanılı hastalarda temel emosyonel sistemlerin dağılımını incelemek ve bu sistemlerin obsesif-kompulsif belirti boyutları ile çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Kasım 2025-Temmuz 2026 tarihleri arasında yürütülen kesitsel vaka-kontrol araştırmasıdır. Çalışmaya Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri kliniğinde değerlendirilen, Ruhsal v Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5) tanı ölçütlerine göre OKB tanısı almış 55 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özellikler gösteren 55 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (YBOKÖ), Kompulsif Bozukluk Boyutsal Ölçeği (BOKÖ), Afektif Sinirbilim Kişilik Ölçeği (ASKÖ), Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ) uygulanmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: OKB grubunda KORKU, BAKIM, ÜZÜNTÜ duygusal sistemleri puanları sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek yüksek, OYUN duygusal sistemi puanları daha düşük saptandı. Buna karşılık ÖFKE, ARAMA, MANEVİYAT duygusal sistemleri puanları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. OKB grubunda Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği toplam puanı ile duygusal istismar, duygusal ihmal, cinsel istismar alt ölçekleri puanları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. Fiziksel istismar, fiziksel ihmal ve minimalizasyon puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. OKB belirti şiddeti ve boyutsal belirti alanları değerlendirildiğinde, OKB grubunun YBOKÖ medyan puanı 24 (11–39) saptandı. Çalışmamızda OKB grubunda en yüksek belirti yükü (BOKÜ medyan değeri) kirlenme/bulaş boyutunda izlenirken, bunu sırasıyla sorumluluk/zarar verme, simetri/düzen ve kabul edilemez düşünceler boyutları takip etti. OKB grubunda değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde; YBOKÖ toplam puanı ve BOKÜ toplam puanı ile KORKU, ÖFKE, ÜZÜNTÜ duygusal sistemleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edildi. Ayrıca cinsel istismar alt boyutu ile ÖFKE duygusal sistemi arasında pozitif korelasyon saptanırken, duygusal ihmal ile OYUN duygusal sistemi arasında negatif yönlü ilişki tespit edildi. ASKÖ alt boyutlarının kendi aralarındaki ilişkisinde; KORKU, ÖFKE, ÜZÜNTÜ duygusal sistemleri kendi aralarında ve BAKIM, MANEVİYAT duygusal sistemleri kendi aralarında pozitif yönlü ilişkiler gösterdi. Logistik regresyon analizlerinde; modelin sınıflandırma doğruluğu %84,5 olarak hesaplandı. ASKÖ alt boyutlarının bağımsız değişken olarak yer aldığı ilk modelde; KORKU, BAKIM, ÜZÜNTÜ duygusal sistemleri puanlarındaki artışın, OKB grubunu ayırt etmede güçlü bir katkı sunduğu görüldü. Aynı zamanda OYUN, ÖFKE, MANEVİYAT duygusal sistemlerindeki puan artışının OKB grubunda yer vi alma olasılığını azaltan değişkenler olarak saptandı. Yaş, cinsiyet, ÇÇTÖ toplam puanının eklendiği düzeltilmiş modelde ise KORKU, ÜZÜNTÜ duygusal sitemlerinin OKB grubunda yer olma olasılığını ayırt etmedeki katkılarını sürdürmeye devam ettiği görüldü. ÖFKE ve MANEVİYAT duygusal sistemleri puanlarının OKB grubunda yer alma olasılığı ile negatif yönde ilişkili olduğu saptandı. Buna karşın BAKIM ve OYUN duygusal sistemleri istatistiksel olarak anlamlılıklarını koruyamadı. Benzer şekilde yaş, cinsiyet ve ÇÇTÖ toplam puanının da OKB grubunda yer alma olasılığı ile anlamlı bir ilişki göstermediği saptandı. Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgular, OKB tanılı bireylerde temel emosyonel sistemlerin kontrol grubuna kıyasla farklı bir profil sergileyebileceğini göstermektedir. Ayrıca bulgularımız, çocukluk çağı travmaları ile OKB' nin bazı klinik özellikleri arasında ilişki olabileceğine işaret etmektedir. Çalışmamız, OKB' ye ilişkin duygusal süreçlerin affektif nörobilim perspektifinden yorumlanmasına katkı sağlamakta ve bozukluğun anlaşılmasında duyguların önemine dikkat çekmektedir. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemlerde ve boylamsal tasarımlarla yürütülecek çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objective: Theoretical models and clinical observations suggest that obsessive-compulsive disorder (OCD) is not limited to cognitive and behavioral symptoms alone, and that emotional processes may also play a significant role in the clinical presentation of the disorder. However, there are limited studies examining the relationship between basic emotional systems and childhood traumas in OCD within the framework of Affective Neuroscience Theory. The aim of this study is to examine the distribution of basic emotional systems in patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder and to investigate the relationship between these systems and the dimensions of obsessive-compulsive symptoms as well as childhood traumas. viii Materials and Methods: This study is a cross-sectional case-control study conducted between November 2025 and July 2026. The study included 55 patients diagnosed with OCD according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition (DSM-5) criteria, who were evaluated at the Psychiatry Clinic of Karabük University Training and Research Hospital, as well as 55 healthy volunteers matched for age and gender. Participants completed the Sociodemographic Data Form, the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (YBOCS), the Dimensional Obsessive-Compulsive Scale (DOCS), the Affective Neuroscience Personality Scale (ANPS), and the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ). Data were analyzed using SPSS software. Findings: In the OCD group, scores on the FEAR, CARE, and SADNESS emotional systems were significantly higher than those of healthy controls, while scores on the PLAY emotional system were lower. In contrast, no statistically significant differences were found between the groups in terms of scores on the ANGER, SEEK, and SPIRITUALITY emotional systems. In the OCD group, the total score on the Childhood Trauma Scale, as well as the scores on the emotional abuse, emotional neglect, and sexual abuse subscales, were significantly higher than those in the healthy control group. No significant differences were found between the groups in terms of physical abuse, physical neglect, and minimization scores. When OCD symptom severity and dimensional symptom domains were evaluated, the median YBOCS score for the OCD group was found to be 24 (11–39). In our study, the median DOCS score in the OCD group showed the highest symptom burden in the contamination dimension, followed by the responsibility, symmetry, and unacceptable thoughts dimensions, respectively. In the analysis of relationships among variables in the OCD group, a statistically significant positive relationship was found between the YBOCS total score and the DOCS total score and the FEAR, ANGER, and SADNESS emotional systems. Additionally, a positive correlation was found between the sexual abuse subscale and the ANGER emotional system, while a negative relationship was found between emotional neglect and the PLAY emotional system. Regarding the relationships among the ANPS subdimensions, the FEAR, ix ANGER, and SADNESS emotional systems showed positive correlations with one another, as did the CARE and SPIRITUALITY emotional systems. In logistic regression analyses, the model's classification accuracy was calculated as 84.5%. In the first model, which included the ANPS subdimensions as independent variables, it was observed that increases in the scores of the FEAR, CARE, and SADNESS emotional systems made a strong contribution to distinguishing the OCD group. At the same time, increases in scores on the PLAY, ANGER, and SPIRITUALITY emotional systems were identified as variables that reduced the likelihood of being in the OCD group. In the adjusted model, which included age, gender, and the total CTQ score, it was observed that the FEAR and SADNESS emotional systems continued to contribute to distinguishing the likelihood of being in the OCD group. It was found that scores on the ANGER and SPIRITUALITY emotional systems were negatively associated with the likelihood of being in the OCD group. In contrast, the CARE and PLAY emotional systems did not maintain statistical significance. Similarly, it was found that age, gender, and the total CTQ score did not show a significant association with the likelihood of being in the OCD group. Conclusion: The findings from this study suggest that basic emotional systems may exhibit a different profile in individuals diagnosed with OCD compared to healthy controls. Furthermore, our findings suggest that there may be a relationship between childhood traumas and certain clinical features of OCD. Our study contributes to the interpretation of emotional processes related to OCD from the perspective of affective neuroscience and highlights the importance of emotions in understanding the disorder. Further studies with larger samples and longitudinal designs are needed to better understand this topic.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    447240

    Obsesif kompulsif bozukluk eşlik eden ve etmeyen bipolar bozukluklu hastalarda mizaç ve dürtüsellik

    Temperament and impulsivity between bipolar disorder with and without comorbid obsessive compulsive disorder

    FARUK KILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    PsikiyatriFırat Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. OSMAN MERMİ

  2. Tez No

    447439

    Psoriazisli hastalarda, hastalık şiddeti ile depresyon, anksiyete ve yetiyitimi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi

    An investigation on the relationship of disease severity with depression, anxiety and disability level in psoriasis patients

    KHANDAN BARZEGARJALALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BERNA DİCLENUR ULUĞ

  3. Tez No

    390119

    Obsesif kompulsif bozukluk tanısı alan hastaların afektif mizaç, kronobiyoloji ve dürtüsellik açısından incelenmesi

    Investigation of affective temperaments, chronobiology and impulsivity in patients with obsessive compulsive disorder

    AYŞE SAKALLI KANİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MAHMUT REHA BAYAR

  4. Tez No

    625647

    Obsesif kompulsif bozuklukta zihin kuramı işlevleri ve bağlanma biçimleri arasındaki ilişki

    The relationship between theory of mind functions and attachment styles in obsessive compulsive disorder

    ANIL CEMRE ÖKMEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT IŞIK

  5. Tez No

    247288

    Bipolar afektif bozuklugu olan hastalarda eriskin tipi dikkat eksikligi ve hiperaktivite bozuklugunun yaygınlıgı.

    Comorbidity of adult attention-deficit hyperactivity disorder and bipolar disorder

    ELİF KARAAHMET

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    PsikiyatriZonguldak Karaelmas Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. LEVENT ATİK

Geri Dön