İş hukukunda analık durumunda kadın işçinin korunması
Protection of female workers in cases of maternity under labor law
- Tez No: 1016308
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE TUNCAY SENYEN KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk İş Hukuku'nda kadın işçinin analık hallerinde sahip olduğu koruma mekanizmalarını, iş ilişkisinin dinamik süreçleri içerisinde ve güncel mevzuat değişiklikleri ekseninde incelemektedir. Analık, biyolojik bir süreç olmasının yanı sıra, çocuk refahı ve toplumsal sürdürülebilirlik boyutuyla hukuk sistemimiz tarafından emredici hükümlerle korunması gereken sosyal bir hak olarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel sorunsalını, kadının çalışma hayatındaki varlığı ile analık vasfı arasındaki hassas dengenin hukuksal düzlemde nasıl sağlandığı ve mevcut koruma rejiminin etkinliği oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında öncelikle, analık haklarının uluslararası normlar ile ulusal mevzuatımızdaki hiyerarşik yeri belirlenmiş; ardından 2026 yılında hayata geçirilen ve analık izininde radikal artışlar öngören kanun değişikliği üzerinde durulmuştur. İş kanununda düzenlenen analık izinleri, sadece teorik olarak değil, güncel istihdam istatistikleri ve sosyo-ekonomik veriler ışığında kadın işgücü üzerindeki muhtemel etkileri bakımından da irdelenmiştir. Analık korumasının kapsamı belirlenirken biyolojik annelik olgusuyla birlikte, modern hukukun bir gereği olarak evlat edinme yoluyla ebeveyn olan işçilerin hakları da çalışmanın kapsamına dahil edilmiştir. İş kanununda düzenlenen süt izni, yarım çalışma ve kısmi süreli çalışma gibi esnek çalışma modellerinin işlerliği sorgulanmış; bu hakların kullanımında karşılaşılan yapısal sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmiştir. Kadın işçinin analık durumundaki hakları bireysel iş hukuku perspektifiyle sınırlandırılmış olup, sosyal güvenlik hukukunun alanına giren teknik düzenlemeler ve uyuşmazlıklar çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Tezin uygulama ayağında ise; işe alım mülakatlarından iş sözleşmesinin feshine kadar uzanan süreçte kadın işçilerin karşılaştığı analık temelli ayrımcılık, yargı kararları ve ispat yükü kuralları çerçevesinde tartışılmıştır. Neticede çalışma, kadın işçinin analık haklarının geliştirilmesinin yalnızca yasal süre artışlarıyla değil, ayrımcılığa karşı etkin hukuki yaptırımların ve iş-aile yaşamı arasındaki uyumun güçlendirilmesiyle mümkün olacağını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the protection mechanisms granted to female employees during maternity in Turkish Labor Law, within the dynamic processes of employment relationships and the framework of recent legislative amendments. Maternity is treated not only as a biological process but also as a social right that must be protected by mandatory provisions due to its dimensions of child welfare and social sustainability. The core problematic of this research constitutes how the delicate balance between a woman's presence in professional life and her status as a mother is maintained on a legal level, as well as the effectiveness of the existing protection regime. Within the scope of the research, the hierarchical position of maternity rights in international norms and national legislation is first identified, followed by an emphasis on the 2026 legislative amendment, which envisages radical increases in maternity leave. The maternity leaves regulated under the Labor Law are analyzed not only theoretically but also in light of current employment statistics and socio-economic data regarding their potential impacts on the female workforce. While defining the scope of maternity protection, the rights of employees who become parents through adoption are included alongside the phenomenon of biological motherhood, as a requirement of modern law. The efficacy of flexible working models regulated under the Labor Act, such as nursing leave, half-time work, and part-time work, has been scrutinized, and practical solutions for the structural problems encountered in the exercise of these rights have been proposed. The scope of this study is limited to the perspective of individual labor law regarding the rights of female employees during maternity; technical regulations and disputes falling within the domain of social security law have been excluded from the research. In the practical dimension of the thesis, maternity-based discrimination faced by female workers—from recruitment interviews to the termination of the employment contract—has been discussed within the framework of judicial decisions and the rules on the burden of proof. Consequently, this study demonstrates that the enhancement of maternity rights for female employees is attainable not only through statutory increases in leave periods but also by strengthening effective legal sanctions against discrimination and fostering the work-life balance.
Benzer Tezler
- İş ve sosyal güvenlik hukukunda analığın korunması
Maternity protection in labor and social securty law
CEMİL ÖZKALE
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriDokuz Eylül ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. COŞKUN SARAÇ
- İş hukuku'nda cinsiyet eşitliğine ilişkin düzenlemeler
Gender equality regulations in employment law
ELİF AVCIBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİzmir Ekonomi ÜniversitesiÖzel Hukuk Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİYAMİ ALP LİMONCUOĞLU
- İş ve sosyal güvenlik hukukunda kadın işçilerin korunması
Protection of women workers in labour and social security law
MELEK FETTAH
- İslam hukukunda evlilik nafakasıyla ilgili ihtilaflar ve çözümü
The disputes related to marriage alimony in Islamic law and their resolution
ESRA USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZUHAL DAĞ
- 18. yüzyılda Osmanlı'da kadın (Diyarbekir ve Ayıntab karşılaştırmalı örneği)
Women in the Ottoman in the 18th century (Diyarbekir and Ayıntab comparative example)
MİNE KARTAL
Doktora
Türkçe
2022
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK SÖYLEMEZ