Sahneleme sanatında plastik makyajın evrimi
The evolution of plastic makeup in the staging arts
- Tez No: 1016315
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELAHAT ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sahneleme sanatları, tarih boyunca dramatik anlatının izleyiciye aktarılmasında görsel, işitsel ve bedensel unsurların birlikte kullanıldığı çok katmanlı bir ifade alanı olarak gelişmiştir. Bu süreçte plastik makyaj, karakterin fiziksel görünümünü dönüştürmenin ötesinde; yaş, kimlik, toplumsal konum, psikolojik durum ve kurgusal özelliklerin sahne üzerinde görünür kılınmasını sağlayan önemli bir tasarım ve anlatım aracı hâline gelmiştir. Bu çalışma, sahneleme sanatlarında plastik makyajın tarihsel gelişimini, anatomik temellerini ve teknolojik dönüşümünü inceleyerek disiplinin geçirdiği evrimi bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada ilk olarak makyaj uygulamalarının tarihsel kökenleri ele alınmış; ilkel toplumlarda gerçekleştirilen ritüel amaçlı beden boyamalarından başlayarak Antik Çağ, Orta Çağ, Rönesans ve modern dönem uygulamalarına kadar uzanan gelişim süreci incelenmiştir. Ardından sahne makyajının ortaya çıkışı, sinema teknolojisinin gelişimiyle birlikte yaşanan dönüşüm ve plastik makyajın karakter yaratımındaki rolü değerlendirilmiştir. Geleneksel malzemelerden modern silikon ve köpük lateks sistemlerine geçiş süreci ile üç boyutlu tarama, dijital modelleme ve eklemeli üretim teknolojilerinin plastik makyaj alanına sağladığı katkılar da değerlendirilmiştir. Plastik makyajın yalnızca estetik bir süsleme ya da teknik bir uygulama olmadığı; karakter inşasını destekleyen, seyircinin algısal ve duygusal katılımını güçlendiren, sahnesel gerçekliğin oluşturulmasında etkin rol oynayan çok boyutlu bir anlatım aracı olduğu belirlenmiştir. Teknolojik gelişmeler uygulama olanaklarını genişletmiş olsa da başarılı bir plastik makyaj tasarımının temelinde anatomi bilgisi, sanatsal yaratıcılık ve teknik uzmanlığın yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Performing arts have historically evolved as a multilayered field of expression in which visual, auditory, and bodily elements are utilized together to convey dramatic narratives to audiences. Within this context, prosthetic makeup has become not only a means of transforming a character's physical appearance but also an essential design and narrative tool that enables the visualization of age, identity, social status, psychological characteristics, and fictional attributes on stage. This study aims to examine the historical development, anatomical foundations, and technological transformation of prosthetic makeup in performing arts and to present the evolution of the discipline from a holistic perspective. The study first explores the historical origins of makeup practices, tracing their development from ritualistic body painting in primitive societies to applications in Antiquity, the Middle Ages, the Renaissance, and the modern era. Subsequently, the emergence of stage makeup, the transformations brought about by the development of cinematic technologies, and the role of prosthetic makeup in character creation are analyzed. The transition from traditional materials to modern silicone and foam latex systems, as well as the contributions of three-dimensional scanning, digital modeling, and additive manufacturing technologies to the field of prosthetic makeup, are also evaluated. The findings indicate that prosthetic makeup is not merely an aesthetic embellishment or a technical application; rather, it is a multidimensional narrative medium that supports character construction, enhances the audience's perceptual and emotional engagement, and plays a significant role in the creation of stage realism. Although technological advancements have expanded the possibilities of application, it has been concluded that successful prosthetic makeup design fundamentally relies on anatomical knowledge, artistic creativity, and technical expertise.
Benzer Tezler
- Tiyatro yönetmeni Işıl Kasapoğlu'nun reji anlayışı üzerine inceleme
Survey of stage manager understanding of theatre director Işıl Kasapoğlu
CENK HAKAN KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiDrama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
- Geleneksel Türk gösteri sanatlarındaki sirk ögelerinin çağdaş tiyatro oyunculuğunda kullanımı ve bir uygulama: Güngör Dilmen'in 'Deli Dumrul' oyunu
The use of circus elements in Turkish traditional performing arts into contemporary theater playing and an application: Play of“Deli Dumrul”by Güngör Dilmen
PINAR ARIK ATEŞ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2014
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnadolu ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SEKMEN
- Göreme Kılıçlar Kilisesi duvar resimlerinin ikonografisi
Iconographic study of the wall paintings of Kılıçlar Church in Göreme
BUKET COŞKUNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SACİT PEKAK
- Plastik sanatlarda kent ve mekânın dönemsel perspektiflerle estetik çözümlemesi
An aesthetic analysis of the city and space in plastic arts through periodic perspectives
FAHRETTİN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarŞırnak ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİGHOLİ MARDANİ
- Nesnenin plastik obje olarak kullanımının sahne tasarımında disiplinler arası yaklaşımla incelenmesi
Investigation of the use of objects as plastic objects in stage design with interdisciplinary approach
NAZIM DURAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarAkdeniz ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. HANİFE NERİS YÜKSEL