Geri Dön

20 numaralı Manastır Şer'iyye Sicilinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (H.1079-1080/M. 1668-1669)

The transcription and evaluation of Manastir Sher'iyye Register no. 20 (H.1079-1080/M.1668-1669)

  1. Tez No: 1016426
  2. Yazar: RABİA AKÇAĞLAR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMÜR YANAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, Osmanlı tarihinin en önemli birincil kaynakları arasında yer alan şer'iyye sicilleri temel alınarak Manastır sancağının XVII. yüzyılın ikinci yarısındaki idarî, sosyal ve iktisadî yapısının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, 1668–1669 yıllarını kapsayan 20 numaralı Manastır Şer'iyye Sicili esas alınmıştır. Söz konusu sicilin transkripsiyonu yapılmış, kayıtların özetleri çıkarılmış ve elde edilen veriler doğrultusunda analitik değerlendirmelerde bulunulmuştur. Defter, içerdiği belge çeşitliliği bakımından zengin bir görünüm arz etmekte; alacak-verecek, vakıf borçları, miras, asayiş olayları, alım-satım, boşanma, köle azadı, atama ve görevlendirme gibi farklı konulara dair toplam çok sayıda kaydı içermektedir. Bu yönüyle sicil, dönemin hukukî ve idarî işleyişine dair kapsamlı veriler sunmaktadır. Kayıtlar, Manastır sancağına bağlı idarî birimler ile yerel yönetim uygulamalarına ilişkin önemli bulgular ortaya koymaktadır. Özellikle tereke ve muhallefat kayıtları üzerinden halkın sahip olduğu taşınır ve taşınmaz mallar; konut yapısı, ev içi eşyalar, giyim-kuşam unsurları ve çeşitli tüketim kalemleri hakkında ayrıntılı bilgiler verilmektedir. Bunun yanı sıra hayvancılık faaliyetleri, fiyat ve ücret düzenlemeleri ile vergi uygulamalarına dair veriler de değerlendirilmiştir. Sosyal yapı açısından ise atama ve görevlendirme, alım-satım, miras, asayiş olayları borç-alacak ilişkileri ve vakıf uygulamaları sicilde geniş yer tutmaktadır. II Ayrıca defterde çokça bahsi geçen Girit (Kandiye) seferine ayrıca değinilmiştir. Defterde geçen kayıtlar bireyler arasındaki hukukî ilişkilerin yanı sıra toplumsal dayanışma ve sorumluluk mekanizmalarının işleyişini ortaya koymaktadır. Ayrıca kamu düzeni, güvenlik ve asayişe ilişkin meseleler ile suç ve ceza uygulamalarına dair örnekler de mahkeme kayıtları aracılığıyla takip edilebilmektedir. Sicil, Manastır sancağının 1668–1669 yıllarındaki idarî yapılanması, ekonomik faaliyetleri ve toplumsal ilişkileri hakkında önemli bilgiler sunmakta; bu yönüyle söz konusu sicil, Osmanlı taşra tarihinin anlaşılması ve aydınlatılmasına katkı sağlayan önemli kaynaklardan biri olarak değerlendirilebilir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the administrative, social, and economic structure of the Sanjak of Manastır during the second half of the seventeenth century on the basis of the şer'iyye registers, which constitute one of the most significant primary sources of Ottoman history. In this context, the study is based on the Manastır Şer'iyye Register No. 20 covering the years 1668–1669. The register was transcribed, the records were summarized, and analytical evaluations were conducted in light of the obtained data. The register presents a rich variety of documents and contains numerous records concerning debts and credits, waqf liabilities, inheritance, public order incidents, commercial transactions, divorce, manumission of slaves, appointments, and official assignments. In this respect, the register provides comprehensive data regarding the legal and administrative functioning of the period. The records reveal important findings related to the administrative units affiliated with the Sanjak of Manastır and local administrative practices. In particular, probate and estate records offer detailed information about movable and immovable properties owned by the population, housing structures, household goods, clothing, and various consumption items. In addition, data concerning animal husbandry activities, price and wage regulations, and taxation practices have also been evaluated. From the perspective of social structure, the register extensively covers appointments and assignments, commercial transactions, inheritance cases, public order incidents, debtor-creditor relations, and waqf practices. Furthermore, special attention has been given to the Cretan (Candia) Campaign, which is frequently mentioned in the register. The records not only demonstrate the legal relations among individuals but also reveal the functioning of mechanisms of social solidarity and responsibility. Moreover, IV issues related to public order, security, and criminal practices can also be traced through the court records. Overall, the register provides significant information concerning the administrative organization, economic activities, and social relations of the Sanjak of Manastır in 1668–1669. In this regard, the register may be regarded as an important source contributing to the understanding and illumination of Ottoman provincial history.

Benzer Tezler

  1. 21 numaralı Kalebend Defterine göre h.1196-1199 / m.1782-1784 yılları arasında Osmanlı Devleti'nde suçlar, suçlular ve cezalar (Değerlendirme ve metin)

    According to Kalebend Notebook numbered 21; crimes, criminals and punishments in Ottoman Empire during the years between h.1196-1199 (Islamic calender) / m.1782-1784 (Gregorian calender) (Analysis and text)

    HALE SEZGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖMER İŞBİLİR

  2. Periferal tetraetilenglikolmetileter sübstitüe metalli ftalosiyaninlerin sentezi

    Synthesis of peripheral tetraethyleneglycolmethylether substituted metallophthalocyanines

    BERKAY AKKOÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Kimyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESİN HAMURYUDAN

  3. Suda çözünür kuaterner amin türevli tetra sübstitüe metalli ftalosiyaninlerin sentezi

    Synthesis of water-soluble tetra substituted metallophthalocyanines derived with quaternary amine

    BETÜL HİKMETUMUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Kimyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESİN HAMURYUDAN

  4. 438 numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri (937/1530) I-II'ye göre Ankara, Çankırı ve Sultanönü sancaklarında yer adları

    Place names at provinces of Ankara, Çankırı and Sultanönü, according to“438 numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defterleri (937/1530)I-II”

    FATMA AÇIKGÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    TarihKırıkkale Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL ÖZÇELİK

  5. Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)

    Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period

    AHMET MEHMET KİPMEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    PROF.DR. SEMRA GERMANER