Muş'taki Hıristiyan dini mimarisi
Christian religious architecture in Mus
- Tez No: 1016443
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN KARACA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğu Anadolu Bölgesi'nin önemli kültür varlıklarını barındıran Muş ili, farklı medeniyet ve inançlara ev sahipliği yapmış Anadolu'nun önemli yerleşim yerleri arasındadır. Bünyesinde barındırdığı maddi kültür varlıkları arasında Hıristiyan dini mimarisine ait yapılar önemli bir yer tutmaktadır. Ermeni dini mimarisine ait günümüze kadar ulaşan yapılar, kenti dini mimari noktasında ön plana çıkarmaktadır. Muş ili ve ilçelerinde, materyal taramaları ve saha çalışmalarımız kapsamında elde ettiğimiz veriler sonucunda toplam otuz üç yapı yerinde incelenmiştir. İncelenen yapıların onunun günümüze gelemediği, kalan yirmi üç yapının ise kısmen veya tamamen günümüze ulaştığı görülmüştür. Bu yapıların tamamı Ermeni mimarisine aittir. Bunların üçü manastır, dördü kaya kilisesi ve kalan on altı yapı ise kilise yapısıdır. İncelenen yapılar üç farklı plan tipindedir. Bunlar; Kapalı haç plan, üç nefli bazilika ve tek nef planlı kiliselerdir. Yapıların üst örtülerinde ağırlıklı olarak beşik tonoz kullanılmıştır. Yapılar süsleme açısından oldukça sadedir. Bu yapıların büyük bir kısmında moloz ve kaba yontu taş kullanılmıştır. Bu mimari eserlerin tamamı metruk haldedir ve işlevlerini yitirmişlerdir. Cemaati olmayan yapıların zaman sürecinde doğal tahribata uğradığı, buna karşın depo veya cami gibi işlevsel hale getirilenlerin daha sağlam ve korunaklı oldukları gözlemlenmiştir. Yapıların çoğunluğunun koruma kurullarınca tescilinin yapılarak koruma altına alınması ülkemizin etnik ayrım yapmaksızın kültürel çeşitliliğe verdiği önemin somut bir göstergesidir
Özet (Çeviri)
The province of Muş, which is home to significant cultural heritage sites in the Eastern Anatolia Region, ranks among the most important settlements in Anatolia, having been home to various civilisations and faiths. Among the tangible cultural heritage sites it harbours, buildings representing Christian religious architecture hold a prominent place. The structures belonging to Armenian religious architecture that have survived to the present day make the city stand out in terms of religious architecture. In the province and districts of Muş, a total of thirty-three building sites were examined based on data obtained through our material surveys and fieldwork. It was found that ten of the examined structures have not survived to the present day, whilst the remaining twenty-three have survived either partially or in their entirety. All of these structures belong to the Armenian architectural tradition. Three of them are monasteries, four are rock-cut churches and the remaining sixteen are church buildings. The structures examined feature three different plan types: the closed cross plan, the three-aisled basilica and the single aisled plan. Cradle vaults were predominantly used for the roofs of these structures. The structures are quite simple in terms of decoration. Rubble and roughly hewn stone have been used in the construction of the majority of these structures. All of these architectural works are in a state of disuse and have lost their original functions. It has been observed that buildings without a congregation have suffered natural deterioration over time, whereas those that have been repurposedsuch as for use as warehouses or mosques are in a more robust and well preserved condition. The fact that the majority of these buildings have been registered by conservation boards and placed under protection is a concrete demonstration of the importance our country attaches to cultural diversity, without making any ethnic distinctions.
Benzer Tezler
- Muş'ta yaşanan Ermeni olayları(1885-1920)
Armenian events in Muş (1885-1920)
SEMRA TOMBUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇABUK
- Muş'taki Kıbrıs gazilerinin gözüyle 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı üzerine bir sözlü tarih çalışması
An oral hi̇story study on the 1974 Cyprus Peace Operati̇on through the eyes of Cyprus veterans i̇n Muş
FATİH EMEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk İnkılap TarihiMuş Alparslan ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZALPER
- 1946-1960 yılları arasında Muş'taki siyasi faaliyetler
1946-1960 year between the political activities in Mus
NEVZAT ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Siyasal BilimlerYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEKİR KOÇLAR