Modifiye Baryum Yutma Bozukluğu Profili (Modified Barium Swallow Impairment Profile) Komponent Skorlama ve Tanımlama Formu'nun Türkçe'ye Adaptasyonu (MBSImP-TR)
Adaptation of the Modified Barium Swallow Impairment Profile Component Scoring and Definition Form into Turkish (MBSImP-TR)
- Tez No: 1016531
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNAL İNCEBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Yutma bozuklukları, Deglutition disorders
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ertan, D., Modifiye Baryum Yutma Bozukluğu Profili (Modified Barium Swallow Impairment Profile) Komponent Skorlama ve Tanımlama Formunun Türkçeye Adaptasyonu (MBSImP-TR), Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dil ve Konuşma Terapisi Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2026. Modifiye baryum yutma çalışması, orofarengeal disfajinin değerlendirilmesinde altın standart yöntemlerden biri olmakla birlikte, bulguların yorumlanması değerlendiriciye bağlı değişkenlik gösterebilmektedir. MBSImP, yutma fizyolojisini oral, farengeal ve özofageal alanlardaki 17 bileşen düzeyinde standardize ve objektif biçimde değerlendiren yapılandırılmış bir araçtır. Bu çalışmanın amacı, MBSImP Komponent Skorlama ve Tanımlama Formu'nu Türkçeye uyarlamak ve Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Türkçeye uyarlama süreci, ISPOR çeviri ve kültürel adaptasyon prosedürüne uygun olarak on aşamada gerçekleştirilmiş; geçerlik ve güvenirlik analizleri, birinci puanlayıcının değerlendirdiği 200 videofloroskopik yutma çalışması kaydı ile ikinci puanlayıcının değerlendirdiği 40 kayıtlık alt örneklem üzerinden yürütülmüştür. Geçerlik kapsamında kapsam (Lawshe) ve eşzaman (Penetrasyon-Aspirasyon Skalası, PAS) geçerliği; güvenirlik kapsamında iç tutarlılık (Cronbach alfa ve McDonald's omega), test-tekrar test, madde-toplam korelasyonu ve puanlayıcılar arası güvenirlik analizleri yapılmıştır. Kapsam geçerliği analizinde tüm bileşenlerin kapsam geçerlik oranı (KGO) değerleri kritik değerin üzerinde kalmış ve ölçek geneli için kapsam geçerlik indeksi (KGİ) 0,941 olarak bulunmuştur. İç tutarlılık katsayıları oral, farengeal ve toplam puanlarda Cronbach alfa için 0,84-0,87, McDonald's omega için 0,86-0,87 aralığında hesaplanmış ve iyi düzeyde bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliğinde bileşenlere ilişkin ağırlıklandırılmış kappa katsayıları çok iyi düzeyde, alt boyut/toplam puanlara ait ICC değerleri her iki puanlayıcıda da 0,98'in üzerinde; puanlayıcılar arası güvenirlikte ICC değerleri 0,85-0,94 aralığında ve kappa katsayıları orta ile çok iyi düzeyde bulunmuştur. Eşzaman geçerliği kapsamında MBSImP toplam puanı ile PAS puanları arasında pozitif yönde, en yüksek IDDSI 4 kıvamında olmak üzere düşük-orta düzeyde anlamlı korelasyonlar saptanmıştır. Elde edilen bulgular bir bütün olarak, MBSImP Türkçe versiyonunun yutma fizyolojisindeki bozuklukların standardize ve objektif biçimde değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Ertan, D., Adaptation of the Modified Barium Swallow Impairment Profile Component Scoring and Definition Form into Turkish (MBSImP-TR), Hacettepe University Graduate School of Health Sciences, Department of Speech and Language Therapy, Master's Thesis, Ankara, 2026. Although the modified barium swallow study is one of the gold-standard methods in the evaluation of oropharyngeal dysphagia, the interpretation of its findings may show rater-dependent variability. MBSImP is a structured tool that evaluates swallowing physiology in a standardized and objective manner across 17 components in the oral, pharyngeal, and esophageal domains. The aim of this study is to adapt the MBSImP Component Scoring and Definition Form into Turkish and to examine the validity and reliability of its Turkish version. The adaptation into Turkish was carried out in ten stages in accordance with the ISPOR translation and cultural adaptation procedure; the validity and reliability analyses were conducted on 200 videofluoroscopic swallow study recordings evaluated by the first rater and on a subsample of 40 recordings evaluated by the second rater. Within the scope of validity, content (Lawshe) and concurrent (Penetration-Aspiration Scale, PAS) validity were examined; within the scope of reliability, internal consistency (Cronbach's alpha and McDonald's omega), test–retest, item–total correlation, and inter-rater reliability analyses were performed. In the content validity analysis, the content validity ratios (CVR) of all components remained above the critical value, and the overall content validity index (CVI) was found to be 0.941. Internal consistency coefficients for the oral, pharyngeal, and total scores were calculated in the range of 0.84–0.87 for Cronbach's alpha and 0.86–0.87 for McDonald's omega, and were found to be at a good level. In test–retest reliability, the weighted kappa coefficients for the components were at a very good level, and the intraclass correlation coefficients (ICC) for the subscale and total scores were above 0.98 for both raters; in inter-rater reliability, the ICC values ranged from 0.85 to 0.94 and the kappa coefficients ranged from moderate to very good. Regarding concurrent validity, positive, low-to-moderate significant correlations were found between the MBSImP total score and the PAS scores, with the strongest correlation observed at the IDDSI 4 consistency. Taken as a whole, the findings demonstrate that the Turkish version of the MBSImP is a valid and reliable tool for the standardized and objective evaluation of impairments in swallowing physiology.
Benzer Tezler
- Konkomitan kemoradyoterapi ile tedavi edilen baş-boyunkanseri hastalarında radyoterapi yoğunluğunun yutma ve çiğneme yapıları üzerine etkisinin araştırılması
The Investigation of the Effect of Radiotherapy Intensity onSwallowing and Chewing Structures in Head and Neck Cancer Patients Treated with Concomitant Chemoradiotherapy
AYDAN BAŞTUĞ DUMBAK
Doktora
Türkçe
2020
Sağlık EğitimiHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ESEN AYDINLI
- Aspirasyon riskli olguların yutma bozukluğu tarama kontrol listesi ile değerlendirilmeleri
Evaluation of patients at risk for aspiration with dysphagia screening checklist
SONER CERAH
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Beslenme ve DiyetetikAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. PINAR EGE
- Yutma disfonksiyonu şüphesi olan çocuk hastalarda tanısal videofloroskopik değerlendirme sonuçları ve pnömoni ilişkisi
The results of videofluoroscopic studies for the children with the suspicion of swallowing dysfunction and the relation with pneumonia
NAZAN KAYMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR ÖZÇELİK
- Beyin sapı enfarktı olan hastalarda manuel yutma rehabilitasyonu
Manual swallowing therapy in patients with brainstem infarction
SEMA KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve BoğazKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VESİLE ŞENOL
- Nörojenik disfajili hastalarda baş ve boyun propriyosepsiyonu ile disfaji şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesi.
Investigation of the relationship between head and neck proprioception and severity of dysphagia in patients with neurogenic dysphagia.
MAHMUT SEVİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiNörolojik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELEN SEREL ARSLAN