Kar baskın ve dağlık bölgelerde yapay zeka destekli çok kriterli kayak pistleri uygunluk analizi
Ai-supported multi-criteria ski slope suitability analysis in snow-dominated and mountainous regions
- Tez No: 1016622
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA CANSARAN ERTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: AHP, Kayak, Mekansal analiz, Ski, Spatial analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hidrolik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Erzurum ilinde yer alan Palandöken ve Konaklı kayak merkezlerini kapsayan bölgede kayak pistlerinin uygunluğu topoğrafik, klimatik ve güvenlik temelli parametreler dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, kayak pistlerinin uygunluk analizini mekânsal analizler ve yapay zekâ yöntemlerini birlikte kullanarak gerçekleştirmek ve elde edilen sonuçların saha verileri ile uyumunu incelemektir. Bu kapsamda eğim, yükselti, bakı, kar gün sayısı, kar çizgisi ve çığ riski olmak üzere altı temel parametre kullanılmış; bu parametreler CBS ortamında raster tabanlı analiz edilerek pist bazlı zonal istatistikler elde edilmiştir. Uygunluk analizi AHP yöntemi ile gerçekleştirilmiş, ardından elde edilen skorlar XGBoost makine öğrenmesi algoritması ile modellenmiştir. Elde edilen sonuçlar, AHP ve XGBoost modelleri arasında yüksek düzeyde uyum (R² ≈ 0.93) bulunduğunu göstermiştir. Model çıktıları 2017–2024 yılları arasına ait pistlerin açık gün sayıları ile karşılaştırıldığında uygunluk skorları ile işletme performansı arasında pozitif ancak sınırlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca geliştirilen modelin uygulamaya aktarılması amacıyla web tabanlı bir karar destek sistemi oluşturulmuş; bu sistemde kullanıcıların veri yükleyebilmesi, pistleri görselleştirebilmesi ve yeni pistler tanımlayarak yapay zekâ tabanlı uygunluk tahmini elde edebilmesi sağlanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, kayak pistlerinin uygunluk analizinde mekânsal analizler ve yapay zekâ yöntemlerinin birlikte kullanılmasının etkili bir yaklaşım sunduğunu ve veri temelli karar destek sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the suitability of ski slopes in the region covering Palandöken and Konaklı ski resorts located in Erzurum was evaluated by considering topographic, climatic, and safety-related parameters. The main objective of the study is to perform ski slope suitability analysis by integrating spatial analysis and artificial intelligence methods and to examine the consistency of the results with field data. Within this scope, six main parameters—slope, elevation, aspect, number of snow days, snowline, and avalanche risk—were used. These parameters were analyzed in a raster-based environment within Geographic Information Systems (GIS), and slope-based zonal statistics were obtained. The suitability analysis was carried out using the Analytic Hierarchy Process (AHP), and the resulting scores were subsequently modeled using the XGBoost machine learning algorithm. The results indicated a high level of agreement between the AHP and XGBoost models (R² ≈ 0.93). When the model outputs were compared with the number of operational days of the slopes between 2017 and 2024, a positive but limited relationship was identified between suitability scores and operational performance. This finding suggests that ski slope performance is influenced not only by natural and topographic conditions but also by operational and managerial factors. In addition, a web-based decision support system was developed to implement the proposed model. This system allows users to upload slope data, visualize existing slopes, and define new slope alternatives on the map to obtain AI-based suitability predictions. In conclusion, this study demonstrates that the integration of spatial analysis and artificial intelligence provides an effective approach for ski slope suitability assessment and contributes to the development of data-driven decision support systems for ski resort planning.
Benzer Tezler
- Convection-permitting climate simulations for the 21st century based on SSP3-7.0 scenario over the Black Sea basin
Karadeniz havzası üzerinde 21. yüzyıl için SSP3-7.0 senaryosuna dayalı konveksiyona izin veren iklim simülasyonları
MEHMET BARIŞ KELEBEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
