Kızılçam (Pinus brutia Ten.) açık artırmalı dikili ağaç satış fiyatlarının ekonometrik analizi
Econometric analysis of auction based stumpage sales prices of Turkish pine (Pinus brutia Ten.)
- Tez No: 1016633
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAŞAR SELMAN GÜLTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Orman Ekonomisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, İzmir Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içinde gerçekleştirilen kızılçam (Pinus brutia Ten.) açık artırmalı dikili ağaç satış fiyatlarının oluşumunu etkileyen faktörler ekonometrik yöntemlerle incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, satış fiyatlarının piyasa koşullarına ek olarak; alansal, rekabete dayalı, zamansal ve yönetsel değişkenlerin birlikte etkisiyle şekillendiğini ortaya koymak ve bu ilişkileri en iyi açıklayan modeli belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş; veri seti birincil ve ikincil kaynaklardan oluşturulmuştur. Birincil veriler çalışma alanına konu orman işletme müdürlüklerinin orman amenajman planları ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve ArcGIS uygulamalarından elde edilen konumsal ve sayısal bilgilerden, ikincil veriler ise TÜİK, Orman Genel Müdürlüğü (OGM) e-ihale sistemi, kurum arşivleri ve elektronik veri tabanlarından derlenmiştir. Çalışma kapsamında, Mart 2020– Haziran 2024 döneminde gerçekleştirilen toplam 805 adet kızılçam açık artırmalı dikili ağaç satışı analiz edilmiştir. Bağımlı değişken olarak kızılçam açık artırmalı dikili ağaç satış fiyatı (TL/m³) kullanılmış, farklı yıllara ait satış verileri 2024 yılı Aralık ayı reel fiyatlarına dönüştürülerek analiz edilmiştir. Veriler IBM SPSS 25 paket programında çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiş; değişkenler tematik olarak gruplandırılarak üç ayrı model kurulmuştur. Analiz bulguları, tüm modellerin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Bulgulara göre açık artırmaya katılan katılımcı sayısı, ihale başına arz edilen mal miktarı, deneme ağacı verim yüzdesi, bonitet ve meşçere çağ sınıfı bağımsız değişkenleri fiyatı artıran; eğim, satışa konu ağaç sayısı ve bazı mevsimsel dönem değişkenleri ise fiyatı azaltan başlıca etmenlerdir. Buna karşılık eğim yönü, bakı, sürütme mesafesi, işletme sınıfı, ürün çap sınıfları, işçilik gereksinimi ve kapalılık değişkenlerinin anlamlı etkisi belirlenmemiştir. Çalışma, kızılçam açık artırmalı dikili ağaç satış fiyatlarının oluşumunun çok boyutlu ve piyasa temelli bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular OGM'nin satış politikalarının daha etkin, şeffaf ve veri temelli biçimde geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca, fiyatlandırma süreçlerinin yalnızca geçmiş uygulamalara dair sezgisel değerlendirmelere değil, çok faktörlü analizlere dayandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the factors affecting the formation of auction-based stumpage sale prices of Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) within the boundaries of the Izmir Regional Directorate of Forestry using econometric methods. The main objective of the study is to reveal that sales prices are shaped not only by market conditions but also by the combined effects of spatial, competition-based, temporal, and managerial variables, and to determine the model that best explains these relationships. In the study, a quantitative research approach was adopted, and the dataset was constructed from primary and secondary sources. Primary data consisted of spatial and numerical information obtained from the forest management plans of the forest enterprise directorates included in the study area, as well as from Geographic Information Systems (GIS) and ArcGIS applications, while secondary data were compiled from the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT), the General Directorate of Forestry (GDF) e-auction system, institutional archives, and electronic databases. Within the scope of the study, a total of 805 Turkish pine auction stumpage sales conducted between March 2020 and June 2024 were analyzed. Turkish pine auction stumpage sale price (TRY/m³) was used as the dependent variable, and sales data from different years were converted into December 2024 real prices for the analysis. The data were analyzed using multiple linear regression analysis in the IBM SPSS 25 software package, and three separate models were established by grouping the variables thematically. The analysis findings showed that all models were statistically significant. According to the findings, the number of participants in the auction, the quantity of goods offered per auction, trial tree yield percentage, site quality, and stand age class were the main independent variables increasing the price, whereas slope, the number of trees subject to sale, and some seasonal period variables were the main factors reducing the price. In contrast, no significant effects were determined for slope direction, aspect, skidding distance, management class, product diameter classes, labor requirement, and canopy closure variables. The study reveals that the formation of prices in auction-based stumpage sales of Turkish pine is a multidimensional and market-based process. The findings contribute to the development of more effective, transparent, and data-based sales policies by the GDF. In addition, the study demonstrates that pricing processes should be based not only on intuitive evaluations of past practices but also on multifactor analyses.
Benzer Tezler
- Kızılçam (Pinus brutia Ten. ) tohum bahçelerinde yer alan klonların ıslah değerlerinin açık tozlaşma döl denemeleri ile belirlenmesi
Estimating breeding values of the Turkish red pine (Pinus brutia Ten. ) clones by using open pollinated progeny trials
HİKMET ÖZTÜRK
- Antalya -Düzlerçamı ortak bahçe deneme alanındaki altı farklı Kızılçam (Pinus brutia Ten.) populasyonunda cpSSR belirteçleri ile genetik çeşitliliğin belirlenmesi
Determination of genetic variation with cpSSR markers in six different populations of Turkish Red pine (Pinus brutia Ten.) in Duzlercami common-garden test site at Antalya
YUSUF KURT
- Lamine edilmiş Kızılçam'ın (pinus brutia.ten) fiziksel ve mekanik özellikleri ile kullanım olanaklarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
HAYDAR ALİ BAŞ
- Ege bölgesinde (0-400 M) kızılçam (Pinus bruta Ten) tohum meşcerelerindeki ailelerin ıslah değerlerinin tahmini
Estimation of breeding values of Turkish red pine (Pinus brutia Ten)families n seed stands of aegean region (0-400 M)
MURAT ALAN
- Kızılçamda (Pinus brutia Ten.) değişik silvikültürel müdahalelerin odunun teknolojik özellikleri üzerine etkisi
The effect of different silvicultural treatment on some technological properties of Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) wood
BİLGİN GÜLLER
Doktora
Türkçe
2004
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUSRET AS