Demans hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükü ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the caregiver burden and affecting factors in individuals providing care for dementia patients
- Tez No: 1016698
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL SERÇE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlı popülasyonun artmasıyla demans prevalansında artış yaşanmaktadır. Bu araştırma da demans hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükü ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma AğustosKasım 2025 tarihleri arasında bir devlet hastanesinde yapıldı. Araştırmanın evrenini evde bakım birimine kayıtlı ve demans tanısı alan hastalara primer bakım verenler, örneklemini ise çalışmaya katılmaya gönüllü olan 125 bakım veren birey oluşturdu. Araştırma öncesi etik kuruldan, kurumdan, ölçek sahibinden ve bakım verenlerden izin alındı. Veriler, Soru Formu ve Demanslı Hastalara Bakım Verenlerde Bakım Yükü Ölçeği (DHBVBYÖ) ile toplandı (DHBVBYÖ'den alınabilecek puan 24-120 arasında değişmekte olup, puan arttıkça bakım yükü de artmaktadır). Elde edilen veriler SPSS 23 programında analiz edildi. Demans hastalarına bakım veren bireylerin yaş ortalamasının 52,78±9,47 (26-78), %75,2'sinin kadın, %87,2'sinin evli olduğu, %44,8'inin bakım verdiği demans hastasının tamamen yatağa bağımlı olduğu, %85,6'sının günlük 17-24 saat süreyle hastaya bakım verdiği saptandı. Bakım verenlerin DHBVBYÖ puan ortalamasının 65,12±16,87; Fiziksel alt boyutun 14,03±2,49; Sosyal alt boyutun 19,76±7,32; Ekonomik alt boyutun 7,62±2,86 ve Psikolojik alt boyutun ise 21,14±7,54 olduğu belirlendi. Gelir düzeyi düşük olanların ekonomik alt boyutunun, 66 yaş ve üzerindeki bakım verenlerin hem toplam hem de psikolojik alt boyutunun, mevcut hastalığı bulunanların sosyal-psikolojik alt boyutunun ve toplam puanının, düzenli ilaç kullananların sadece psikolojik alt boyutunun daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05). Demans hastalarına bakım veren bireylerin bakım yükünün aritmetik ortalamaya yakın olduğu belirlendi. Ayrıca bir hastalığa sahip olmanın bakım yükünü olumsuz etkilediği görüldü. Bu nedenle demans hastalarına bakım veren bireylere yönelik bakım yükünü azaltmayı hedefleyen hemşirelik müdahalelerinin planlanması son derece önemlidir.
Özet (Çeviri)
With the increasing elderly population, the prevalence of dementia is also increasing. This research was conducted to determine the care burden of individuals caring for dementia patients and the factors affecting this burden. This descriptive and crosssectional study was conducted at a state hospital between August and November 2025. The study population consisted of primary caregivers of patients registered in the home care unit and diagnosed with dementia, and the sample comprised 125 caregivers who volunteered to participate. Before the study, permission was obtained from the ethics committee, the institution, the scale developer, and the caregivers. Data were collected using a Questionnaire and the Caregiver Burden Scale for Patients with Dementia (CBSCS), with possible scores ranging from 24 to 120, indicating a higher caregiver burden. The obtained data were analysed using SPSS 23 software.It was found that the mean age of individuals providing care to dementia patients was 52.78±9.47 (26-78), 75.2% were female, 87.2% were married, 44.8% of the dementia patients they cared for were completely bedridden, and 85.6% provided care to the patient for 17-24 hours a day. The mean CBSCS score of caregivers was 65.12±16.87; the physical sub-dimension was 14.03±2.49; the social sub-dimension was 19.76±7.32; the economic sub-dimension was 7.62±2.86; and the psychological sub-dimension was 21.14±7.54. It was found that those with low income levels had higher scores on the economic sub-dimension, caregivers aged 66 and over had higher scores on both the total and psychological sub-dimensions, those with a pre-existing illness had higher scores on the socio-psychological subdimension and total scores, and those who regularly take medication had higher scores only on the psychological sub-dimension (p<0.05). It was determined that the caregiving burden for individuals caring for dementia patients is below average. It was also found that having a disease negatively impacts the burden of care. Therefore, planning nursing interventions aimed at reducing the caregiving burden for caregivers of dementia patients is extremely important.
Benzer Tezler
- Demanslı hastaya bakım verenlerin bakım yükü ve etkileyen etmenler
Burden care of caregivers who give care to patient with demantia and the factors that affect
CEREN SELMA EĞİLLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NİHAL SUNAL
- Evde bakım hizmeti veren hasta yakınlarının bakım yükü ve bunu etkileyen faktörler
The care burden of the relatives of patients who provide home care services and the factors affecting it
BAHRİYE BUKET BALABAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıPamukkale ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURHAN MEYDAN ACIMIŞ
- Amiyotrofik lateral skleroz tanılı hastalara birincil bakım verenlerin bakım yükü ve sağlık durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of care burden and health status of primary caregivers of patients with amyotrophic lateral sclerosis
HİLAL KARAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- İşyeri nezaketsizliği: Sağlık sektöründe ampirik bir çalışma
Workplace incivility: An empirical study in health sector
TUĞBA SOYMAN
- Ailesindeki Alzheimer hastası bireylere bakım verenlerin deneyimleri üzerine değerlendirme
An evaluation on family caregivers' experiences of the family member with Alzheimer's disesase
TENZİLE BALIKÇIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERİF ESENDEMİR