Meme kanseri hastalarında kemoterapiye bağlı gelişen periferik nöropatinin günlük yaşam aktivitelerine etkisi
The effect of chemotherapy-induced peripheral neuropathy on daily living activities in breast cancer patients
- Tez No: 1016700
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL SERÇE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Taksan grubu kemoterapi tedavisi alan meme kanseri hastalarında kemoterapiye bağlı periferik nöropati düzeyini ve günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırma Eylül 2025-Şubat 2026 tarihleri arasında Güneydoğu Anadolu bölgesindeki bir üniversite hastanesinin onkoloji kliniği ve polikliniğinde yürütüldü. Örneklemini güç analizi sonucunda (%95 güven aralığı ve %5 hata payı esas alınarak) belirlenen çalışmaya katılmaya gönüllü ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 74 hasta oluşturdu. Veriler; Soru Formu, Kemoterapi İlişkili Periferal Nöropati Ölçeği (EORTC QLQ-CIPN20) ve Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYAÖ) kullanılarak toplandı. Hastaların yaş ortalaması 48.15±11.12 tedavi kür ortalaması 8.24±5.1'dir. Evli, erken evre (evre 1-2) ve metastazı olmayan bireylerin GYAÖ puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi. Kemoterapiye bağlı periferik nöropati semptomları yaşayan bireylerde, CIPN duyusal, motor ve otonomik alt boyut puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı. Özellikle eller ve ayaklarda uyuşma/karıncalanma varlığı, kas güçsüzlüğü, üşüme, iğne batması hissi, baş dönmesi ve kas ağrısı gibi semptomlar nöropati şiddeti ile anlamlı ilişki gösterdi. Ayrıca periferik nöropatinin yaşam kalitesi, ruhsal durum ve yorgunluk üzerine etkisi olan bireylerde CIPN duyusal, motor ve otonomik alt boyut puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlendi. Buna karşın düzenli fiziksel aktivite, ilaç kullanımı ve bireysel uygulamalar ile nöropati düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Kemoterapiye bağlı periferik nöropati, meme kanseri hastalarında duyusal, motor ve otonomik fonksiyonları etkileyerek yaşam kalitesi, ruhsal durum ve yorgunluk üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Dolayısıyla bu hastaların erken dönemde düzenli olarak değerlendirilmesi ve semptom yönetimine yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanması, hastaların günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
This descriptive study, conducted to evaluate the level of chemotherapy-induced peripheral neuropathy and its impact on daily living activities in breast cancer patients receiving taxane group chemotherapy, was carried out between September 2025 and February 2026 in the oncology clinic and outpatient clinic of a university hospital in the Southeastern Anatolia region. The sample consisted of 74 patients who volunteered to participate in the study and met the inclusion criteria, as determined by power analysis (based on a 95% confidence interval and a 5% margin of error). Data were collected using a Questionnaire, the Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy Scale (EORTC QLQCIPN20), and the Activities of Daily Living Scale (ADLS).The mean age of the patients was 48.15±11.12 years, and the mean number of treatment cycles was 8.24±5.1. It was determined that married individuals, those in the early stage (stage 1–2), and those without metastasis had significantly higher Activities of Daily Living (ADL) scores (p<0.05). Among individuals experiencing chemotherapy-induced peripheral neuropathy, sensory, motor, and autonomic CIPN subscale scores were found to be significantly higher. In particular, symptoms such as numbness/tingling in the hands and feet, muscle weakness, cold sensitivity, a pins-and-needles sensation, dizziness, and muscle pain were significantly associated with neuropathy severity (p<0.05). Additionally, individuals whose quality of life, psychological status, and fatigue were affected by peripheral neuropathy had significantly higher sensory, motor, and autonomic CIPN subscale scores (p<0.05). However, no significant relationship was identified between neuropathy levels and regular physical activity, medication use, or individual self-management practices (p>0.05). Chemotherapy-induced peripheral neuropathy affects sensory, motor, and autonomic functions in breast cancer patients, negatively impacting quality of life, mental state, and fatigue. Therefore, early and regular assessment of these patients and planning of nursing interventions for symptom management can contribute to maintaining their daily living activities and quality of life.
Benzer Tezler
- Kemoterapiye bağlı periferik nöropati gelişiminde insülin direncinin rolü
The role of insulin resistance in the development of peripheral neuropathy related to chemotherapy
FERAY KARSLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
OnkolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ÇOBAN
- Onkoloji hastalarında periferal nöropatinin yönetiminde refleksolojinin etkisi
The effect of reflexology on the management of peripheral neuropathy in oncological patients
SEDA KURT
Doktora
Türkçe
2016
Onkolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLBEYAZ CAN
- Taksan alan meme kanserli hastalarda gelişen periferal nöropati ve bulantı kusmaya refleksolojinin etkisinin belirlenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Determination of the effect of reflexology on peripheral neuropathy and nausea vomiting in patients with breast cancer receiving taxanes: A randomized controlled study
NERİMAN YÜKSELTÜRK ŞİMŞEK
- Meme kanserli kadın hastalarda kemoterapiye bağlı gelişen bulantı, kusma ve öğürme üzerine zencefil kullanımının etkisi
The effect of using ginger on chemotherapy induced nausea-vomiting and retching in women with breast cancer
MÜZEYYEN ARSLAN
Doktora
Türkçe
2014
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA ÖZDEMİR
- Kemoterapi alan onkoloji hastalarında semptomların değerlendirilmesi
Evaluate of symptoms in oncology patientsreceiving chemotherapy
FATMA SARI ŞIRA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
HemşirelikMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NERMİN OLGUN