Sosyal bilgiler derslerinde yapay zekâ destekli etkinliklere yönelik öğrenci deneyimlerinin değerlendirilmesi
An evaluation of student experiences with artificial intelligence-supported activities in social studies classes
- Tez No: 1016702
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET AÇIKALIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ teknolojileri, eğitim süreçlerine giderek daha fazla dahil olmaktadır. Bu çalışmada Sosyal Bilgiler eğitiminde yapay zekâ destekli materyallerin geliştirilmesi, uygulanması ve uygulama sonrasında öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden uygulama değerlendirme modeli bu amaç için kullanılmıştır. Etkinlik ve materyaller 5. sınıf düzeyinde“Hayatımız Ekonomi”öğrenme alanına yönelik olarak tasarlanmıştır. Öğrencilerin aktif olarak katılmalarının gerektiği“O Ses Sosyal Bilgiler”,“Gelecekte Ben Chatbotu”,“Görevimiz: İsraf Kartları”,“Kutu Oyunu”ve“Bilinçli Tüketici Öykü Kitabı”isimli 5 ana etkinliğe ek olarak ayrıca ders sunumları, sınıf dışı ödev yaprakları ve bu ödevlerin değerlendirilmesine yönelik rubrikler de çeşitli yapay zekâ araçları tarafından geliştirilmiştir. Geliştirilen bu materyaller araştırmacı tarafından öğretmen olarak 18 ders saati boyunca 35 kişilik bir çalışma grubuna uygulanmıştır. Çalışma grubundan seçilen 12 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme dökümleri ve her öğrenci tarafından her etkinliğe yönelik doldurulan Etkinlik Değerlendirme Formları, çalışmanın temel veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçları; öğrencilerin sürece dair olumlu görüşleri, olumsuz görüşleri ve geliştirme önerileri şeklinde üç başlıkta incelenmiştir. Öğrencilerin Sosyal Bilgiler eğitiminde yapay zekâ destekli materyallerin kullanımına dair olumlu görüşlerin daha çok eğlenceli, etkin ve daha kolay öğrenme üzerine olduğugözlemlenmiştir. Ödev ve sınavlarda yardımcı olduğuna dair görüşler bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilerin sadece bilişsel kazanımlara yönelik değil duyuşsal kazanımlara dair de ifadeler içeren görüşlerinin bulunduğu görülmektedir. Olumsuz görüşlere bakıldığında ise özellikle iş birliği gerektiren etkinliklerde öğrencilerin sıkıntı yaşadığı ve altyapı problemlerine dikkat çekildiği görülmektedir. Öğrencilerin geliştirme önerisi olarak sıklıkla aynı etkinliklerin farklı konularla genişletilmesini önermesi, öğrencilerin yapay zekâ destekli etkinliklerden verim aldıkları ve tekrar yapmak istedikleri şeklinde yorumlanmıştır. Yapay zekâ araçlarının Sosyal Bilgiler eğitiminde kullanılmasının potansiyel faydalarına ek olarak öğrencilerin sosyal becerilerini azaltma riskinin göz önünde bulundurulması gerektiği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence technologies are increasingly being integrated into educational processes. The aim of this study is to develop and implement artificial intelligence-supported materials in social studies education and to evaluate students' opinions following their implementation. The action evaluation research model, one of the qualitative research methods, was used for this purpose. The activities and materials were designed for the“Economics in Our Lives”learning area in the 5th grade. In addition to the five main activities“The Voice of Social Studies,”“The Future Me Chatbot,”“Our Mission: Waste Cards,”“Board Game,”and“Conscious Consumer Storybook,”various AI tools have also been used to develop lesson presentations, out-of-class worksheets, and rubrics for evaluating these assignments. The researcher implemented these materials as a teacher over 18 class hours with a study group of 35 students. Semi-structured interviews were conducted with 12 students selected from the study group. The transcripts of the semi-structured interviews and the Activity Evaluation Forms completed by each student for each activity constitute the primary data collection tools of the study. The collected data was analyzed using content analysis methods. The analysis results were examined under three headings: students' positive views on the process, their negative views, and their suggestions for improvement. It has been observed that students' positive views on the use of AI-supported materials in Social Studies education primarily revolve around learning being more enjoyable, effective, and easier. There are also views indicating that these materials are helpful for homework and exams. It is also evident that students' views include statements not only regarding cognitive gains but also regarding affective gains. When examining negative views, it is noted that students experienced difficulties, particularly in activities requiring collaboration, and that infrastructure issues were highlighted. The fact that students frequently suggested expanding the same activities to cover different topics as a development recommendation has been interpreted to mean that students found the AI-supported activities beneficial and wanted to repeat them. It can be noted that in addition to the potential benefits of using AI tools in Social Studies education, the risk of these tools diminishing students' social skills must be taken into account.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ ve uzman temelli program geliştirme süreçlerinin karşılaştırılması: Tıp fakültesi tıbbi mesleki İngilizce dersi örneği
Comparing artificial intelligence-based and expert-based program development processes: The case of medical professional English course in a medical faculty
AYŞENUR AĞAOĞLU İŞSEVER
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜROL
- Sosyal bilgilerde yapay zekâ destekli eğitimin öğrencilerin başarılarına ve 21. yüzyıl becerilerine etkisi
The effect of artificial intelligence-supported education in social studies on studentsˈ achievements and 21 st century skills
YAKUP AYAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU MUTLU BAYRAKTAR
- Transforming english writing skills with AI: Chatgpt's mediating effect on strategy use
Yapay zeka ile ingilizce yazma becerilerinin dönüşümü: Chatgpt'nin strateji kullanımı üzerindeki uzlaştırıcı etkisi
MERVE EROL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. DERYA DÖNER YILMAZ
- The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners
Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi
MELTEM BALLIDAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- The impact of using ChatGPT as an extramural tool on university students' academic writing achievement
ChatGPT'yi ders dışı bir araç olarak kullanmanın öğrencilerin akademik yazma başarısına etkisi
SİNEM AKKUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TEKİN