Geri Dön

Yapay zekâ ve uzman temelli program geliştirme süreçlerinin karşılaştırılması: Tıp fakültesi tıbbi mesleki İngilizce dersi örneği

Comparing artificial intelligence-based and expert-based program development processes: The case of medical professional English course in a medical faculty

  1. Tez No: 1001016
  2. Yazar: AYŞENUR AĞAOĞLU İŞSEVER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET GÜROL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Dil eğitimi, Language education
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı yükseköğretimde lisans düzeyinde Yapay Zekâ Temelli ve Uzman Temelli Tıbbi Mesleki İngilizce öğretim programlarının tasarlanması, uygulanması ve etkililiğinin değerlendirilmesidir. Bu kapsamda, Yapay Zekâ Temelli ve Uzman Temelli Tıbbi Mesleki İngilizce Öğretim Programları tasarlanmış, uygulanmış, süreç ve sonuç değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışma, karma araştırma yöntemlerinden çok aşamalı karma araştırma deseni ile yürütülmüştür. Bu kapsamda araştırma süreci sıralı olarak tasarlama, uygulama ve değerlendirme boyutlarında, çok aşamalı bir yapıda yürütülmüştür. Tıbbi Mesleki İngilizce dersini tasarlamak adına öncelikle bu bağlamda ihtiyaç analizi yapılmış; yapay zekâ temelli ve uzman temelli tasarlanan Tıbbi Mesleki İngilizce derslerinin etkililiğini test etmek ve öğrencilerin süreç içerisindeki deneyimleri ve görüşleri hakkında fikir sahibi olabilmek adına ise uygulama sürecinde deneysel çalışma yapılmıştır. İhtiyaç analizi kapsamında, Tıp Fakültesi öğrencileri ve Tıp Fakültesi öğretim elemanları ile birebir görüşmeler ile birlikte öğrencilerin algılanan yeterlilik düzeylerinin ortaya konulması ve Tıbbi Mesleki İngilizce dersine yönelik ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla ihtiyaç analizi anketi uygulanmıştır. Ayrıca, yapay zekânın Tıbbi Mesleki İngilizce dersi ihtiyaçlarına yönelik görüşlerine de başvurulmuştur. İhtiyaç analizinden elde edilen bulgular neticesinde yapay zekâ destekli bir araç (ChatGPT) kullanılarak Tıbbi Mesleki İngilizce dersine yönelik Yapay Zekâ Temelli Tıbbi Mesleki İngilizce Öğretim Programı tasarlanmıştır. Yapay Zekâ Temelli Öğretim Programı tasarımında kullanılan standartlar, kontrol mekanizmaları ve verilen komutlar raporlanarak tasarım süreci detaylandırılmıştır. Öte yandan, aynı ihtiyaç analizi verilerine dayanarak Uzman Temelli Tıbbi Mesleki İngilizce Öğretim Programı tasarlanmıştır. Geliştirilen iki farklı Tıbbi Mesleki İngilizce öğretim programı yapısal ve pedagojik açıdan karşılaştırılmıştır. Her iki programda da benzer yapı ve öğrenme çıktılarındaki eşleşmeye karşın, programlar arasında bazı farklılıkların bulunduğu görülmüştür. Programların süreç değerlendirmesinin yapıldığı aşamada gözlem ve araştırmacı günlüğü verilerinden yararlanılmış ve Tıbbi Mesleki İngilizce dersinde öğrenci, öğretim elemanı ve sınıf ortamı hakkında detaylı bilgiler elde edilmiştir. Programların sonuç değerlendirmesi kapsamında ise katılımcı öğrencilerin ön test ve son test puanları istatistiksel olarak karşılaştırılmış ve deney gruplarıyla gerçekleştirilen odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Süreç değerlendirmesine ilişkin bulgularda, her iki deney grubunda da öğrencilerin derse katılım ve etkileşim düzeylerinin zaman içinde belirgin biçimde arttığını; ancak bu artışın doğası ve dağılımının, tasarlanan öğretim programına bağlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Özellikle, Yapay Zekâ Temelli Öğretim Programının uygulandığı grubun gözlemlerinde, öğrencilerin derse gönüllü katılım isteğinde bir noktadan sonra durağanlaşma meydana geldiği rapor edilmiştir. Odak grup görüşmelerinden elde edilen verilere dayanarak, Yapay zekâ temelli öğretim programında yer alan rekabetçi etkinliklerin her öğrenci için eşit derecede teşvik edici olmadığı ve aynı zamanda sınıf içi rekabetin bazı öğrencilerde motivasyon kaybı, özgüven zedelenmesi ve kaygı artışına yol açabildiği anlaşılmıştır. Sonuç değerlendirmesi, deney ve kontrol gruplarının Mesleki İngilizce Başarı Testi, Mesleki Yabancı Dil Dersine Yönelik Tutum ve İngilizce ile İlgili Özyeterlik İnancı düzeyleri ile odak grup görüşmelerinden elde edilen nitel bulgulara dayanmaktadır. Elde edilen nicel bulgular, her iki deney grubunda da programların öğrenme çıktılarına anlamlı ve olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Akademik başarı açısından, deney gruplarının son test puan ortalamaları kontrol grubuna kıyasla belirgin derecede yüksek bulunmuştur. Mesleki Yabancı Dil Dersine Yönelik Tutum Ölçeği sonuçlarının da benzer biçimde deney gruplarının lehine olduğu görünmektedir. Öğrencilerin İngilizce ile ilgili özyeterlik inancı düzeyleri ön testten son teste anlamlı artışlar göstermiş, kontrol grubunda ise anlamlı bir değişim olmamıştır. Nitel bulgular sonucunda Uzman Temelli Programda yer alan iş birlikli görevler, öz değerlendirme ve akran değerlendirmesi uygulamalarının öğrencilerin kendi gelişimlerini görünür kılmasının ve daha fazla sorumluluk üstlenmelerini teşvik etmesinin özgüveni güçlendiren koşullar sunduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, Yapay zekâ temelli programda ise bireysel farklılıkların daha belirgin olduğu; bazı öğrencilerin büyük ilerleme kaydederken, bazılarının daha sınırlı kazanım elde ettiği görülmektedir. Elde edilen bulgular, yapay zekânın iyi tasarlandığında uzman tasarımına yakın veya eşdeğer bilişsel çıktılar üretebileceği; ancak duyuşsal dengeyi sağlama, bireysel farklılıklara duyarlı olma ve bağlamsal nüansları gözetme konusunda insan uzmanlığının yerine geçemeyeceğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the effectiveness of the instructional design of an Artificial Intelligence (AI)-Based Medical English course at the undergraduate level in higher education. In this context, an AI-Based Medical English Instruction Program was designed and implemented, and both process and outcome evaluations were conducted. This study was carried out using a multi-phase mixed methods design, one of the mixed research approaches. Accordingly, the research process was conducted in a multi-stage structure, sequentially encompassing the phases of design, implementation, and evaluation. In order to design the Medical English course, a needs analysis was first conducted in this context; and, to test the effectiveness of the AI-based Medical English course and to gain insight into students' experiences and opinions during the process, an experimental study was carried out during implementation. Within the scope of the needs analysis, one-on-one interviews were held with medical students and medical faculty members, and a needs analysis questionnaire was administered to determine students' perceived proficiency levels and to identify their needs regarding the Medical English course. In addition, the views of artificial intelligence regarding the needs of the Medical English course were also consulted. Based on the findings obtained from the needs analysis, an AI-Based Medical English Instruction Program was designed using an AI-supported tool (ChatGPT) for the Medical English course. The design process was detailed by reporting the standards, control mechanisms, and prompts used in the design of the AI-Based Instruction Program. On the other hand, an Expert-Based Medical English Instruction Program was designed based on the same needs analysis data. The two different Medical English instruction programs developed were compared structurally and pedagogically. Despite the alignment in similar structures and learning outcomes in both programs, certain differences between the programs were observed. During the phase in which the process evaluation of the programs was conducted, observation and researcher diary data were utilized, and detailed information was obtained regarding students, instructors, and the classroom environment in the Medical English course. Within the scope of the outcome evaluation of the programs, the pre-test and post-test scores of the participant students were statistically compared, and the data obtained from the focus group interviews conducted with the experimental groups were analyzed. The findings related to the process evaluation showed that students' levels of participation and interaction in the course increased markedly over time in both experimental groups; however, the nature and distribution of this increase differed depending on the instructional program designed. In particular, observations in the group where the AI-Based Instruction Program was implemented reported that, after a certain point, there was a leveling off in students' willingness to participate voluntarily in the course. Based on the data obtained from the focus group interviews, it was understood that the competitive activities included in the AI-based instructional program were not equally encouraging for every student and that classroom competition could, for some students, lead to a loss of motivation, diminished self-confidence, and increased anxiety. The outcome evaluation is based on the quantitative findings of the Professional English Achievement Test, the Attitude toward the Professional Foreign Language Course, and English Self-Efficacy Beliefs for the experimental and control groups, as well as the qualitative findings from the focus group interviews. The quantitative findings indicate that the programs had significant and positive effects on student outcomes in both experimental groups. In terms of academic achievement, the post-test mean scores of the experimental groups were found to be markedly higher than those of the control group. The results of the Attitude toward the Professional Foreign Language Course Scale likewise appear to favor the experimental groups. Students' self-efficacy beliefs regarding English demonstrated significant increases from pretest to posttest, whereas no meaningful change was observed in the control group. Qualitative findings indicated that the collaborative tasks, self-assessment, and peer-assessment activities embedded in the Expert-Designed Program created conditions that enhanced students' confidence by making their progress more visible and encouraging them to assume greater responsibility. On the other hand, in the AI-Based Program, individual differences appeared to be more pronounced; while some students made substantial progress, others achieved more limited gains. The findings suggest that, when well designed, artificial intelligence can generate cognitive outcomes that are comparable to, or closely approximate, those of expert design; however, it cannot fully replace human expertise in ensuring affective balance, responding sensitively to individual differences, and accounting for contextual nuances.

Benzer Tezler

  1. Exploring opinions of corporate instructional designers on their professional development and training needs

    Kurumsal öğretim tasarımcılarının mesleki gelişim ve eğitim ihtiyaçları konusundaki görüşlerinin araştırılması

    NAZLI GÖKALP

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK

  2. The use of artificial intelligence in public broadcasting: A field study on TRT World and TRT Arabic

    Kamu yayıncılığında yapay zeka kullanımı: TRT World ve TRT Arapça üzerine bir alan araştırması

    BADER ALAKKLOUK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Radyo-TelevizyonSelçuk Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİROL GÜLNAR

  3. Düşünen ve öğrenen bir program nasıl tasarlanır? Bir program tasarısı modelleme çalışması

    How to design thinking and learning curriculum? A study on curriculum design model

    TUĞÇE YAZICI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OSMAN YILMAZ KARTAL

  4. Multiple skleroz laboratuvar tanısında eş zamanlı bos ve serum analiz sonuçlarının klinik performansının değerlendirilmesi: Yapay zeka yaklaşımı ve görüntü analizi ile laboratuvar tanı

    Evaluation of the clinical performance of simultaneous csf and serum analysis results in the laboratory diagnosis of Multiple sclerosis: An artificial intelligence approach and laboratory diagnosis via image analysis

    HAZAR GÖZGÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyokimyaDokuz Eylül Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PINAR AKAN

  5. Yapı analizi ve tasarımında yapay sinir ağları

    Neural networks in structural analysis and design

    YUNUS DERE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    İnşaat MühendisliğiSelçuk Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YAŞAR KALTAKCI