Zernek Baraj Gölü (Gürpınar/Van, Türkiye)'ndeki mikroplastik kirliliğinin araştırılmasında istilacı zebra midyelerin (Dreissena polymorpha, Pallas 1771) biyoindikatör tür olarak kullanılması
The use of invasive zebra mussels (Dreissena polymorpha, Pallas 1771) as a bioindicator species for the investigation of microplastic pollution in Zernek Dam Lake (Gürpınar/Van, Türkiye)
- Tez No: 1016804
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATAMAN ALTUĞ ATICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Su ürünleri, Aquatic products
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, zebra midyelerin (Dreissena polymorpha) beslenme özelliğinden yararlanarak, Zernek Baraj Gölü'ndeki mikroplastik (MP) kirliliğini belirlemede zebra midyelerin yaşadığı baraj gölüne yönelik biyolojik gösterge aracı olarak kullanılabilmesini amaçlamıştır. Mikroplastik analizi için örneklenen zebra midyelerin yumuşak dokuları çıkartılarak potasyum hidroksit (KOH) çözeltisi eklenmiştir. Elde edilen organik çözelti filtre edilmiş ve filtre kağıtları mikroskop altında incelenmiştir. Midyelerde ortalama±standart sapma (min.-maks.) değerleri kabuk uzunlukları, kabuk yükseklikleri, kabuk genişlikleri ve yumuşak doku ağırlıkları için sırasıyla 3.09±0.27 (2.57-3.72) cm, 1.92±0.29 (1.44-2.91) cm, 1.44±0.21 (1.00-1.90) cm ve 1.16±0.62 (0.25-3.15) g olarak hesaplanmıştır. Midye örneklerinin tamamında yumuşak dokuların mikroplastik ile kontamine olduğu belirlenmiştir. Tüm örneklerde toplam 213 adet mikroplastik sayılırken, mikroplastik miktarı ortalama 3.55±1.05 (1-6) MP/birey ve 3.85±1.99 (0.94- 9.00) MP/g olarak belirlenmiştir. Tespit edilen mikroplastiklerden baskın olanların özellikleri lif tipinde (%77.0), 0.5-1.0 mm arasındaki boyutta (%26.0), ince uzun şekilde (%55.0) ve mavi renkte (%69.0) olmuştur. Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) ile tanımlanan polimerler baskın olarak polipropilendir (PP). Bu çalışma ile istilacı zebra midyelerin Zernek Baraj Gölü'nde mikroplastik ile kontamine oldukları ilk kez tespit edilmiştir. Çalışma Zernek Baraj Gölü'nün yer aldığı Van Gölü Havzası'nda da zebra midyeler ile ilişkili olarak ilk mikroplastik çalışmasıdır. Zernek Baraj Gölü'ndeki zebra midyelerde mikroplastiklerin ilk kez tespit edilmesi, bu midyelerin baraj suyundaki mikroplastikleri aldığını, istilacı tür olmasına rağmen Zernek Baraj Gölü'ndeki mikroplastiklerin izlenmesinde yararlı bir biyolojik gösterge aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Zernek Baraj Gölü'nde zebra midyeler aracılığıyla belirlenen mikroplastiklerin ilişkili olduğu plastik atıklara yönelik çeşitli önlemlerin alınması sadece D. polymorpha türü için değil, aynı zamanda baraj gölünde doğal olarak yaşayan balık türleri ile alabalık yetiştiriciliği için de önemlidir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to utilize the feeding characteristics of zebra mussels (Dreissena polymorpha) as a biological indicator tool for determining microplastic (MP) pollution in the Zernek Dam Lake, specifically targeting the reservoir where zebra mussels live. Soft tissues from zebra mussels sampled for microplastic analysis were removed and potassium hydroxide (KOH) solution was added. The resulting organic solution was filtered, and the filter papers were examined under a microscope. Mean±standard deviation (min.-max.) values for shell lengths, shell heights, shell widths and soft tissue weights in mussels were calculated as 3.09±0.27 (2.57-3.72) cm, 1.92±0.29 (1.44-2.91) cm, 1.44±0.21 (1.00-1.90) cm and 1.16±0.62 (0.25-3.15) g, respectively. In all mussel samples, it was determined that the soft tissues were contaminated with microplastics. A total of 213 microplastics were counted in all samples, and the amount of microplastics was determined as an average of 3.55±1.05 (1-6) MP/individual and 3.85±1.99 (0.94- 9.00) MP/g. The most common characteristics of the detected microplastics were fibrous type (77.0%), size between 0.5-1.0 mm (26.0%), elongated shape (55.0%), and blue color (69.0%). Polymers identified by Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR) were predominantly polypropylene (PP). This study is the first to detect microplastic contamination of invasive zebra mussels in Zernek Dam Lake. It is also the first microplastic study related to zebra mussels in the Lake Van Basin, where Zernek Dam Lake is located. The first-ever detection of microplastics in zebra mussels in Zernek Dam Lake has shown that these mussels take up microplastics in the dam water and, despite being an invasive species, can be used as a useful biological indicator tool in monitoring microplastics in Zernek Dam Lake. The measures taken regarding plastic waste associated with microplastics identified through zebra mussels in Zernek Dam Lake are important not only for the D. polymorpha species but also for the fish species naturally living in the dam lake and for trout farming.
Benzer Tezler
- Zernek barajı ve yakın çevresinde antropojen faaliyetlerin reliefe etkisi
The relief effect of the activities of antropojen on Zernek barrage and its near environment
İSMAİL ALAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
CoğrafyaYüzüncü Yıl ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GALİB KERİMOĞLU
- Uzaktan algılama teknikleri kullanılarak zernek barajının alansal, hacimsel ve kıyı değişimlerinin zamana bağlı analizi
Time dependent analysis of the spatial, volumetric and coastal variati̇ons of the zernek dam using remote sensing techniques
İBRAHİM DEMİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Jeodezi ve FotogrametriHarran ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FRED BARIŞ ERNST
- Akgöl ve yakın çevresinin jeomorfolojisi: Özalp
Geomorphology of Akgöl and its near surrounding
BÜLENT MATPAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
CoğrafyaYüzüncü Yıl ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT DOĞU
- Zernek barajı çevresinin (Gürpınar -Van) florası
The flora of Zernek dam surrounding (Gürpinar - Van)
İBRAHİM DEMİR
- Türkiye'de yetişen Artemisia taurica Willd. (Asteraceae) populasyonlarının bazı moleküler belirteçler kullanılarak filogenetik yönden araştırılması
The investigation by using some molecular markers on the phylogenetic relationships of the populations of Artemisia taurica Willd. (Asteraceae) in Turkey
SUEDA DELİPOYRAZ