Kuzey anadolu fayı adalar segmenti yakınlarında radon gazı ölçümü
Measurement of radon gas in the vicinity of the adalar segment of the north anatolian fault
- Tez No: 1016968
- Danışmanlar: DOÇ. CANER YALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Yalova bölgesinde yaklaşık 1 m derinlikte toprak içerisine yerleştirilmiş bir AlphaGUARD tabanlı radon ölçüm sistemi kullanılarak elde edilen sürekli Rn-222 (radon) zaman serileri incelenmiştir. Radon ölçümleri; aynı istasyonda eş zamanlı olarak kaydedilen sıcaklık, bağıl nem ve atmosferik basınç verileri ile birlikte değerlendirilmiş, ayrıca açık kaynak meteorolojik veri setlerinden elde edilen yağış, yüzey rüzgâr hızı ve farklı derinliklerdeki toprak sıcaklığı ve toprak nemi ölçümleri analize dâhil edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, radon konsantrasyonlarındaki zamansal değişimlerin meteorolojik etkilerden ayrıştırılmasını sağlamak ve bu ayrıştırma sonrasında elde edilen radon sinyalinin bölgesel sismik aktivite ile olası ilişkisini araştırmaktır. Bu kapsamda, radon verilerine basınç düzeltmesi uygulanarak residual radon zaman serileri elde edilmiştir. Z-skoru ve Medyan Mutlak Sapma (MAD) tabanlı istatistiksel yöntemler kullanılarak radon anomalileri tanımlanmış ve bu anomaliler, M > 3 büyüklüğündeki depremlerle zamansal olarak karşılaştırılmıştır. Olay-merkezli kompozit analiz sonuçları, bazı depremler öncesinde residual radon sinyalinde istatistiksel olarak anlamlı değişimlerin, özellikle depremlerden yaklaşık 1–3 gün önce ortaya çıktığını göstermiştir. Bununla birlikte, her depremin belirgin bir radon anomalisi ile temsil edilmediği ve gözlenen anomalilerin deterministik bir deprem tahmini aracı olarak yorumlanamayacağı belirlenmiştir. Radon ile meteorolojik ve hidrolojik parametreler arasındaki gecikmeli korelasyon analizleri, toprak derinliğinin radon taşınımını kontrol eden önemli bir faktör olduğunu ortaya koymuştur. Yüzeye yakın toprak katmanlarında sıcaklık ve nemin radon üzerindeki etkisi daha hızlı ve baskın iken, daha derin katmanlarda bu etkinin gecikmeli ve zayıfladığı gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, radon gazının difüzyon, konveksiyon ve geçirgenlik kontrollü taşınım süreçlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, radon ölçümlerinin tek başına bir deprem tahmin parametresi olmaktan ziyade, çok-parametreli ve disiplinler arası izleme sistemleri içerisinde yardımcı bir gösterge olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, continuous Rn-222 (radon) time series measured using an AlphaGUARD based monitoring system installed at approximately 1 m depth in soil in the Yalova region were investigated. Radon measurements were evaluated together with simultaneously recorded temperature, relative humidity, and atmospheric pressure data at the same station. In addition, precipitation, surface wind speed, and soil temperature and soil moisture data at different depths obtained from open-source meteorological datasets were incorporated into the analysis. The primary objective of this study is to separate meteorological influences from radon concentration variations and to investigate the potential relationship between the resulting radon signal and regional seismic activity. Pressure correction was applied to the radon data to obtain residual radon time series. Radon anomalies were identified using statistical approaches based on Z-score and Median Absolute Deviation (MAD), and these anomalies were temporally compared with earthquakes of magnitude M > 3. Event-centered composite analyses revealed that, for some earthquakes, statistically significant variations in residual radon appeared approximately 1–3 days prior to seismic events. However, it was also observed that not every earthquake was preceded by a distinct radon anomaly, indicating that radon variations cannot be interpreted as a deterministic earthquake prediction tool. Lagged correlation analyses between radon and meteorological and hydrological parameters demonstrated that soil depth plays a critical role in controlling radon transport processes. While temperature and moisture variations in shallow soil layers exert rapid and dominant effects on radon concentrations, these effects become delayed and weaker at greater depths. The results suggest that radon transport should be interpreted through a combined framework of diffusion, advection, and permeability-controlled mechanisms. Overall, this study indicates that radon measurements, rather than serving as a standalone earthquake prediction parameter, may function as a complementary indicator within multi-parameter and interdisciplinary seismic monitoring systems.
Benzer Tezler
- Application of LSTM-based deep learning models for seismic forecasting of a potential major earthquake using geophysical techniques in the marmara Sea Region, Türkiye
Marmara Denizi Bölgesi'nde olası büyük bir depremin sismik öngörüsü için LSTM tabanlı derin öğrenme modellerinin jeofiziksel yöntemlerle uygulanması
SHAHEEN MOHAMMED SALEH AHMED AHMED
Doktora
İngilizce
2025
Jeoloji MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN GÜNEYLİ
- Orta Marmara fayının kinematiğinin GPS ölçmeleriyle belirlenmesi
Determination of Central Marmara fault kinematics with GPS
VOLKAN ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURAN ERDEN
- Orta Marmara fayının kinematiğinin GPS ölçmeleriyle izlenmesi
Observation of Central Marmara fault kinematics with GPS
İSMAİL KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HAKAN YAVAŞOĞLU
- Active faulting and earthquake scarps along the North Anatolian fault in the sea of Marmara
Marmara denizinde Kuzey Anadolu fayı boyunca aktif faylanma ve deprem sarplıkları
GÜLSEN UÇARKUŞ
Doktora
İngilizce
2010
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİYADİN ÇAKIR
- Kaynaşlı (Düzce)-Elmalık (Bolu) arasının yapısal özellikleri ve neotektonizması
Neotectonic and structural features of the Kaynaşlı (Düzce)-Elmalık (Bolu) area
ALİ RIZA ÖNKÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRETTİN KORAL