Evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastaların bakım vericilerinde algılanan sosyal desteğin, iyilik hali ve bakım verme deneyiminin olumlu yönlerine etkisi
The effect of perceived social support on well-being and positive aspects of caregiving experience in caregivers of elderly patients receiving home health care services
- Tez No: 1016982
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM TEKİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Bakım verici, İyilik hali, Olumlu deneyim, Yaşlılık Tez, Caregiver, Older Adults, Positive Experience, Well-being
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlılığa bağlı fizyolojik değişimler, yaşanan hastalıklar, kronik sağlık problemleri gibi durumlar yaş ilerledikçe yaşlı bireylerin yaşamlarını daha zor hale getirmektedir. Yaşlı bireyler, gündelik yaşam aktivitelerini bağımsız bir şekilde sergileyememekte ve yaşamlarını başkalarına bağımlı olarak sürdürmek zorunda kalabilmektedirler. Bakım vericilerin hizmet sundukları fiziksel ve sosyal ortamın özellikleri, bakım sürecinde yaşanan zorlukları etkileyebilmektedir. Bakım verme süreci genellikle zorlu ve stresli geçen bir süreç olarak bilinmektedir. Ancak literatür incelendiğinde bakım verenlerin bu sürecin olumlu yönlerini de bildirdikleri çok sayıda bilimsel çalışma sonucuna rastlamak mümkündür. Özellikle evde sağlık hizmeti alan yaşlı bireylerin bakım vericilerinde, algılanan sosyal desteğin hem iyilik hali hem de bakım verme deneyiminin olumlu boyutları üzerindeki etkisini bütüncül olarak inceleyen çalışmalara literatürde yeterince rastlanmamaktadır. Bu durum, ilgili alanda önemli bir bilgi boşluğuna işaret etmektedir. Araştırma, Seferihisar Necat Hepkon Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde 200 bakım verici ile yapılmıştır. Çalışmanın verileri, Bakım Veren Aile Bireylerine İlişkin Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Bakıcı İyilik Ölçeği ve Bakım Verme Deneyiminin Olumlu Yönleri Ölçeği ile toplanmıştır. Anket formu ve ölçekler katılımcılara yüz yüze uygulanmış; veri toplama öncesinde bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Araştırma sonucunda bakım vericilerin algıladıkları sosyal destek düzeylerinin orta düzeyde olduğu, en yüksek desteğin aileden algılandığı belirlenmiştir. Çalışmamızda algılanan sosyal destek ile bakıcı iyilik hali arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sosyal destek düzeyi arttıkça bakım vericilerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilme ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilme düzeylerinin arttığı görülmüştür. Benzer şekilde bakım verme deneyiminin olumlu yönleri ile bakıcı iyilik hali arasında da anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak, bakım vericilerin psikososyal yönden desteklenmesi, sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi, bireyselleştirilmiş destek programlarının yaygınlaştırılması ve bakım verme deneyiminin olumlu yönlerini ele alan çalışmaların artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aging-related physiological changes, illnesses, and chronic health conditions may increase older adults' dependence on others for daily activities. Providing care for older adults can be demanding and stressful; however, research has also highlighted positive aspects of the caregiving experience. Nevertheless, studies examining the effects of perceived social support on both caregiver well-being and positive caregiving experiences among caregivers of older adults receiving home healthcare services remain limited. This study aimed to examine the relationship between perceived social support, caregiver well-being, and positive aspects of caregiving. This study was conducted with 200 caregivers at the Home Healthcare Services Unit of Seferihisar Necat Hepkon State Hospital. Data were collected using the Caregiver Descriptive Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Caregiver Well-Being Scale, and Positive Aspects of Caregiving Scale through face-to-face interviews. The findings showed that caregivers had moderate levels of perceived social support, with family members providing the highest level of support. Perceived social support was positively associated with caregiver well-being. Higher levels of perceived social support were associated with improved ability to meet basic needs and maintain daily functioning. Additionally, positive aspects of caregiving were significantly associated with caregiver well-being. These findings highlight the importance of strengthening social support systems and providing psychosocial interventions for caregivers of older adults receiving home healthcare services. Individualized support programs may contribute to improving caregiver well-being and enhancing positive caregiving experiences. Further research is recommended to explore factors that promote positive aspects of caregiving.
Benzer Tezler
- Evde bakım hastalarında beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla metodolojik bir çalışma
A methodological study for assessment of the nutritional status in home care patients
SEDA ARSLAN ÖZKUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLRU PEMRA ÜNALAN
- Evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastaların depresyon düzeyleri ve nütrisyonel durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between depression levels and nutritional status in elderly patients receiving home health care services
GİZEM ÇETİNYOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER
- Evde sağlık hizmeti alan hastaların ve bakım verenlerinin uyku kalitelerinin değerlendirilmesi ve depresyonla ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of sleep quality of health care service at home providers and caregivers and investigation between depression
YASEMİN ÇAĞLAYAN KOLAYLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
UZMAN HATİCE ESİN TEMİZ
- Evde sağlık bakım hizmeti alan hastaların memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi: Erzincan ili örneği
Determining the satisfaction levels of patients benefiting from home health care services: A case of Erzincan province
SENANUR KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA SADAKLIOĞLU
- Klinik eczacının evde sağlık hizmetleri alan yaşlı hastaların bakımındaki olası görevleri
The potential role of the clinical pharmacist in the care of elderly patients receiving health care services at home setting
SEMRA MEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL OKUYAN