Yapay zekâ destekli blok-tabanlı kodlama öğretiminin öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerisi algılarına ve motivasyona etkisi
The effect of artificial intelligence-supported block-based coding instruction on students' perceptions of computational thinking skills and motivation
- Tez No: 1017223
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM TUNCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, yapay zekâ destekli blok tabanlı kodlama öğretiminin altıncı sınıf kademesindeki öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlik algıları ve motivasyon üzerindeki etkisinin Scratch kodlama ortamı kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden ön test–son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Deneysel işlem haftalık iki saat olmak üzere toplam 10 hafta sürmüştür; ilk ve son haftalarda ölçek uygulamaları yapılmıştır.“Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Öz Yeterlik Algısı Ölçeği”ve“Blok-Tabanlı Programlamaya Yönelik Motivasyon Ölçeği”ile araştırmanın verileri toplanmıştır. Çalışma grubunu 2024–2025 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Denizli ilinin Honaz ilçesinde bulunan bir ortaokulun altıncı sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan toplam 40 öğrenci oluşturmaktadır. Altıncı sınıfta mevcut iki şubenin içinden rastgele atama yöntemiyle biri deney, diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda blok-tabanlı kodlama öğretimi, yapay zekâdan destek alınarak uygulanmıştır. Deney grubundaki öğrenciler, öğrenme sürecinde anlık geri bildirim alma, hatalarını sorarak düzeltme ve yönlendirme amacıyla yapay zekâ araçlarından yararlanmıştır. Kontrol grubunda ise dersin öğretim programı doğrultusunda mevcut öğretim yöntemleri kullanılarak blok-tabanlı programlama öğretimi gerçekleştirilmiştir. Ön test ve son test verilerinin analizinde öncelikle normallik varsayımı Shapiro–Wilk testi ile incelenmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Bu nedenle parametrik olmayan testlerden, grup içi karşılaştırmalarda Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, gruplar arası karşılaştırmalarda ise Mann– Whitney U Testi kullanılmıştır. Ön testlerden elde edilen verilerin analizi sonucunda, deney ve kontrol gruplarının uygulama öncesinde bilgi işlemsel düşünme öz yeterlik algısı ve motivasyon v düzeyleri bakımından birbirine denk olduğu belirlenmiştir. Uygulama sonucunda gruplar arası karşılaştırmada, deney grubu puanları ile kontrol grubu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma ile elde edilen sonuçlar, yapay zekâ destekli blok-tabanlı kodlama öğretiminin öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlik algıları ile kodlamaya yönelik motivasyonlarını artırmada etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ araçlarının öğretim sürecinde öğrencilere destekleyici bir rol üstlenebileceğini ortaya koyması bakımından literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effects of artificial intelligence-supported block-based coding instruction, implemented through the Scratch coding environment, on the computational thinking self-efficacy perceptions and motivation levels of 6th-grade students. A pretest– posttest control group design, a quasi-experimental research design, was employed in the study. The experimental process lasted 10 weeks, with two class hours per week, and scale administrations were conducted during the first and final weeks. Research data were collected using the“Computational Thinking Skills Self-Efficacy Perception Scale”and the“Motivation Scale for Block-Based Programming.”The study group consisted of 40 sixth-grade students enrolled at a middle school in the Honaz district of Denizli during the second semester of the 2024–2025 academic year. Among the existing classes, one was randomly assigned as the experimental group and the other as the control group. In the experimental group, block-based coding instruction was conducted with the support of artificial intelligence tools. During the learning process, students in the experimental group benefited from artificial intelligence tools that provided instant feedback, helped them correct their mistakes through questioning, and offered guidance. In the control group, block-based programming instruction was carried out in accordance with the existing curriculum and conventional teaching methods. In the analysis of the pretest and posttest data, the assumption of normality was first examined using the Shapiro– Wilk test. The results indicated that the data did not demonstrate a normal distribution. Therefore, non-parametric statistical tests were employed: the Wilcoxon Signed-Rank Test for within-group comparisons and the Mann–Whitney U Test for between-group comparisons. The vii analyses revealed that the experimental and control groups were equivalent in computational thinking self-efficacy and motivation levels prior to implementation. As a result of the study, a statistically significant difference was found between the experimental and control groups in the intergroup comparison. The findings of this study demonstrate that artificial intelligencesupported block-based coding instruction is effective in enhancing students' perceptions of computational thinking self-efficacy and their motivation toward coding. Furthermore, the study contributes to the literature by highlighting the supportive role of artificial intelligence tools in the instructional process.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ destekli robotik kodlama öğretiminin öğrencilerin tasarım odaklı düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi
The effect of artificial intelligence assisted robotic coding teaching on students' design thinking and problem solving skills
MEHMET EMİN HANGÜN
Doktora
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiFırat ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALIN KILIÇ TÜREL
- Çevre eğitiminde blok tabanlı yapay zekâ uygulamalarının çeşitli değişkenler üzerine etkisi
The effects of block-based artificial intelligence applications in environmental education on various variables
FEYZA ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Yapay zekâ destekli blok tabanlı kodlama uygulamalarına dayalı öğretim sürecinin çeşitli değişkenler üzerine etkisi
The impact of an AI-powered block-based coding application-based teaching process on various variables
ALEYNA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Uygulamalı yapay zekâ eğitiminin ortaokul öğrencilerinin teknoloji ve yapay zekâ tutumlarına etkisi
The impact of applied artificial intelligence education on middle school students attitudes towards technology and artificial intelligence
OĞUZHAN DÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP TURAN
- Blok tabanlı yapay zeka uygulamaları destekli öğretimin 6. sınıf öğrencilerinin yapay zeka okuryazarlığı, fen öğrenmeye yönelik motivasyon ve kodlamaya yönelik tutumları üzerine etkisi
The effect of block-based artıfıcıal ıntellıgence–supported ınstructıon on 6th grade students' artıfıcıal ıntellıgence lıteracy, motıvatıon toward scıence learnıng, and attıtudes toward codıng
AYŞEN GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER