Dil balığı'nın (solea solea) Türkiye denizlerindeki populasyon genetiği
Population genetics of common sole (solea solea) in the Turkish seas
- Tez No: 1017253
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK İLHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Genetik, Zooloji, Deniz Bilimleri, Genetics, Zoology, Marine Science
- Anahtar Kelimeler: mtDNA, COI, genotipik stok, genetik çeşitlilik, mtDNA, COI, genotypic stock, genetic diversity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Balıkçılık Temel Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye karasularında yaygın olarak bulunan ve ekonomik açıdan oldukça değerli bir tür olan dil balığının (Solea solea) populasyon genetiği araştırılmıştır. Adana, Aydın, İzmir, Edirne, Tekirdağ, Bursa ve Sinop kıyı illerinden yeni toplanan örneklerin mevcut veri tabanı kayıtlarıyla entegre edilmesiyle toplam 29 haplotip belirlenmiştir. Örneklenen istasyonlarda nükleotid çeşitliliği (π) 0,0008 ile 0,0068 arasında değişirken, haplotip çeşitliliği (h) 0,167 ile 1,000 arasında değişmiştir. İstasyon bazlı analizler yamalı bir populasyon yapısı ortaya koyarken, grup bazlı analizler AMOVA sonuçlarıyla gösterildiği üzere anlamlı genotipik stok farklılaşmasını ortaya koymuştur (ɸCT = 0,52; p<0,01). Demografik analizler, Doğu Akdeniz populasyonunun düşük genetik çeşitlilikle karakterize edilen (Fu'nun Fs < 0; p<0.02) bir kurucu etkisi altında demografik genişleme sinyalleri gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, düşük genetik çeşitlilik gösteren Ege Denizi Havzası populasyonu, mutasyon-sürüklenme dengesinde olduğu anlaşılmaktadır (Fu'nun Fs < 0; p>0.02). Ayrıca, türün sürdürülebilirliğine yapılabilecek olan katkılar gözetilerek, Akdeniz ve Ege Denizi Havzalarının ayrı genotipik stoklar olarak yönetilmesi gerektiğini ve biyolojik temelli stok yönetim stratejilerinin uygulanmasından önce genetik çeşitliliğin belirlenmesinin kritik önemi tartışmaya sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the population genetics of the common sole (Solea solea), an economically highly valuable species widely distributed across Turkish territorial waters, were investigated. By integrating newly collected samples from the coastal provinces of Adana, Aydın, İzmir, Edirne, Tekirdağ, Bursa, and Sinop with existing database records, a total of 29 haplotypes were identified. Across the sampled stations, nucleotide diversity (π) ranged from 0.0008 to 0.0068, while haplotype diversity (h) varied between 0.167 and 1.000. Although station-based analyses revealed a patchy population structure, group-based analyses demonstrated significant genotypic stock differentiation, as revealed by AMOVA (ɸCT = 0.52; p<0.01). Demographic analyses indicated that the Eastern Mediterranean population exhibits signals of demographic expansion under a founder effect, characterized by low genetic diversity (Fu's Fs < 0; p<0.02). In contrast, the Aegean Sea Basin population, also displaying low genetic diversity, appears to be in mutation-drift equilibrium (Fu's Fs < 0; p>0.02). Furthermore, to contribute to the sustainable management of the species, this study puts forward that the Mediterranean and Aegean Sea Basins should be managed as distinct genotypic stocks, emphasizing the critical importance of assessing genetic diversity before implementing biologically-based stock management strategies.
Benzer Tezler
- Güllük Körfezi'nde uzatma ağları ile avcılığı yapılan dil balığı (Solea solealinnaeus, 1758)'nın bazı biyolojik ve populasyon parametrelerinin belirlenmesi
Determination of some biological and population parameters of common sole (Solea solealinnaeus, 1758) in Gulluk Bay trammel net fishery
HASAN CERİM
Doktora
Türkçe
2017
Su ÜrünleriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSu Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELAL ATEŞ
- Su ürünleri araştırmalarında yaşam modelleri ve kullanılan istatistiksel yöntemler
Life models and the statistical methods used in aquaqulture researches
HÜLYA SAYĞI
Doktora
Türkçe
2007
İstatistikEge ÜniversitesiSu Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ATİLLA GÖKAY ALPBAZ
PROF.DR. ŞANSLI ŞENOL
- 18. yüzyıl şairlerinden Tulûî ve divanı (Metin-günümüz Türkçesiyle nesre çeviri-inceleme)
18th century poets Tulûî and his divan (Text-translation into modern Turkish prose-analysis)
MERVE GÜNAN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHAT DENİZ
- Dil balığı (Solea solea linnaeus, 1758) parazitlerinden caligus solea (Caligidae: Copepoda)'nın serbest yaşam evrelerinin belirlenmesi
Determination of the free living stages of caligus solea (Caligidae :Copepoda) from common sole (Solea solea linnaeus, 1758)
YETKİN SAKARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ParazitolojiÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARGUN AKİF ÖZAK