Geri Dön

Yaşlı kadınların tecrübe ettiği sosyoekonomik zorlukların ve sağlık hizmeti kullanım durumlarının incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması

The examination of socioeconomic challenges experienced by elderly women and their healthcare utilization: A mixed-methods study

PDF İndir

  1. Tez No: 1017320
  2. Yazar: HAVVA NUR ATALAY
  3. Danışmanlar: DOÇ. EMEL FİLİZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Yönetimi, Health Care Management, Healthcare Management
  6. Anahtar Kelimeler: Duygusal yalnızlık, Ekonomik istismar, Sosyal yalnızlık, Yaşlılar için sağlık hizmetleri, Emotional loneliness, Economic abuse, Social loneliness, Health services for the aged
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yaşlı kadınların sağlık hizmetlerine erişim ve kullanım süreçleri, çok sayıda sosyal ve ekonomik faktör aracılığıyla şekillenmektedir. Bu çalışmada, söz konusu çok boyutlu yapı içerisinde yalnızlık ve ekonomik istismara uğrama durumları temel sosyoekonomik belirleyiciler olarak ele alınmış; yaşlı kadınların sağlık hizmeti kullanım durumları ise sağlık arama davranışı ve sağlık hizmeti talep erteleme boyutları çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda araştırmanın amacı, yaşlı kadınların yalnızlık düzeyleri ve ekonomik istismara maruz kalma durumları ile sağlık hizmeti kullanım davranışları arasındaki ilişkilerin ortaya konulmasıdır. Çok faktörlü bu yapının daha kapsamlı bir şekilde anlaşılabilmesi amacıyla araştırma, karma yöntem yaklaşımı doğrultusunda yakınsayan paralel desen kullanılarak tasarlanmıştır. Karma yöntem araştırması olarak yürütülen çalışmada, nicel ve nitel veriler eş zamanlı olarak toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri, anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma vb.), bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler ise literatür ve uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen nitel veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş; analiz ve görselleştirme süreçlerinde MAXQDA 2020 programından yararlanılmıştır. Nicel ve nitel bulgular, veri entegrasyonu sürecinde bir araya getirilerek ortak gösterim tabloları aracılığıyla birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, yaşlı kadınların yalnızlık düzeyleri ve ekonomik istismara uğrama durumları ile sağlık hizmeti kullanım davranışları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Yalnızlık düzeyinin artmasının profesyonel sağlık arama davranışını olumsuz etkilediği ve sağlık hizmeti talep erteleme eğilimini artırdığı saptanmıştır. Bununla birlikte, ekonomik yetersizlik ve ekonomik istismar deneyimlerinin sağlık hizmetlerine erişimi sınırlandırdığı ve sağlık hizmeti kullanımının ertelenmesine yol açtığı belirlenmiştir. Nitel bulgular, yaşlı kadınların sağlık hizmeti kullanımına ilişkin kararlarının yalnızlık, sosyal destek eksikliği ve ekonomik koşullar gibi çok boyutlu faktörler tarafından şekillendiğini ortaya koyarak nicel bulgularla büyük ölçüde örtüşmektedir. Ancak ekonomik istismar ile sağlık arama davranışı arasında nicel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmezken, nitel bulgular ekonomik istismara maruz kalan bireylerin daha çok kendi yöntemleriyle iyileşmeye çalıştığını ve geleneksel sağlık arama davranışına yöneldiğini göstermektedir. Sonuç olarak, yaşlı kadınların sağlık hizmetlerine erişim ve kullanım süreçlerinin yalnızca bireysel sağlık gereksinimleriyle değil, aynı zamanda sosyoekonomik ve psikososyal koşullarla da yakından ilişkili olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, yaşlı kadınlara yönelik sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, ekonomik istismarın önlenmesine yönelik politikaların geliştirilmesi ve erişilebilir sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması halk sağlığı, sağlık yönetimi ve sosyal hizmet perspektifinden önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

The access to and utilization of healthcare services among older women are shaped by a wide range of social and economic factors. In this study, loneliness and exposure to economic abuse were addressed as key socioeconomic determinants within this multidimensional structure, while healthcare utilization was examined through the dimensions of health-seeking behavior and delay in seeking healthcare services. In this context, the aim of the study is to investigate the relationships between older women's levels of loneliness, their exposure to economic abuse, and their healthcare utilization behaviors. In order to better understand this multifactorial structure, the study was designed using a convergent parallel design within the framework of a mixed methods approach. In this mixed methods study, quantitative and qualitative data were collected simultaneously. Quantitative data were obtained through a structured questionnaire and validated and reliable scales. The analysis of quantitative data was conducted using SPSS 26.0, including descriptive statistics (mean, standard deviation, etc.), independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses. Qualitative data were collected through semi-structured in-depth interviews developed based on a literature review and expert opinions. The qualitative data were analyzed using thematic analysis, and MAXQDA 2020 software was utilized for analysis and visualization processes. Quantitative and qualitative findings were integrated and evaluated together through joint display tables. According to the results of the study, significant relationships were identified between older women's levels of loneliness, their exposure to economic abuse, and their healthcare utilization behaviors. It was found that increased levels of loneliness negatively affected professional health-seeking behavior and increased the tendency to delay seeking healthcare services. In addition, economic insufficiency and experiences of economic abuse were found to limit access to healthcare services and lead to delays in healthcare utilization. Qualitative findings revealed that older women's decisions regarding healthcare utilization were shaped by multidimensional factors such as loneliness, lack of social support, and economic conditions, largely supporting the quantitative findings. However, while no statistically significant relationship was found between economic abuse and health-seeking behavior in the quantitative analysis, qualitative findings indicated that individuals exposed to economic abuse tend to rely more on self-care practices and prefer traditional health-seeking behaviors. In conclusion, it was determined that older women's access to and utilization of healthcare services are influenced not only by individual health needs but also by socioeconomic and psychosocial conditions. In this regard, strengthening social support mechanisms for older women, developing preventive policies against economic abuse, and expanding accessible healthcare services are of great importance from the perspectives of public health, health management, and social work.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    872785

    Ameliyatsız gençleşme: Botoks ve dolgu enjeksiyonları ile kadın bedeninin yeniden inşası

    Non-surgical skin rejuvenation: Reconstruction of the woman body through botox and fillers

    FATMA TUNÇER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    AntropolojiAnkara Üniversitesi

    Antropoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEREN AKSOY SUGIYAMA

  2. Tez No

    187273

    Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları

    Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A

    NERGÜL KURTCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNE ARLI

  3. Tez No

    534770

    Ölümlülük bilincinin dini başa çıkma, Tanrı algısı, ölüm kaygısı ve psikolojik iyi olma ile ilişkisi

    The relationship between mortality salience and God image, religious coping styles, psychological well-being and death anxiety

    UMMAHAN ESRA CEYLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikolojiAnkara Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MUALLA YILDIZ

  4. Tez No

    846573

    İstanbul'daki aile hekimliği asistanlarının akademik okuryazarlık hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of family medicine residents attitudes and behaviors towards academic literacy in İstanbul

    ELİF GÜZEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK

    DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ

  5. Tez No

    811326

    Pendik ilçesinin yaşlı dostu kent ölçütlerine uygunluğunun değerlendirilmesi

    Evaluation of pendik district according to age-friendly city framework

    AYŞE SEVAL PALTEKİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halk Sağlığıİstanbul Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELMA KARABEY

    DOÇ. DR. AYŞECAN TERZİOĞLU

Geri Dön