Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrencilerin öğrenen özerkliklerinin psikolojik iyi oluşları üzerindeki etkisinde kültürel adaptasyonlarının aracılık rolü
The mediating role of cultural adaptation in the effect of students' learner autonomy on their psychological well-being in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 1017398
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SIDDIK BAKIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin öğrenen özerkliği düzeylerinin iyi oluşları üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide kültürel adaptasyonun aracılık rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada öğrenen özerkliği, kültürel adaptasyon ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki çeşitli bireysel, eğitsel, sosyal ve dijital değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Yöntem: Araştırma, değişkenler arasındaki yordayıcı ve açıklayıcı ilişkileri ortaya koymayı amaçlayan yordayıcı korelasyonel desende yürütülmüştür. Araştırmanın yapısal modelinde öğrenen özerkliği bağımsız değişken, iyi oluş bağımlı değişken ve kültürel adaptasyon aracı değişken olarak ele alınmıştır. Bu araştırmanın örneklemini 992 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin analizinde öncelikle ölçme araçlarının yapı geçerliğini test etmek amacıyla ikinci düzey Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış, ardından değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkileri incelemek amacıyla Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılmıştır. Katılımcıların öğrenen özerkliği, kültürel adaptasyon ve iyi oluş düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı uygun istatistiksel analizlerle test edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, öğrenen özerkliğinin hem kültürel adaptasyon hem de iyi oluş üzerinde doğrudan, olumlu yönde ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Yapısal Eşitlik Modellemesi sonuçlarına göre kültürel adaptasyon, öğrenen özerkliği ile iyi oluş arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlenmektedir. Buna göre, öğrenme sürecinde özerk olan öğrenciler yalnızca doğrudan değil, aynı zamanda yeni kültürel çevreye daha başarılı biçimde uyum sağlayarak da daha yüksek iyi oluş düzeyine ulaşmaktadır. Demografik analizler, cinsiyetin temel değişkenler üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığını; buna karşılık Türk arkadaşlarla zaman geçirme sıklığı, sosyal ve kültürel etkinliklere katılım ile özellikle sınıf dışında Türkçe öğrenmeye yönelik bireysel çabanın öğrenen özerkliği, kültürel adaptasyon ve iyi oluş üzerinde destekleyici bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Sonuçlar: Araştırma sonuçları, yabancılara Türkçe öğretimi sürecinde öğrenen özerkliğinin öğrencilerin iyi oluşlarını hem doğrudan hem de kültürel adaptasyon aracılığıyla dolaylı olarak olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Kültürel adaptasyonun bu süreçte üstlendiği kısmi aracılık rolü, dil öğreniminin yalnızca bilişsel ve akademik bir süreç olmadığını; aynı zamanda sosyal, kültürel ve psikolojik boyutları da içeren çok yönlü bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, öğrenen merkezli ve uyum destekleyici eğitim ortamlarının, yabancı uyruklu öğrencilerin hem dil öğrenme başarılarını hem de psikolojik iyi oluş düzeylerini güçlendireceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The primary aim of this study is to examine the effect of learner autonomy levels on the well-being of foreign students learning Turkish as a foreign language, and to elucidate the mediating role of cultural adaptation in this relationship. The study examined whether the relationships between learner autonomy, cultural adaptation and psychological well-being differ significantly according to various individual, educational, social and digital variables. Method: The study was conducted using a predictive correlational design, aiming to identify predictive and explanatory relationships between the variables. In the study's structural model, learner autonomy was treated as the independent variable, well-being as the dependent variable, and cultural adaptation as the mediating variable. The sample for this study consisted of 992 foreign students. In the analysis of the data, second-order Confirmatory Factor Analysis (CFA) was first applied to test the construct validity of the measurement instruments, followed by Structural Equation Modelling (SEM) to examine the direct and indirect effects between the variables. Appropriate statistical analyses were used to test whether participants' levels of learner autonomy, cultural adaptation and well-being differed according to various demographic variables. Findings: The research findings have shown that learner autonomy has a direct, positive and significant effect on both cultural adaptation and well-being. According to the results of Structural Equation Modelling, cultural adaptation plays a partial mediating role in the relationship between learner autonomy and well-being. Accordingly, learners who are autonomous in the learning process achieve higher levels of well-being not only directly but also by adapting more successfully to the new cultural environment. Demographic analyses revealed that gender did not produce a significant difference in the key variables; however, the frequency of spending time with Turkish friends, participation in social and cultural activities, and, in particular, individual efforts to learn Turkish outside the classroom were found to play a supportive role in learner autonomy, cultural adaptation and well-being. Conclusions: The research findings indicate that learner autonomy in the process of teaching Turkish to non-native speakers has a positive impact on students' well-being, both directly and indirectly through cultural adaptation. The partial mediating role played by cultural adaptation in this process highlights that language learning is not merely a cognitive and academic process; it is a multifaceted structure that also encompasses social, cultural and psychological dimensions. Accordingly, it has been concluded that learner-centred and adaptation-supportive learning environments will enhance both the language learning achievements and the psychological well-being of foreign students.
Benzer Tezler
- Örtmecelerin toplumdilbilimsel özelliklerinin dil öğretimine yansıması: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi örneği
Reflection of sociolinguistic features of euphemism on language teaching: Example of teaching Turkish as a foreign language
MERVE YAMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA UZDU YILDIZ
- Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin telaffuzunda zorlandıkları kelimelerin incelenmesi
Examining the words with which foreign students learning Turkish have difficulty in pronouncing
DİDEM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET SANİ ADIGÜZEL
- Yabancılara Türkçe öğretiminde sesli metinlerin dinlenebilirlik açısından tanımlanması ve sınıflandırılması
Determination and classification of the voiced texts in Turkish teaching to foreigners in terms of listenability
HÜSNÜ ÖZALTUN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN ERDEM
- Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrencilerin sözel hataları ve düzeltici geri bildirimlerin incelenmesi
Analysis of students' oral errors and corrective feedback in teaching Turkish to foreigners
ALİ NACAKÇIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiYabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. BANU İNAN KARAGÜL
- Yabancılara Türkçe öğretiminde kelime ağı oluşturma yönteminin öğrencilerin yazma becerisi ve motivasyonuna etkisi: Mısır örneği
The effect of clustering on students' writing skills and motivation in teaching Turkish to foreigners: Egypt sample
ERDEM HAMARATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimBülent Ecevit ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET BAŞTÜRK