Anadolu selçuklu devleti külliye yapıları: afşin eshab-ı kehf külliyesi örneği
Anadolu selçuklu devleti külliye yapıları: Afşin eshab-I kehf külliyesi örneği
- Tez No: 1017454
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜLAY KARADAYI YENİCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Selçuklu mimarisi, Seljuks architecture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk-İslam döneminin en önemli yapılarından biri olan Külliye Yapılarının günümüz döneminde icraatı tam olarak bilinmemektedir. Tüm kültür varlıklarında olduğu gibi Külliye yapılarının da günümüzde bilinirlik açısından önemine değinilmesi gerekmektedir. Toplumumuzda, kültür varlıkları korunarak gelecek nesillere aktarılması, önem arz etmektedir. Bu araştırmada külliye yapılarının gelişimini göstermeye başladığı 13. yy. dan günümüze ulaşan Anadolu Selçuklu Devleti Külliye yapıları incelenmiştir. Yapılışı gereği içerisinde farklı fonksiyonların bulunduğu külliye yapıları günümüzde farklı işlevlerde de kullanıldığı çalışma kapsamında görülecektir. Bu Külliyelerin ortak noktaları ele alınarak ana kompozisyonlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Literatürde bulunan diğer çalışmalardan farklı olarak Külliyelerin isim başlıkları üzerinde değerlendirilmesinden ziyade ana kompozisyonları etrafında incelenerek literatüre katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Külliye yapılarının alt yapıları Anadolu Selçuklu Devleti döneminde 12. yüzyılda oluşturulmuştur. Devam eden süreçte 14. ve 15. yüzyılda mimari kompozisyonu meydana gelmiştir. Bu sebeple Külliye yapılarının ortaya çıkışından sonra gelişmeye başladığı dönem olarak Anadolu Selçuklu Devleti dönemi kapsamında varlığını gösteren Külliye yapıları, ana şemaları bakımından tarihi ve konumu, planlar, cephe ve süslemeler, malzeme ve strüktür yapısı şeklinde alt başlıklarla incelenmiştir. Araştırma bulgularında ise Kahramanmaraş ili Afşin ilçesinde bulunan Roma döneminde İsa Mescidi olarak bilinen günümüzde 'mağara' olarak tanımlanan ve Anadolu Selçuklu Devleti döneminde üzerine cami inşa edilerek sonrasında eklendiği farklı işlevli yapılar ile külliye olarak kullanılmaya başlanan Eshab-ı Kehf Külliyesi örneklemi incelenmiştir. Sonuç olarak Külliye yapılarının ana fikrinin ortaya konulmasıyla birlikte, ticari konumu ve dönem çeşitliliği barındıran Eshab-ı Kehf Külliyesi üzerinden ana konu örneklendirilmiştir. Elde edilen sonuçlardan hareketle turizm faaliyetlerinin yetersizliği, yapının korunma sorunları ve restorasyon hatalarıa değinilerek sonuç ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
ures, whose current practices are not fully known. As with all cultural assets, the importance of the Külliye structures in terms of their recognition today needs to be emphasized. In our society, it is crucial to preserve cultural heritage and pass it on to future generations. This research examines the Külliye structures of the Anatolian Seljuk State that began to develop in the 13th century and have survived to the present day. Due to their construction, Külliye structures contain different functions, and it will be seen that they are used for various purposes today. By addressing the common points of these Külliye structures, the aim is to reveal their main compositions. Unlike other studies in the literature, this research aims to contribute to the literature by examining the main compositions of the Külliye structures rather than evaluating them based on their titles. The foundations of Külliye structures were established during the 12th century in the Anatolian Seljuk State. In the continuing process, the architectural composition emerged in the 14th and 15th centuries. For this reason, the Külliye structures that began to develop after their emergence are examined within the context of the Anatolian Seljuk State period, focusing on their historical significance and location, plans, facades and decorations, materials, and structural characteristics under subheadings. The research findings include the examination of the Eshab-ı Kehf Külliyesi, located in the Afşin district of Kahramanmaraş province, which is known as the Isa Mosque from the Roman period and is currently referred to as a 'cave.' This site was transformed into a Külliye with the construction of a mosque during the Anatolian Seljuk State period, along with the addition of various functional structures. As a result, with the establishment of the main idea of Külliye structures, the Eshab-ı Kehf Külliyesi, which embodies commercial significance and diversity of periods, serves as a primary example. Based on the results obtained, issues such as the inadequacy of tourism activities, preservation problems of the structure, and restoration errors are addressed, and conclusions and recommendations are presented.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş İli'ndeki Dulkadiroğlu Beyliği yapıları
Dulkadiroğlu principality structures In Kahramanmaraş province
SEFA AÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiBursa Uludağ ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DOĞAN YAVAŞ
- Ankara kent tarihine bir katkı: Kızıl Bey -hayatı, hayrâtı ve vakıfları-
A contribution to ankara city history: Kızıl Bey -his life, charities and waqfs-
KADİR DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHMAN ADEMİ
- Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devleti'ndeki darüşşifa yapılarının incelenmesi
Investigation of darushifa buildings in the Anatolian Seljuk and Ottoman Empire
SİDRE DİLARA ERSOY BİÇME
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUPHİ SAATÇİ
- Osmanlı mimarlığında II. Bayezit Dönemi medreselerinin yeri ve önemi-Amasya,Edirne,İstanbul örnekleri-
Importance and role of 2nd Bayezit term madrasah in the Ottoman architecture -Samples from Amasya,Edirne,Istanbul-
MERVE FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZEKİ SÖNMEZ
- Anadolu Selçuklu Dönemi çini mihraplarda Kufi yazı
Kufic script on tile mihrab in Anatolian Seljuk Period
SIDDIKA BERAT AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
El SanatlarıNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FUAT BAYSAL