Ne eğitimde ne istihdamda ne de yetiştirmede (NEİY) olan gençlerde karamsar gelecek ile algılanan yük olma arasındaki ilişkide umut ve psikolojik dayanıklılığın aracılık rolü
The mediating roles of hope and psychological resilience in the relationship between a pessimistic future outlook and perceived burdensomeness among young people not in education, employment, or training (NEET)
- Tez No: 1017455
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH MÜCAHİT ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ne eğitimde ne istihdamda ne de yetiştirmede olan gençler; ekonomik, sosyal ve psikolojik açıdan çeşitli risk faktörleriyle karşı karşıya kalan önemli bir grubu oluşturmaktadır. Özellikle geleceğe ilişkin olumsuz beklentiler ve bireyin kendisini çevresine yük olarak algılaması ruh sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu araştırmada, ne eğitimde ne istihdamda ne de yetiştirmede olan gençlerde karamsar gelecek ile algılanan yük olma arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu ilişkide umut ile psikolojik dayanıklılığın aracı rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemine dayalı ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Katılımcıları, ne eğitimde ne istihdamda ne de yetiştirmede olan 401 genç oluşturmaktadır. Katılımcıların 216'sı (%53,9) kadın, 185'i (%46,1) erkektir. Yaşları 18 ile 29 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 22,33 (SS = 2,66) olarak hesaplanmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Karamsar Gelecek Ölçeği, Kişilerarası İhtiyaçlar Anketi Algılanan Yük Olma Alt Boyutu, Sürekli Umut Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi ve paralel aracılık analizi kullanılmıştır. Bulgular, karamsar gelecek ile algılanan yük olma arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. Kurulan paralel aracılık modelinin algılanan yük olmadaki varyansın %43,4'ünü açıkladığı belirlenmiştir (R²= .434). Ayrıca karamsar gelecek düzeyi arttıkça umut ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin azaldığı bulunmuştur. Paralel aracılık analizi sonuçları, umut ve psikolojik sağlamlığın karamsar gelecek ile algılanan yük olma arasındaki ilişkide anlamlı aracı role sahip olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, ne eğitimde ne istihdamda ne de yetiştirmede olan gençlerin psikolojik iyi oluşlarının anlaşılmasında umut ve psikolojik sağlamlığın önemli koruyucu kaynaklar olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Young people who are neither in education, employment, nor training are exposed to various economic, social, and psychological risk factors. Negative expectations about the future and perceiving oneself as a burden to others may adversely affect mental health. Therefore, this study aimed to examine the relationship between a pessimistic future outlook and perceived burdensomeness among these young people and to investigate the mediating roles of hope and psychological resilience. The study was conducted using a correlational survey design. The participants consisted of 401 young people who were neither in education, employment, nor training. Of the participants, 216 (53.9%) were female and 185 (46.1%) were male. Their ages ranged from 18 to 29 years, with a mean age of 22.33 (SD = 2.66). Data were collected using the Personal Information Form, the Dark Future Scale, the Perceived Burdensomeness Subscale of the Interpersonal Needs Questionnaire, the Dispositional Hope Scale, and the Brief Resilience Scale. Pearson correlation and parallel mediation analyses were conducted. The findings revealed a significant positive relationship between a pessimistic future outlook and perceived burdensomeness. The parallel mediation model explained 43.4% of the variance in perceived burdensomeness (R² = .434). In addition, higher levels of pessimistic future outlook were associated with lower levels of hope and psychological resilience. Hope and psychological resilience significantly mediated the relationship between a pessimistic future outlook and perceived burdensomeness. These findings underscore the importance of hope and psychological resilience as protective psychological resources among young people who are neither in education, employment, nor training.
Benzer Tezler
- Ne eğitimde, ne istihdamda ne de yetiştirmede" (NEİY) olan gençlerin Pierre Bourdieu'nün sermaye türleri kapsamında incelenmesi: İstanbul örneği
An analysis of youth not in education, employment or training (NEET) within the framework of Pierre Bourdieu's forms of capital: The case of İstanbul
TUĞÇE AYRIÇ KÖSEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ELYESA KOYTAK
- Ne eğitimde ne istihdamda yer alan öğretmenlerin yaşam doyumlarını yordamada kariyer iyimserliği ve mesleki karar pişmanlığının rolü
The role of career optimism and career desicion regret in predicting 'not in education, employment or training' (NEET) teachers' life satisfaction
SEDA ALEYNA ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiBartın ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYUP ZORLU
- Türkiye'de bölgesel NEET verilerinin mekansal panel veri analizi
Spatial panel data analysis of regional NEET data in Turkey
MELİKE KÖKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKocaeli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK KOÇ
- NEET grubunda yer alan genç işsizlerin işsizlik nedenlerine ilişkin nitel bir araştırma: Kastamonu Üniversitesi örneği
A qualitative research on the reasons of unemployment of youth unemployed in the NEET group: The case of Kastamonu University
RUMEYSA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Türkiye'de NEET olmak: Balıkesir örneği
Being NEET in Turkey in case of Balıkesir
ONUR ÖZAYDIN
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiBandırma Onyedi Eylül Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURAK DARICI