Voleybol hakemlerinin rekreasyonel sportif iyi oluş ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Volleyball an examination of the relationship between recreational sporting well-being and cognitive flexibility levels among referees
- Tez No: 1017546
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YALÇIN TÜKEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Rekreasyon, Öznel iyi oluş, Cognitive flexibility, Recreation, Subjective well-being
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rekreasyon Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, voleybol hakemlerinin rekreasyonel sportif iyi oluş düzeyleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Hakemlik, müsabaka sürecinde hızlı karar verme, değişen koşullara uyum sağlama ve yoğun dikkat gerektiren bir görev alanı olduğundan, hakemlerin psikolojik ve bilişsel özelliklerinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmada voleybol hakemlerinin rekreasyonel sportif iyi oluş ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişki değerlendirilmiş, ayrıca bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye Voleybol Federasyonu bünyesinde aktif olarak görev yapan voleybol hakemleri, örneklemini ise araştırmaya gönüllü olarak katılım sağlayan 203 voleybol hakemi oluşturmaktadır. Araştırma verileri çevrim içi ortamda Kişisel Bilgi Formu, Rekreasyonel Sportif İyi Oluş Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ile basit ve çoklu doğrusal regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, voleybol hakemlerinin rekreasyonel sportif iyi oluş düzeyleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca rekreasyonel sportif iyi oluşun bilişsel esnekliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Rekreasyonel sportif iyi oluşun alt boyutları incelendiğinde, özellikle fiziksel ve mental sağlık boyutunun bilişsel esnekliği anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde bilişsel esneklik düzeyinin hakemlik süresi ve hakemlik klasmanına göre anlamlı farklılık gösterdiği, rekreasyonel sportif iyi oluş düzeylerinin ise demografik değişkenlerin büyük çoğunluğuna göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, rekreasyonel sportif iyi oluş düzeyinin voleybol hakemlerinin bilişsel esneklik düzeyleriyle ilişkili olduğunu ve bilişsel esnekliğin önemli bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmanın, voleybol hakemlerinin psikolojik ve bilişsel özelliklerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağı ve spor psikolojisi ile hakemlik alanındaki literatüre güncel veriler sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between volleyball referees' levels of recreational sports well-being and their levels of cognitive flexibility. Since refereeing is a role that requires rapid decision-making, adaptation to changing conditions, and intense concentration during competitions, it is important to identify the psychological and cognitive characteristics of referees. Accordingly, this study evaluated the relationship between recreational sports well-being and cognitive flexibility levels among volleyball referees and also examined whether these variables differed according to various demographic characteristics. The study was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The population of the study consisted of volleyball referees actively serving under the Turkish Volleyball Federation, while the sample comprised 203 volleyball referees who voluntarily participated in the study. Research data were collected online using a Personal Information Form, the Recreational Sports Well-Being Scale, and the Cognitive Flexibility Scale. Data analysis involved descriptive statistics, the t-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and simple and multiple linear regression analyses. The research findings indicate that there is a positive and significant relationship between volleyball referees' levels of recreational sports well-being and their levels of cognitive flexibility. Furthermore, it was determined that recreational sports well-being is a significant predictor of cognitive flexibility. When the subdimensions of recreational sports well-being were examined, it was found that the physical and mental health dimensions, in particular, significantly predicted cognitive flexibility. In analyses conducted according to demographic variables, it was determined that levels of cognitive flexibility showed significant differences based on refereeing tenure and refereeing classification, while levels of recreational sports well-being did not show significant differences based on the vast majority of demographic variables. The findings indicate that the level of recreational sports well-being is associated with volleyball referees' levels of cognitive flexibility and that cognitive flexibility is a significant predictor of this well-being. It is believed that this study will contribute to a better understanding of the psychological and cognitive characteristics of volleyball referees and provide up-to-date data for the literature in the fields of sports psychology and refereeing.
Benzer Tezler
- Voleybol hakemlerinin ego ve görev yönelimleri bakımından öz yeterliklerinin incelenmesi
Examination of self-efficacy of volleyball referees in terms of ego and task orientations
NAZLI EKMEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporCelal Bayar ÜniversitesiSporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN ZEKİOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL DAL
- Voleybol hakemlerinin öz yeterlik düzeyleri ve karar verme becerilerinin incelenmesi
Analysing self sufficiency level and decision making ability of volleyball referees
ÇAĞLAR SARIDEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sporİstanbul Gelişim ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KUTLU
- Voleybol hakemlerinin benlik saygısı ve karar verme düzeylerinin incelenmesi
Investigation of volleyball referees' self-esteem and decision making levels
FATİH ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURCAN DEMİREL
- Voleybol hakemlerinin empatik eğilim düzeylerinin karar verme ve problem çözme becerilerine etkisi
The Effect of Volleyball Referees' Empathic Tendency Levels on Decision Making and Problem Solving Skills
OZAN BURAK AKDUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporBalıkesir ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÖKTEPE
- Voleybol hakemlerinin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of professional satisfaction and burnout levels of volleyball referees
GÖRKEM YENİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAVAŞ DUMAN