Gebelerde sağlık okuryazarlığının prenatal distres ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health literacy and prenatal distress in pregnant women
- Tez No: 1017690
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİLE ALTUNTUĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Prenatal distres, Sağlık Okuryazarlığı, Pregnancy, Prenatal Distress, Health Literacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gebelik bir kadın için hayatının en önemli dönemlerinden biridir. Bu dönemde sağlık okuryazarlığı, sağlıklı bir yaşamı sürdürmek ve iyileştirmek için çok önemlidir. Bu çalışma, gebelerde sağlık okuryazarlığı ile prenatal distres arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Konya il merkezinde bir Üniversite hastanesinde on iki hafta ve üzeri 216 gebe oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan“Kişisel Bilgi Formu”,“Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği”ve“Gebelerde Anne Sağlığı Okuryazarlığı Envanteri”kullanılmıştır. Veriler 01.10.2025-17.01.2026 tarihleri arasında, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey HSD post hoc testi, Mann Whitney U testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, gebelerin Tilburg Gebelikte Distres Ölçeğinde aldıkları toplam puan ortalaması 20,50 ±7,93; Gebelerde Sağlık Okuryazarlığı Envanteri Ölçeğinden aldığı toplam puan ortalaması 139,51±27,48 olarak bulunmuştur. Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği ile Gebelerde Anne Sağlığı Okuryazarlığı Envanteri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan Pearson korelasyon analizi sonucunda, Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği ile Gebelerde Anne Sağlığı Okuryazarlığı Envanteri arasında negatif yönlü ve güçlü düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r = −,620, p <,001). Sonuç olarak, gebelerde anne sağlığı okuryazarlığı düzeyi arttıkça gebelikte yaşanan distres düzeyinin azaldığı görülmektedir. Bu sonuçlar, gebelerde sağlıkla ilgili bilgiye erişme, anlama ve kullanma becerilerinin artmasının gebelik sürecinde yaşanan psikolojik stres ve distres düzeyini azaltabileceğine işaret etmektedir. Dolayısıyla anne sağlığı okuryazarlığının geliştirilmesine yönelik eğitim ve bilgilendirme programlarının, gebelikte distresin azaltılmasında önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Pregnancy is one of the most important periods in a woman's life. During this period, health literacy plays a crucial role in maintaining and improving health. This study was conducted to examine the relationship between maternal health literacy and prenatal distress among pregnant women. This research was designed as a descriptive and correlational study. The sample consisted of 216 pregnant women who were at 12 weeks of gestation or beyond and attended a university hospital located in the city center of Konya, Türkiye. Data were collected using the“Personal Information Form”developed by the researcher, the“Tilburg Pregnancy Distress Scale,”and the“Maternal Health Literacy Inventory in Pregnancy.”Data collection was carried out through face-to-face interviews between October 1, 2025, and January 17, 2026. Data analysis included descriptive statistics (number, percentage, mean, and standard deviation), independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey HSD post hoc test, Mann–Whitney U test, and Pearson correlation analysis. The results revealed that the mean total score of the Tilburg Pregnancy Distress Scale was 20.50 ± 7.93, while the mean total score of the Maternal Health Literacy Inventory in Pregnancy was 139.51 ± 27.48. Pearson correlation analysis indicated a statistically significant, strong negative relationship between the Tilburg Pregnancy Distress Scale and the Maternal Health Literacy Inventory in Pregnancy (r = −0.620, p <0,001). In conclusion, the findings demonstrated that higher levels of maternal health literacy were associated with lower levels of prenatal distress. These results suggest that improving pregnant women's ability to access, understand, evaluate, and use health-related information may contribute to reducing psychological stress and distress during pregnancy. Therefore, educational and counseling programs aimed at enhancing maternal health literacy may play an important role in reducing prenatal distress.
Benzer Tezler
- Gebelerin e-sağlık okuryazarlığı, psikolojik sağlamlık ve prenatal stres düzeylerinin belirlenmesi
Determination of e-health literacy, psychological resilience and prenatal stress levels of pregnant people
TUĞBA AKTAŞ
- Gebelerde maternal sağlık okuryazarlığının doğum korkusu ile ilişki
The relationship between maternal health literacy and fear of birth in pregnant
NURİYE YALDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL KIYAK
- Dijital annelik: Sosyal medya ve sağlık okuryazarlığının prenatal emzirme öz yeterliliğine etkisi
Digital motherhood: The impact of social media and health literacy on prenatal breastfeeding self-efficacy
NAGİHAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOrdu ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT
- Gebelerin e-sağlık okuryazarlığının cinselliğe karşı tutumları ile ilişkisi
The relationship between pregnant women's e-health literacy and their attitudes toward sexuality
ELİF ÇİNİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİDE AYGÖR
- Gebelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between health literacy levels and breastfeeding self-efficacy perception of pregnant women
BÜŞRA KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AYDIN