Omurilik felci olan bireylerde profesyonel spor yapma vetravma sonrası gelişim arasındaki ilişkide bedenfarkındalığı, öz-şefkat ve hayatın anlamı ile amacınınrolü
The role of body awareness, self compassion, and meaning an purpose in life in the relationship between professional sports participation and post-traumatic growth in individuals with spinal cord injury
- Tez No: 1017810
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜNAY SERAP TEKİNSAV SÜTCÜ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Klinik psikoloji, Spor psikolojisi, Clinical psychology, Sport psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, omurilik yaralanması olan bireylerde spor yapma durumunun travma sonrası gelişim üzerindeki etkisini; beden farkındalığı, öz şefkat ve hayatın anlam ve amacı değişkenleri çerçevesinde incelemektir. Çalışmada sporun, bireyin bedeniyle yeniden temas kurmasını kolaylaştırarak, özşefkati artırarak ve hayata anlam ve amaç katarak travma sonrası gelişimi desteklediği varsayılmıştır. Ayrıca spor yapan ve yapmayan omurilik yaralanmalı bireylerin bu değişkenler bakımından farklılaşacağı beklenmiştir. Araştırma nicel ağırlıklı, kesitsel ve karşılaştırmalı bir tasarıma sahiptir ve kısa cevaplı nitel sorularla desteklenmiştir. Çalışma grubunu, omurilik yaralanması tanısı almış 25–50 yaş aralığındaki profesyonel olarak spor yapan (n=64) ve spor yapmayan (n=63) toplam 127 yetişkin birey (yaş ort. = 39.76 ± 8.03) oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi-II (MAIA-II), Öz Duyarlık Ölçeği ve Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, grup karşılaştırmaları, hiyerarşik regresyon ve paralel aracılık analizleri uygulanmıştır. Analiz sonuçları, profesyonel spor yapan bireylerin travma sonrası gelişim (t = 2.07), beden farkındalığı (t = 2.92), öz şefkat (t = 2.24) ve hayatın anlamı ve amacı (t = 3.93) puanlarının spor yapmayan bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Hiyerarşik regresyon analizi özşefkat, beden farkındalığı ve hayatın anlamı ve amacı değişkenlerinin travma sonrası gelişim varyansının %34' ünü açıkladığını ortaya koymuştur. Paralel aracılık analizi bulgularına göre, profesyonel spor yapmanın travma sonrası gelişim üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmamış (β = −0.036, p = .812); etkinin tamamen aracı değişkenler üzerinden gerçekleştiği tam aracılık örüntüsü saptanmıştır (β = 0.399, %95 GA [0.173, 0.693]). Bu dolaylı etki modelinde, en güçlü aracılık etkisinin hayatın anlamı ve amacı (β = 0.243, p = .004) üzerinden gerçekleştiği, bunu beden farkındalığının (β = 0.129, p = .044) izlediği; öz şefkat değişkeninin aracılık etkisinin ise istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Nitel veriler nicel bulguları desteklemiştir. Sonuç olarak bu araştırma bulguları, sporun omurilik yaralanmalı bireyler için yalnızca fiziksel işlevselliği destekleyen bir rehabilitasyon aracı olmadığını, aynı zamanda bedenin yeniden farkedilip takdir edilmesine ve yaşamın anlamlandırılmasına böylece travmatik yaşantının gelişimsel bir dönüşüme evrilmesine katkı sunan önemli bir psikolojik kaynak olarak değerlendirilebileceğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the effect of participation in sports on post-traumatic growth among individuals with spinal cord injury within the framework of body awareness, self-compassion, and meaning and purpose in life. It was hypothesized that participation in sports would facilitate individuals' reconnection with their bodies, enhance self-compassion, and provide greater meaning and purpose in life, thereby supporting post-traumatic growth. Furthermore, it was expected that individuals with spinal cord injury who participated in sports would differ from those who did not in terms of these variables. The study employed a quantitatively driven, cross-sectional, comparative design supported by short-answer qualitative questions. The sample consisted of 127 adults diagnosed with spinal cord injury, including individuals who participated in professional sports (n = 64) and those who did not participate in sports (n = 63), aged between 25 and 50 years (M = 39.76, SD = 8.03). Data were collected using a Personal Information Form, the Posttraumatic Growth Inventory (PTGI), the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness-II (MAIA-II), the Self-Compassion Scale, and the Meaning and Purpose in Life Scale.Data were analyzed using descriptive statistics, group comparisons, hierarchical regression, and parallel mediation analyses. The results indicated that individuals who participated in professional sports scored significantly higher than non-athletes on post-traumatic growth (t = 2.07), body awareness (t = 2.92), self-compassion (t = 2.24), and meaning and purpose in life (t = 3.93). Hierarchical regression analysis revealed that self-compassion, body awareness, and meaning and purpose in life together explained 34% of the variance in post-traumatic growth.According to the findings of the parallel mediation analysis, the direct effect of participation in professional sports on post-traumatic growth was not significant (β = −0.036, p = .812); instead, a full mediation pattern emerged, indicating that the effect operated entirely through the mediator variables (β = 0.399, 95% CI [0.173, 0.693]). Within this indirect effect model, the strongest mediating effect was observed through meaning and purpose in life (β = 0.243, p = .004), followed by body awareness (β = 0.129, p = .044), whereas the mediating effect of self-compassion was not statistically significant. Qualitative findings supported the quantitative results.In conclusion, the findings suggest that sport is not merely a rehabilitation tool. It may be considered an important psychological resource that contributes to renewed awareness and appreciation of the body, facilitates the construction of meaning in life, and supports the transformation of traumatic experiences into developmental growth.
Benzer Tezler
- The effects of low-intensity resistance training with blood flow restriction versus traditional resistance exercise on gait performance in stroke
İnmede kan akışı kısıtlamalı düşük yoğunlukta direnç egzersizlerinin geleneksel direnç egzersizlerine karşı yürüyüş performansı üzerine etkileri
ISHTIAQ AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜSTEM MUSTAFAOĞLU
- Development of a Torque-Controllable Lower Extremity Exoskeleton for Crutch-Free 3D Walking Support
Ek Gereçsiz 3B Yürüme Desteği içim Tork-Kontollü bir Alt Uzuv Dış İskeletinin Geliştirilmesi
MEHMET CAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mekatronik MühendisliğiÖzyeğin ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REGAİP BARKAN UĞURLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ POLAT ŞENDUR
- Makine öğrenmesi algoritmaları ile engellilere yönelik EEG işaretlerinin sınıflandırılması
Classification of EEG signals for the disabled with machine learning algorithms
ALİ OSMAN SELVİ
Doktora
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH FERİKOĞLU
- Makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak glossokinetik potansiyel tabanlı dil-makine arayüzü tasarımı
Glossokinetic potential based tongue-machine interface design using machine learning algorithms
KUTLUCAN GÖRÜR
Doktora
Türkçe
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET RECEP BOZKURT
PROF. DR. FEYZULLAH TEMURTAŞ
- Fog computing architecture for e-textile applications
E-tekstil uygulamaları için sis bilişim mimarisi
KADİR ÖZLEM
Doktora
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN İNCE
DOÇ. DR. ÖZGÜR ATALAY