Meslek ve itibar: Hekimlik mesleğinin inşası ve değişimi
Profession and reputation: The construction and transformation of the medical profession
- Tez No: 1018071
- Danışmanlar: PROF. DR. NALAN YETİM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Mesleki itibar, Mesleki sosyoloji, Sosyoloji, Statü, Çalışma, Örgüt sosyolojisi, Occupational prestige, Sociolog of profession, Sociology, Status, Work, Organizational sociology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'de hekimlik mesleğinin günümüzdeki mesleki itibarını ve bu itibarı etkileyen toplumsal, kurumsal ve mesleki dinamikleri hekimlerin deneyimleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın çıkış noktası, tarihsel olarak yüksek saygınlığa sahip olan hekimlik mesleğinin, sağlık sisteminde yaşanan dönüşümler karşısında nasıl konumlandığı ve mesleki itibarın günümüzde hangi unsurlar tarafından şekillendirildiği sorusudur. Bu kapsamda hekimlerin mesleğe yönelme süreçleri, mesleki kimlikleri, çalışma koşulları, hasta-hekim ilişkileri, mesleki özerklik deneyimleri, dijitalleşmeye ilişkin değerlendirmeleri ile mesleğin geleceğine yönelik görüşleri ele alınmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışmanın verileri, Mersin ilinde görev yapan farklı uzmanlık alanlarından 30 uzman hekim ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve hekimlerin mesleki itibarı anlamlandırma biçimleri ile bu süreci etkileyen temel temalar ortaya konulmuştur. Araştırma bulguları, hekimlik mesleğinin toplum nezdindeki saygınlığını büyük ölçüde koruduğunu, ancak bu saygınlığın geçmiş dönemlerdeki daha tartışmasız ve güçlü konumundan farklı koşullar altında deneyimlendiğini göstermektedir. Katılımcılar, mesleki itibarın yalnızca uzmanlık bilgisi ve eğitim düzeyiyle açıklanamayacağını; çalışma koşulları, sağlık politikaları, hasta beklentileri, mesleki özerklik, kurumların işleyişi, medya temsilleri ve toplumsal değişim süreçleriyle yakından ilişkili olduğunu ifade etmektedir. Özellikle sağlık hizmetlerinin dönüşümü, artan iş yükü, şiddet olgusu, dijital bilgi kaynaklarının yaygınlaşması ve yapay zekâ teknolojilerinin sağlık alanındaki etkileri, mesleki itibarın değerlendirilmesinde öne çıkan başlıklar arasında yer almaktadır. Araştırma, hekimlik mesleğinin itibarının tek boyutlu bir olgu olmadığını; tarihsel miras, mesleki bilgi, toplumsal beklentiler, kurumsal düzenlemeler ve gündelik çalışma deneyimlerinin kesişiminde şekillenen çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın, hekimlik mesleğinin güncel toplumsal konumuna ilişkin tartışmalara katkı sağlaması ve mesleki itibarın değişen dinamiklerini sosyolojik bir perspektifle değerlendirmesi hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the contemporary professional prestige of the medical profession in Türkiye and the social, institutional, and professional dynamics that shape this prestige through physicians' experiences. The starting point of the research is the question of how the medical profession, which has historically held a highly respected position in society, is situated within the transformations of the healthcare system and which factors currently influence professional prestige. Within this framework, physicians' motivations for choosing the profession, their professional identities, working conditions, physician–patient relationships, experiences of professional autonomy, evaluations of digitalization and artificial intelligence, and perspectives on the future of the profession were explored. The research was conducted using a qualitative research design. The data were collected through semi-structured in-depth interviews with 30 specialist physicians from different medical specialties working in the province of Mersin. The interview data were analyzed using thematic analysis, enabling the identification of the ways physicians interpret professional prestige and the key themes influencing this process. The findings indicate that the medical profession continues to maintain a considerable degree of social respect and prestige; however, this prestige is experienced under conditions that differ from the more unquestioned and stronger status it held in previous periods. Participants emphasized that professional prestige cannot be explained solely by expertise and educational attainment. Rather, it is closely associated with working conditions, health policies, patient expectations, professional autonomy, institutional structures, media representations, and broader processes of social change. In particular, transformations in healthcare services, increasing workload, workplace violence, the widespread use of digital information sources, and the growing influence of artificial intelligence technologies in healthcare emerged as prominent factors shaping perceptions of professional prestige. The study demonstrates that the prestige of the medical profession is not a one-dimensional phenomenon; instead, it constitutes a multilayered structure shaped at the intersection of historical legacy, professional knowledge, social expectations, institutional regulations, and everyday professional experiences. The study seeks to contribute to ongoing discussions regarding the contemporary social position of the medical profession and to evaluate the changing dynamics of professional prestige from a sociological perspective.
Benzer Tezler
- Hekimlik mesleğindeki değişimin meslekler sosyolojisi açısından incelenmesi
Examination of change in the medical profession from the perspective of sociology of professions
MURAT ATALAY
- Reklam kısıtı olan sektörlerde bütünleşik pazarlama iletişimi uygulamalarının kurumsal itibar üzerindeki rolü; bağımsız denetim sektörü üzerine bir uygulama
The role of integrated marketing communication on corporate reputation in the advertising-restricted sectors: a research on audit environment
HACI MERT TİNİK
Doktora
Türkçe
2014
ReklamcılıkMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN ZEYNEP TOSUN
- Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışmakta olan hekimlerdeki bel ağrısı sıklığı ve meslekle ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ÖZGÜR ERTÜRK GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İSMAİL KASIM
- Hastanede çalışan hekimlerin sosyal medya bağımlılığı ve insomniaya etkisi
Başlık çevirisi yok
MURAT MANGALTEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ
- Kurum içi sosyal paydaşlar ve kurumsal itibar ilişkisi: Bir uygulama örneği
Relation between inhouse social stakeholders and corporate reputation: A sample of implementation
HATİCE ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Halkla İlişkilerSelçuk ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK SOLMAZ