Tokat Şeyhi Şirvanî Mezarlığı haziresindeki mezar taşları: Seçilmiş örnekler üzerinden bir değerlendirme
Tombstones in the hazire of Tokat Şeyhi Şirvanî Cemetery: An evaluation through selected examples
- Tez No: 1018075
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ SARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Türk-İslam mezarları, Turkish-Islamic graves
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Tokat il merkezinde yer alan Şeyh Şirvanî Mezarlığı'ndaki Osmanlı dönemi mezar taşlarını tarihsel, sanatsal ve epigrafik yönleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada mezar taşlarının biçim, yazı, süsleme, kitabe, malzeme ve teknik özellikleri değerlendirilmiş; bu özelliklerin yerel mezar taşı geleneği içindeki yeri ele alınmıştır. Araştırma, nitel yöntem esas alınarak yürütülmüş; belgesel tarama, saha gözlemi, fotoğraflama, ölçümleme ve epigrafik çözümleme tekniklerinden yararlanılmıştır. Saha çalışması kapsamında mezarlıkta tespit edilen toplam 65 mezar taşı kataloglanmış; taşlar form, başlık tipi, malzeme, işleme tekniği, yazı çeşidi, kitabe içeriği ve süsleme özellikleri bakımından incelenmiştir. Bu örnekler içinde şahide niteliği taşıyan taşlar, erkek ve kadın mezar taşları, sanduka ve ayak taşı örnekleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Kitabelerde yer alan isim, unvan, akrabalık ilişkisi, dua ve tarih bilgileri üzerinden mezar taşlarının epigrafik özellikleri ele alınmış; ayrıca taşlarda kullanılan malzeme, işçilik ve motif unsurları da çalışmanın inceleme alanına dâhil edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Şeyh Şirvanî Mezarlığı'ndaki mezar taşlarını belgelemeyi ve Tokat'taki Osmanlı dönemi mezar taşı geleneğinin anlaşılmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the Ottoman-period tombstones located in the Şeyh Şirvanî Cemetery in the city center of Tokat from historical, artistic, and epigraphic perspectives. The study evaluates the formal, inscriptional, decorative, material, and technical characteristics of the tombstones and discusses their place within the local tombstone tradition. The research was conducted based on a qualitative approach, employing documentary review, field observation, photography, measurement, and epigraphic analysis techniques. Within the scope of the fieldwork, a total of 65 tombstones identified in the cemetery were catalogued and examined in terms of form, headstone type, material, carving technique, script type, inscriptional content, and decorative features. Among these examples, upright headstones, male and female tombstones, sarcophagus-like grave markers, and footstones were evaluated under separate headings. The epigraphic characteristics of the tombstones were addressed through the names, titles, kinship expressions, prayers, and date information found in the inscriptions; moreover, the material, craftsmanship, and motif elements used on the stones were included in the scope of analysis. In this respect, the study aims to document the tombstones in the Şeyh Şirvanî Cemetery and to contribute to a better understanding of the Ottoman-period tombstone tradition in Tokat.
Benzer Tezler
- Tokat Zileli Muharrem Efendi'nin Künûzü'l-Evliyâ ve Rumûzü'l-Asfiyâ Adlı eserinin incelenmesi ve değerlendirilmesi
The study and analyzies of his work named Künûzü'l-Evliyâ ve Rumûzü'l-Asfiyâ by Muharrem Efendi from Zile in Tokat
NECDET AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinCumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL GÖZTEPE
- Ebubekir Kâni Efendi'nin hayatı ve divânı bağlamında tasavvufî görüşleri
The life and sufi understanding of Ebubekir Kani Efendi
VEYSEL BALTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR ÖZKÖSE
- Sabir Parsa divanı tahlili
The analysis of the divan of Sabir Parsa
GÖKSU YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÜLER
- آيات الحدود في تفسير المراغي (تحليل ومقارنة)
Merâğî tefsirinde had cezasıyla ilgili âyetlerin karşılaştırmalı analizi / The hudud verses in the interpretation of al-Maraghi(Analysis and comparison)
WASU ZUBAIR WASU
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM İBRAHİMOĞLU
- Tokat'ın Zile ilçesindeki ve köylerindeki geç Osmanlı dönemi mezar taşları (Kazıklı, Şeyh Nusrettin ve Süleymaniye köyleri)
Late Ottoman period tombstones in the villages of Zile district of Tokat (Kazıklı, Şeyh Nusrettin and Süleymaniye villages)
SERKAN ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT