CIA Belgelerine Göre Türk-Yunan Anlaşmazlıkları (1959-1982)
CIA Belgelerine Göre Türk-Yunan Anlaşmazlıkları (1959-1982)
- Tez No: 1018114
- Danışmanlar: PROF. İSMET ÜZEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Uluslararası İlişkiler, History, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1959-1982 yılları arasında Türk-Yunan anlaşmazlıklarını Amerikan istihbarat belgeleri temelinde incelemektedir. Dönemin seçilmesinin nedeni, Kıbrıs meselesi ve Ege sorunları bağlamında darbelerin, askerî müdahalelerin, savaş ihtimali doğuran krizlerin ve diplomatik kırılmaların bu süreçte yoğunlaşmasıdır. Araştırmanın amacı, ABD'nin Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs ve Ege sorunlarına ilişkin tutumunu erişime açık Amerikan istihbarat belgeleri üzerinden ortaya koymak ve bu tutumun Soğuk Savaş stratejisiyle ilişkisini değerlendirmektir. Çalışmada başta Amerikan istihbarat belgeleri olmak üzere sınırlı ölçüde Türk arşiv belgeleri ile diğer Amerikan belgelerinden yararlanılmıştır. Belgeler, tarihsel süreç ve konu başlıkları çerçevesinde incelenmiş; Kıbrıs ve Ege sorunları birbirinden kopuk iki mesele olarak değil, Türk-Yunan ilişkilerinin aynı stratejik bütünlük içinde gelişen kriz alanları olarak ele alınmıştır. Kıbrıs sorunu 1923 sonrası dönemde olumlu seyreden Türk-Yunan ilişkilerinde temel kırılma alanı oluşturmuştur. Yunanistan'ın Kıbrıs ve Ege politikalarında tarihsel genişleme eğilimini sürdürdüğü ve bu eğilimin Amerikan istihbarat belgelerinde de çeşitli biçimlerde tespit edildiği görülmüştür. ABD'nin Ege sorunlarında temel önceliği, Yunanistan'ın bazı anlaşmazlık alanlarında sorun doğuran tutumlarını görmesine rağmen, Türk-Yunan çatışmasını önlemek ve NATO'nun güney kanadını korumak olmuştur. Kıbrıs meselesinde ABD, krizi doğrudan sona erdirmekten çok onu yönetilebilir sınırlar içinde tutmuş; Makarios faktörü, Sovyet etkisi, Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesi, Yunanistan'ın savaşa yönelmesinin engellenmesi ve Yunanistan'ın NATO'nun askerî kanadına dönüşü bu stratejik çerçevede şekillenmiştir. Bu çalışma, Türk-Yunan anlaşmazlıklarının yalnızca ikili ilişkiler değil, Amerikan stratejisi ve NATO dengeleri bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines Turkish-Greek disputes between 1959 and 1982 based on American intelligence documents. The period was chosen because it was marked by a concentration of coups, military interventions, crises that threatened war, and diplomatic ruptures in the context of the Cyprus issue and the Aegean problems. The aim of the research is to reveal the US stance on Turkey, Greece, Cyprus, and the Aegean issues through publicly available American intelligence documents and to evaluate the relationship between this stance and Cold War strategy. The study primarily utilizes American intelligence documents, with a limited use of Turkish archival documents and other American documents. The documents are examined within the framework of historical processes and subject matter; the Cyprus and Aegean issues are not treated as two separate matters, but rather as crisis areas developing within the same strategic whole of Turkish-Greek relations. The Cyprus issue constituted a fundamental breaking point in Turkish-Greek relations, which had been progressing positively since 1923. It is observed that Greece continued its historical expansionist tendencies in its Cyprus and Aegean policies, and this tendency is also identified in various forms in American intelligence documents. The US's primary priority in the Aegean issues has been to prevent Turkish-Greek conflict and protect NATO's southern flank, despite recognizing Greece's problematic stances in certain areas of dispute. In the Cyprus issue, the US has focused more on keeping the crisis manageable than directly resolving it; the Makarios factor, Soviet influence, Turkey's intervention in Cyprus, preventing Greece from going to war, and Greece's return to NATO's military wing have all shaped this strategic framework. This study argues that Turkish-Greek disputes should be evaluated not only within the context of bilateral relations but also in the context of American strategy and NATO balances.
Benzer Tezler
- Diasporanın sembolik sermayesi: Atina'da yaşayan İstanbullu Rumların aile fotoğrafları
The symbolic capital of the diaspora: Family photographs of the Rum Istanbulites of Athens
CEREN ACUN
Doktora
Türkçe
2021
AntropolojiGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ Ö. MURAD ÖZDEMİR
- Türk tekstil sektörünün genel görünümü ve hazır giyim sektörümüz
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP ASLANTÜRK(DİLBAZ)
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİT TARGAN ÜNAL
- TFRS 9 standardı kapsamında karşılık uygulamalarının Türk bankacılık sektörüne etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of provision applications on the Turkish banking sector within the scope of TFRS 9 standards
TEVFİK AYDIN
- Uluslararası bankacılıkta sermaye yeterliliği ve Türkiye
Capital adequacy in international banking and Turkey
NACİ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
EkonomiGazi ÜniversitesiUluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ ESEN
- Ceza muhakemesinde pazarlık yöntemleri ve kovuşturmaya alternatif bir yöntem olarak seri muhakeme usulü
Plea bargaining methods in criminal procedure and the accelerated trial procedure as an alternative way of prosecution
YEŞİM YILMAZ