Esfenvalerate ve pirimicarb kalıntılarının domateste parçalanma kinetiği ve bakteriyel biyodegradasyonu üzerine araştırmalar
Studies on dissipation kinetics and bacterial biodegradation of esfenvalerate and pirimicarb residues in tomatoes
- Tez No: 1018147
- Danışmanlar: PROF. DR. KENAN KARA, DOÇ. DR. TARIK BALKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma domates bitkisinde yaygın olarak kullanılan ve Avrupa Pestisit Eylem Ağı (PAN Europe) tarafından oldukça toksik sınıfta değerlendirilen esfenvalerate ve pirimicarb etken maddelerinin açık tarla koşullarındaki parçalanma kinetiğini ve bu pestisitlerin bozunma süreçlerine iki farklı bakteri karışımının (Mix-A ve Mix-B) etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kalıntı analizleri, QuEChERS yöntemiyle hazırlanan örneklerin LC-MS/MS ve GC-MS/MS cihazlarında analiz edilmesiyle gerçekleştirilmiş, yöntemler SANTE/11312/2021 kriterlerine göre doğrulanmıştır. Sağlık risk değerlendirmeleri sonucunda, önerilen dozda uygulanan pirimicarb'ın PHI (Hasat Öncesi Bekleme Süresi) sonunda MRL (Maksimum Kalıntı Limiti) değerlerinin altında kaldığı ve toksikolojik açıdan güvenli olduğu belirlenmiştir. Esfenvalerate için çocuklarda hesaplanan HQa (Akut Tehlike Katsayısı) değeri (0.262), ARfD (Akut Referans Doz) sınırının altında kalmış ve akut maruziyet açısından kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Bununla birlikte, esfenvalerate uygulamalarında çocuklara ait akut maruziyet göstergelerinin (HQa) yetişkinlere kıyasla daha yüksek seyretmesi, hassas gruplar açısından dikkatle değerlendirilmesi gerekliliğine işaret etmiştir. Yüksek doz uygulamalarında bakteriyel biyodegradasyon, akut (HQa) ve kronik (HQc) risk göstergelerinde belirgin düşüşler sağlayarak mikrobiyal müdahalenin risk azaltımına doğrudan katkı sunduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular bakteriyel biyodegradasyonun pestisit kalıntı yönetiminde yalnızca destekleyici değil, aynı zamanda toksikolojik riskleri azaltıcı bir strateji olarak da değerlendirilebileceğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, pestisitlerin çevresel akıbeti, gıdalardaki kalıntı düzeyleri ve insan sağlığına yönelik riskleri bütüncül biçimde ele alarak sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Esfenvalerate and pirimicarb are widely used in tomato production and are classified as highly toxic by the European Pesticide Action Network (PAN Europe). This study evaluated the dissipation kinetics of these active ingredients under open-field conditions and assessed the effects of two bacterial mixtures (Mix-A and Mix-B) on their degradation processes. Residue analyses were performed on QuEChERS-prepared samples using LC–MS/MS and GC–MS/MS, and the methods were validated according to SANTE/11312/2021 guidelines. Health risk assessment results indicated that pirimicarb applied at the recommended dose remained below the maximum residue limit (MRL) at the end of the pre-harvest interval (PHI) and was considered toxicologically safe. For esfenvalerate, the acute hazard quotient (HQa) calculated for children (0.262) was below the acute reference dose (ARfD), indicating an acceptable level of acute exposure. Nevertheless, the higher acute exposure indicator (HQa) observed in children compared with adults suggests that sensitive groups should be evaluated with particular caution. Under high-dose applications, bacterial biodegradation resulted in marked reductions in both acute (HQa) and chronic (HQc) risk indicators, demonstrating that microbial intervention can directly contribute to risk mitigation. Overall, the findings show that bacterial biodegradation can be considered not only a supportive approach but also an effective risk-reduction strategy in pesticide residue management. In this respect, the study contributes to sustainable agricultural practices by addressing the environmental fate of pesticides, residue levels in foods, and associated human health risks in an integrated manner.
Benzer Tezler
- Esfenvalerate'nin oreochromis niloticus 'da karaciğerde GPT, AChE, ATPaz, antioksidant enzim aktiviteleri ve lipid peroksidasyonuna etkileri
Effects of esfenvalerate on GPT, AChE, ATPase, antioxidant enzyme activity and lipid peroxidation in the liver of oreochromis niloticus
TÜZİN AYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
BiyolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ÜNER
YRD. DOÇ. DR. ELİF ORUÇ
- Siraz (Capoeta umbla)'ın karaciğer dokusundan glutatyon s-transferaz enziminin saflaştırılması, karakterizasyonu ve bazı kimyasalların enzim aktivitesi üzerine etkilerinin incelenmesi
Purification and characterisation of glutathion s-transferase enzyme from liver tissue of Siraz (Capoeta umbla) and investigation of the effects of some chemicals on enzyme activity
GALİP DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
KimyaAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN DEMİRDAĞ
- Antepfıstığı zararlılarına karşı kullanılan bazı pestisitlerin laboratuvar koşullarında Anthocoris minki dohrn. (Hemiptera:Anthocoridae)'ye etkilerinin belirlenmesi
The determination of effects of some pesticides, used against pistachio pests on Anthocoris minki dohrn. (Hemiptera:Anthocoridae) under laboratory conditions
RAMAZAN GEYİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL NECİP YARDIM
- Farklı Ceratitis capitata Wied. (diptera: tephritidae) populasyonlarının bazı insektisitlere karşı direnç düzeylerinin belirlenmesi
Determination of resistance levels of Ceratitis capitata Wied. (diptera: tephritidae) populations against some insecticides
DİNDAR İŞPINAR
- İzmir ilindeki üç halk pazarından alınan meyve ve sebze örneklerindeki pestisit kalıntı miktarının araştırılması
Investigation of pesticide residue levels in fruit and vegetable samples from three public bazaars in Izmir
TUTKU KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA LEVENT TUNA