Dayanıklılık egzersizini takiben tüketilen farklı protein içerikli sütlerin iştah ve enerji alımı üzerine akut etkisi
Acute effect of milk with different amounts of protein consumed on appetite and energy intake following endurance exercise
- Tez No: 1018235
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET FİSUNOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Spor, Nutrition and Dietetics, Sports
- Anahtar Kelimeler: süt, protein, iştah, enerji alımı, egzersiz sonrası, milk, protein, appetite, energy intake, post-exercise
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tunçil, E., Dayanıklılık Egzersizini Takiben Tüketilen Farklı Protein İçerikli Sütlerin İştah ve Enerji Alımı Üzerine Akut Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Diyetetik Programı Doktora Tezi, Ankara 2026. Süt proteininin iştahı etkileyerek egzersiz sonrası enerji alımını azaltabileceği ve böylece ağırlık kaybı hedefleyen sporcularda egzersizle oluşan enerji açığının sürdürülmesine katkı sağlayabileceği gösterilmiştir. Fakat bu etkinin ortaya çıkabilmesi için gerekli olan süt protein miktarının hangi düzeyde olması gerektiği araştırılmamıştır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı piyasada hazır bulunan sütlerin farklı protein içeriklerinin egzersiz sonrası iştaha ve enerji alımına etkilerini karşılaştırmaktır. Randomize, çift kör ve çapraz geçişli çalışma, rekreatif düzeyde aktif 16 erkek ile (yaş: 23,1 ± 4,9 yıl, BKİ: 23,9 ± 3,7 kg/m², V̇O₂maks: 43,5 ± 12,3 mL/kg/dk) tamamlanmıştır. Çalışmada 2 adet ön ziyaret ve 3 adet müdahale ziyareti olmak üzere toplam 5 ziyaret gerçekleştirilmiştir. Müdahale ziyaretlerinde 12 saatlik gece açlığını takiben laboratuvara gelen gönüllüler önce 30 dk bisiklet ergometresinde (%60 V̇O₂maks) egzersiz yapmıştır. Ardından her biri 500 ml olan 240 kkal olan karbonhidrat içeceği (CHO-içeceği, 0 g protein), standart proteinli süt (SP-süt, 15 g protein) veya yüksek proteinli süt (YP-süt, 30 g protein) tüketmiştir. İçecek tüketiminden bir saat sonra, gönüllülere istediği kadar tükettikleri öğün verilmiş ve enerji alımı kaydedilmiştir. İnsülin ve açil ghrelin egzersiz öncesi (EÖ), egzersiz sonrası (ES) 0. dk ve ES 65. dk ölçülürken kan glikozu bu zaman noktalarına ek olarak ES 35. dk ölçülmüştür. Dinlenme enerji harcaması (DEH) ise yemekten hemen önceki ES 50.dk – ES 65.dk zaman aralığında değerlendirilmiştir. Rölatif (p=0,040; ηp2=0,19 yüksek etki) ve mutlak (p=0,042; ηp2=0,19 yüksek etki) enerji alımı içecekler arasında istatistiksel olarak farklı bulunmuştur. İkili karşılaştırmalarda YP-süt içildikten sonra, CHO-içeceğe kıyasla daha düşük rölatif enerji alımı gözlenmiştir (Δ=−2,21 kkal/kg [%95 CI -4,36 − -0,06], p=0,043). Hem mutlak (Δ=177 kcal [%95 CI 71 − 284], p=0,009) hem de rölatif (Δ=2,3 kkal/kg [%95 CI 0,7 − 3,8], p=0,019) DEH, CHO-içeceğine kıyasla YP-süt tüketimiyle önemli ölçüde daha yüksektir. İştah skorları ve açil ghrelin, içecekler arasında benzer bulunmuştur (p>0,05). Kan glikozu, ES 35. ve 65. dk'da CHO-içeceğinde SP-süte veya YP-süte kıyasla daha yüksektir (p<0,001). İnsülin, CHO-içeceğine (p=0,001) ve YP-sütüne (p=0,031) göre SP-süt tüketimiyle daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak, protein içeriğinin artırılması, iştah hormonlarını ve subjektif iştah skorlarını etkilemeden egzersiz sonrası enerji alımını azaltıp DEH'i artırmıştır. Egzersiz sonrası önerilen besin ögesi alım hedeflerini de karşılayarak vücut ağırlığını azaltmayı hedefleyen sporcularda YP-süt toparlanma içeceği olarak önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Tuncil, E., Acute Effect of Milk with Different Amounts of Protein Consumed on Appetite and Energy Intake Following Endurance Exercise, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences PhD Thesis in Dietetic Program, Ankara, 2026. Milk protein have been shown to reduce post-exercise energy intake by modulating appetite, thereby contributing to the maintenance of the exercise-induced energy deficit in athletes aiming for weight loss. However, the required protein amount remains unclear. Therefore, the aim of the study is to compare the effects of commercially available milks with different protein contents on appetite and energy intake following exercise. The randomized, double-blind, crossover study was completed with 16 recreationally active men (age: 23,1 ± 4,9 years, BMI: 23,9 ± 3,7 kg/m², V̇O₂max: 43,5 ± 12,3 mL/kg/min). A total of five visits were conducted in the study, including two preliminary visits and three intervention visits. During the intervention visits, participants reported to the laboratory following a 12-h overnight fast and performed 30 min of cycling exercise on a cycle ergometer at 60% of V̇O₂max. They then consumed either a carbohydrate drink (CHO-drink, 0 g protein), standard-protein milk (SP-milk, 15 g protein), or high-protein milk (HP-milk, 30 g protein), each beverage being 500 mL and containing 240 kcal. One hour after beverage consumption, the volunteers were offered a meal and allowed to eat until they were satisfied, and their energy intake was recorded. Insulin and acylated ghrelin were measured before exercise (BE), at the 0th min after exercise (AE), and at the 65th min AE, while blood glucose was measured at these time points in addition to the 35th min AE. Resting energy expenditure (REE), on the other hand, was evaluated during the time interval between the 50th min AE and the 65th min AE, immediately before the meal. Relative (p=0,040; ηp²=0,19 large effect) and absolute (p=0,042; ηp²=0,19, large effect) energy intake differed significantly between beverages. In pairwise comparisons, lower relative energy intake was observed after HP-milk compared with the CHO-drink (Δ=−2.21 kcal/kg [95% CI −4.36 to −0.06], p=0,043). Both absolute (Δ=177 kcal [95% CI 71 to 284], p=0,009) and relative (Δ=2,3 kcal/kg [95% CI 0,7 to 3,8], p=0,019) REE were significantly higher with HP-milk consumption compared with the CHO-drink. Appetite scores and acylated ghrelin were found to be similar among beverages (p>0,05). Blood glucose was higher in the CHO-drink condition than in the SP-milk or HP-milk conditions at the 35th and 65th minutes post-exercise (p<0,001). Insulin levels were lower with SP-milk consumption compared with the CHO-drink (p=0,001) and HP-milk (p=0,031). In conclusion, increasing protein content reduced post-exercise energy intake and increased REE without affecting appetite hormones or subjective appetite ratings. HP-milk may therefore be an effective recovery beverage for athletes aiming to reduce body weight, while also meeting post-exercise nutrient intake recommendations.
Benzer Tezler
- Hız tabanlı squat egzersizinin farklı dinlenme sürelerindeki post aktivasyon performans artışına etkisi
The effect of different rest periods in velocity-based squat exercise on post-activation performance enhancement
EMRE BOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporTrakya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA SAĞIROĞLU
- İki farklı akut koşu egzersizinin kardiyak hasar belirteçleri üzerine etkisi
The effect of two different acute running exercises on markers of cardiac injury
YİĞİTCAN MENDERES
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
FizyolojiHacettepe ÜniversitesiSpor Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ HAYDAR DEMİREL
- Pasif sigara içimine maruz kalan U19-U21 futbolcularda kapiller kan oksijen satürasyonu, vücut kompozisyonu, biyomotor özellikler, solunum ve dolaşım değerleri üzerine sekiz haftalık egzersizin etkileri
Effects of eight-week exercise on capillary blood oxygen saturation, body composition, biomotor characteristics, respiratory and circulatory values in U19-21 soccers exposed to passive smoking
MEHMET ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
FizyolojiHarran ÜniversitesiVeterinerlik Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET İRİADAM
- Kısa dönem antremanın iskelet kasında kaveolin ve vegf ekspresyonu üzerine etkisi
Effect of short term training on caveolin and vegf expression in skeletal muscle
ALİ DOĞAN DURSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
FizyolojiAnkara ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN FIÇICILAR
- Yaptırılan ratlarda çinko eksikliği ve takviyesinin plazma laktik asit düzeylerine etkisi
Effects of zinc deficiency and supplementation on plasma lactic acid levels of rats performing swimming exercise
KÜRŞAT ÖZYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporSelçuk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. A. KASIM BALTACI